İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/154 K.2021/120

Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Bankası Kırıkkale Şubesi'ne ait ... no'lu hesaba tanımlı müvekkilinin ... A.Ş. Den aldığı 30/04/2019 keşide tarihli ... çek seri no'lu 15.000-TL bedelli çekin zayii olduğunu bildirerek, çek üzerine ödeme yasağı konularak çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili 18/02/2020 tarihli dilekçesi ile, müzekkere cevabı gereği verilen bilgilere istinaden ... Bankası Kırıkkale Şubesi'ne ait ... no'lu hesaba tanımlı keşidecisi ... olan 30/04/2019 keşide tarihli ... çek seri no'lu 15.000-TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptalini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı vekilinin beyan dilekçesi ile çek keşidecisinin ...AŞ olduğunu bildirerek hesap numarasının da düzeltilmesi üzerine düzeltme ilanı yapıldığı, banka tarafından; ... numaralı hesap bulunmadığı,çek numarası ... olan çekin şubelerinde ... adına kayıtlı olduğunun ve çekin ibraz edilmediğinin bildirildiği, bu yazı cevabından sonra davacı vekilinin çekin keşidecisinin ... olduğunu belirttiği, şirket tahsildarının ifadesinde çekin keşidecisinin ...AŞ olduğunu belirttiği, davacının davasını açarken bildirdiği çek hesap numarası ve keşidecisini daha sonradan yanlış olduğunu belirterek beyanda bulunduğu,

ancak bildirilen çek hesabı ve keşidecisinin 17/04/2019 tarihli banka yazı cevabında belirtilen çek hesabı ve çek keşidecisi ile uyuşmadığı, sonrasında davacı vekilinin banka yazı cevabında bildirilen çek hesap numarası ve keşidecisine göre yazılı beyanda bulunduğu, davacının çekin yetkili hamili olduğuna dair kanaat hasıl olmadığı gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; çekin müvekkili şirketin alacaklı olduğu ... A.Ş. firmasından alındığını ve tahsilat makbuzu düzenlendiğini, ancak çekin araç içerisinden çalınarak kaybolduğunu, banka yazısında keşidecinin ... olduğunun tespiti üzerine keşidecisinin düzeltilerek çekin iptalinin istendiğini,zayi olan çek üzerinde hak sahibi olunduğunu kesin olarak ispatlamanın mümkün olmadığını,çeke ait banka, hesap ve çek bilgileri aynı olup, tahsilat makbuzunun müvekkilinin yetkili hamil olduğunu gösterdiğini, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava dilekçesinde, ... Bankası Kırıkkale Şubesi'ne ait ... no'lu hesaba tanımlı ...

A.Ş. den alınan 30/04/2019 keşide tarihli ... çek seri no'lu 15.000-TL bedelli çekin iptali talep edilmiş, ek beyan dilekçesinde çek keşidecisinin ...AŞ olduğu bildirilmiştir.Muhatap banka cevabında; ... nolu çekin şubelerinde ... ... adına kayıtlı bulunduğu, çekin ibraz edilmediği bilgisi üzerine, davacı vekili müvekkili şirket tarafından eksik bilgi verildiğini bildirerek müzekkere cevabında belirtilen bilgilere istinaden çekin iptalini talep etmiştir.

818/s.maddenin atfı ile uygulanması gereken TTK'nun 757/1 maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiş olup çek zayii davası açılmasında, hamilin haklarının esas alınmış, iptal davası hamilin senetten kaynaklanan haklarını korumasına ve haklarını temine yönelik bir davadır.Öncelikle dava hasımsız olduğundan, 3. kişiler açısından kesin hüküm doğurmadığından,

mahkemece iptal kararı verilse dahi yasal çerçevede çeki elinde bulunduran kişi henüz ödeme yapmamış keşideci, lehtar veya kendisinden önceki cirantalara müracaat edebilir. Alınan iptal kararı da meşru hamilin senetten kaynaklanan haklarını sona erdirmez. Senedi kaybeden hamilin mahkemeden alacağı iptal kararı, senedi elinde bulunduran kişi meşru hamil ise sorumluluktan kurtarmaz.

Ayrıca iptal kararı verilmemiş olması da, davacıyı ileride gerçekleşmesi muhtemel haksız takipte menfi tespit davası açmasına engel olmaz.

Yasa koyucunun iptal davasına gerek duymasının nedeni; iptal kararı sonrası hakkın hamil tarafından senetsiz tahsilini veya yeni bir senet düzenlenmesini sağlamak (TTK'nun 652)iyi niyetle, iptal kararı getiren hamile ödeme yapan borçluyu, senedi ele geçiren üçüncü kişilere karşı senetten kaynaklanan borç nedeniyle sorumluluktan kurtarmaktır.Somut olayda mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de banka tarafından ... nolu çekin hesap sahibi ve hesap numarası ve ibraz edilmediği bildirilmiştir.

Mahkemece yasal ilanlar yapılmış olup ,çek üzerinde hak iddia eden bulunmadığından çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Çeki, ciro yoluyla elinde bulunduran hamilin ,çek elinde olmadığından çek keşidecisini her zaman doğru bildiremeyeceği gözönünde bulundurulmalıdır.Zayii nedeniyle iptal koşulları oluştuğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince davanın reddine ilişkin kaldırılmasına " dava konusu çekin zayii sebebi ile iptaline" karar verilmiştir.