İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/128 K.2021/516

Arabuluculuk dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili , davacı ile ... arasında 27.12.2018 tarihinde davacının kiraladığı araç nedeniyle 38.900-TL bedelli Şoförlü Araç Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini ve 1 aylık şöförlü araç kiralama hizmeti verildiğini, bu miktarın 5.000 TL'lik kısmının nakit olarak alındığını, bakiyenin ise hizmet alan tarafından 5.000 TL, 19.000 TL, 9.000- TL ve 900- TL olmak suretiyle müvekkilinin hesabına parça parça gönderildiğini, bu işlemlerin imzalı sliplerden de görülebileceğini, müvekkili tarafından verilen hizmete karşılık olarak 12/02/2019 tarihinde 33.990- TL’lik fatura kestiğini, müvekkilinin araç kiralama işi ile uğraşan bir tacir olduğunu,

müvekkilinin hesabındaki 33.900-TL'ye sebepsizce bloke konulduğunu,müvekkilinin davalı banka nezdindeki ... IBAN numaralı hesabına konan blokenin kaldırılmasına,bloke tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek avans faizi oranında hesaplanacak faizinin ödenmesine, davalının ayrıca blokeli para miktarının %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; öncelikle arabuluculuk yoluna başvurulmadan açılan davanın özel dava şartı yokluğundan usulden reddinin gerektiğini, Üye İşyeri Sözleşmesi ile müvekkili bankanın fraud ve chargeback süreci devam ederken davacı hesaplarına bloke uygulamaya yetkili kılındığını, davacının kullanımında olan POS cihazından yurtdışı bankalara ait kartlarla şüpheli şifresiz (FALLBACK) işlemler gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini,

üye iş yeri sözleşmesi ile Uluslarası Visa/MasterCard Kuralları gereği davacı hesabına belirtilen itiraz süresinde bloke konulduğu ve söz konusu 540 günlük chargeback işlemi itiraz süresi dolduğundan davacı hesabına bankacılık mevzuatı, taraflar arasında akdedilen üye işyeri sözleşmesi ve uluslararası chargeback kurallarına uygun olarak konulmuş olan blokenin kaldırılarak davacının hesapta bulunan tutarı çektiğini, davanın açılmasına müvekkili banka sebebiyet vermediğinden konusuz kalan dava dosyasında davanın reddine, yargı gideri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ticari dava niteliğindeki davada talebin, davacının mevduat hesabına davalı banka tarafından konulan blokenin kaldırılarak, haksız bloke nedeniyle uğranılan zarara karşılık olarak hesaptaki meblağa işleyen avans faizinin ve mevduatın %20'si oranında maddi tazminatın davacıya ödenmesi talebine ilişkin olduğu, bu nedenle talebin "tespit" davası olarak nitelendirilemeyeceği, 6102 sayılı TTK'nun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesinin 1.fıkrası gereğince davadan önce arabulucuya başvurmadan dava açılamayacağı gerekçesiyle 6102 sayılı TTK.na 7155 sayılı Kanunla eklenen 5/A maddesi ve 6325 sayılı Kanuna yine 7155 sayılı Kanunla eklenen 18/A maddesi gereği dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davanın müvekkilinin bankadaki hesabındaki blokesinin kaldırılması istemine ilişkin olduğunu, diğer taleplerinin ise feri niteliğinde olduğunu, davanın asli konusunun para ödenmesi veyahut tazminat talebi olmadığını, davanın temel konusunun tespit davası olduğunu, tazminat ve faiz talebinin ise feri niteliğinde olan inşai talep olduğundan arabuluculuğa tabi olmadığını, müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı TTK’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. ....” hükmü uyarınca konusu bir miktar para alacağı olan talepler hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale getirilmiş, yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır.

Somut olayda ise uyuşmazlık banka hesabına konulan blokenin kaldırılması istemine ilişkin olup, konusu bir miktar para alacağının ödenmesi olmayıp,blokenin haksız konulduğunun tesbiti ile kaldırılması talebine ilişkindir.Blokenin kaldırılması talebinin yanında faiz ve tazminat talepleri bir arada ileri sürüldüğünden, bu nitelikteki davaların bir bütün olarak ve işin esasına girilerek çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

O halde ilk derece mahkemesince davacının asıl talebi olan hesaptaki blokenin kaldırılması talebinin 6102 sayılı TTK 5/A maddesi gereğince arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı dikkate alınarak işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nin 353/(1).a-4 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmiştir.