İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/1511 K.2021/1398

İlk derece mahkemesince verilen 10/06/2021 tarihli ara kararın ihtiyati hacze itiraz eden 3. kişi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili; müvekkilinin Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere Bakanlar Kurulu'nun 12/05/1997 tarihli kararı ile kurulan bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, müvekkili tarafından karşı tarafa ait gemiye, kılavuzluk ve fener tahlisiye hizmetleri verdiğini fakat verilen hizmetlere karşılık ücretin ödenmediğini belirterek ... IMO numaralı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı tarafından karşı tarafa ait ... IMO numaralı ... (Eski adı: ...) isimli gemiye verilen kılavuzluk ve fener tahlisiye hizmetleri nedeniyle karşı taraf adına muhtelif tarihlerde ve miktarlarda toplam 94.459,92-TL bedelli faturalar düzenlendiği, davacının güvence altına alınmasını talep ettiği alacağın TTK 1320 m.1/d bendi kapsamında gemi alacaklısı hakkı veren alacaklardan olduğu, TTK 1369/1-e maddesinde alacağın gemi alacaklısı hakkı vermesi halinde geminin ihtiyaten haczine karar verileceğinin düzenlendiği, TTK m.1362 maddesi gereğince davacının alacağının varlığını yaklaşık olarak ispat ettiği gerekçesiyle 94.459,92-TL alacak ile sınırlı olmak üzere ... IMO numaralı ... (Eski adı: ...) isimli gemi üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati tedbire itiraz eden üçüncü kişi vekili; ihtiyati haciz kararına konu olan ... numaralı ... gemisinin, Cebelitarık'ta cebri icra yolu ile satın alınarak ... adıyla donatan ... adına Panama siciline tescil edildiğini, Cebelitarık’ta yapılan cebri satış ile geminin üzerindeki tüm takyidatlardan ari olarak mülkiyetinin değiştiğini, bu nedenle yeni malikin, geminin önceki malikinin alacaklarına karşı bu alacaklar gemi alacağı hakkı verse dahi sorumlu olmayacağını belirterek İcra İflas Kanunu 265. maddesi gereğince eski adı ..., yeni adı ... olan gemi aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, ihtiyati haciz talebine konu geminin cebri icra ile satış sonrası 1 USD bedelle satın alındığı, satım işleminin muvazaalı olduğunun ileri sürüldüğü, muvazaa iddiasının esaslı olduğu ve itiraz sürecinde değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden üçüncü kişi vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin bahse konu gemiyi cebri icra yolu ile üzerindeki tüm takyidatlardan ari olarak satın aldığını, bu nedenle geminin önceki malikinin alacaklarına karşı, bu alacakların gemi alacağı hakkı verse dahi sorumlu olmadığını,cebricira satışının yapıldığı 10/08/2020 tarihi itibariyle geminin Cebelitarık Limanında bulunduğunu, bu nedenle geminin cebri icra yolu ile satışında ve mülkiyetin intikalinde Cebelitarık Hukuku'nun geçerli olduğunu, Cebelitarık'da geçerli olan İngiliz Hukuku'na göre cebri icra yolu ile yapılan satışın gemi üzerindeki tüm rehin, takyidat ve borçları kaldırdığını,

talebe konu gemiyi 2.925.000-USD karşılığında cebri icra yoluyla satın alan ... isimli firmanın gemiyi 1 USD bedelli olarak müvekkili ... firmasına sattığını, bedelin 1 USD gösterilmesinin sebebinin her iki firmanın da tek ortağının aynı kişi olmasından kaynaklandığını, bu firmaların ...

(Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına geçmekle ...) isimli kişiye ait olduğunu, muvazaalı işlem söz konusu olmadığını, bu nedenle ihtiyati hacze itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Talep, gemi alacağı nedeniyle verilen geminin ihtiyaten haczinin itirazen kaldırılması istemidir. Uyuşmazlık, ihtiyati haciz tarihi itibariyle geminin malikinin gemi alacağı borçlusu olup olmadığı noktasındadır. Gemi alacaklısı hakkı veren alacaklar TTK'nın 1320.

Maddesinde düzenlenmiş olup, hükmün (c) ve (d) bendinde geminin malikine, kiracısına, yöneticisine veya işletenine karşı doğmuş olan "kurtarma ücreti" ve "liman, kanal, diğer su yolları, karantina ve kılavuzluk için ödenecek resimler" ile ilgili alacakların, sahiplerine “gemi alacaklısı hakkı” vereceği açıkça belirtilmiştir.

Hükmün 3. fıkrasına göre ise Türkiye’de yargı yoluyla ileri sürülen bir alacağın gemi alacaklısı hakkı verip vermediği, Türk hukuku uyarınca belirlenecektir. TTK'nın 1321 maddesine göre gemi alacağı, sahibine, gemi ve eklentisi üzerinde kanuni rehin hakkı verir (f.1) ve gemi alacağının verdiği kanuni rehin hakkı, gemiye zilyet olan herkese karşı ileri sürülebilir (f.5).

Somut olayda davacı tarafından bu kapsamda verilen fener, kılavuzluk ve tahlisiye gibi hizmetlerden kaynaklanan alacağın tahsili için taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatmış olup davacı tarafından ibraz edilen delillerle bu aşamada yaklaşık ispat oluştuğu, rehin hakkının düşüp düşmediği yapılacak yargılama neticesinde belirleneceğinden davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Somut olayda ihtiyati haczin koşulları oluştuğundan mahkemece davalı vekilinin itirazının reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.