İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/1696 K.2023/1928

Davanın kabulüne ilişkin kararın, taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı tarafından müvekkili aleyhine Çerkezköy İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla 65.758,01-TL alacağın tahsili istemiyle ilamsız takip başlatıldığını, takipteki borcun dayanağını teşkil eden kredi sözleşmesinde müvekkilinin müteselsil kefil olduğunu, kefaletin geçerliliği için TBK m.584'te geçerlilik şartı olarak belirlenmiş eşinin imzasının sahte olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin kefaleti geçerli olmadığından davalıya borcu bulunmadığını; ayrıca müvekkilinin kefalet limitinin 40.000-TL olmasına rağmen bunu aşan tutarda takip yapılamayacağını ileri sürerek, kefaletin geçersizliğinin ve müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, genel kredi sözleşmesi, kapsamındaki kefalet işleminin kanuna uygun olarak yerine getirildiğini, kendisine noterden tebliğ edilen ihtarnameye itiraz etmeyen davalının İİK m.69/b'ye göre bu davayı açamayacağını ve müteselsil kefil olan davalının faiz, takip, yargılama masrafları ile vekalet ücretinden kefalet limitine ek olarak sorumlu olduğunu belirterek, davanın öncelikle usulden aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

ISLAH

Davalı vekili, 3010/2019 tarihli dilekçesiyle cevap dilekçelerini ıslah ettiklerini , önceki cevaplarını tekrar ederek ayrıca TBK m.584/3'te "mesleki faaliyetleri ile ilgili olarak esnaf ve sanatkarlar siciline kayıtlı esnaf veya sanatkarlar tarafından verilecek kefaletler"de eş rızasının aranmayacağının düzenlendiğini, davacının ve kredi asıl borçlusu dava dışı ...'nün çiftçilikle uğraştığına dair çiftçi kayıt sistemindeki belgeleri sunduklarını, 5362 sayılı Kanunun 3. maddesine göre esnaf olduklarını, hem kredi asıl borçlusunun hem de davalının esnaf olması sebebiyle aralarındaki kefalette eş rızası gerekmediğinden, imzanın eşe ait olup olmamasının önem arz etmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının esnaf ve sanatkar kaydı ile herhangi bir şirket ortak-yöneticisi olmadığının anlaşıldığı, TBK m.584 uyarınca kefalet sözleşmesinde eş rızasının bulunması gerektiği ancak grafolog bilirkişi incelemesinde 18/11/2013 tarihli genel kredi sözleşmesinde davacının eşi ...'a atfen atılan imzanın ...’nin eli ürünü olmadığının tespit edildiği, geçerli bir eş rızası bulunmadığından davacı kefaletinin geçerli olmadığı ve davalının kötüniyetli olarak icra takibi başlatmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davaya konu icra takip dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespitine ve şartları oluşmadığından davacının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1- Davalı vekili, dosyaya sundukları çiftçi kayıt sistemindeki belgelerden anlaşılacağı üzere davacının ve kredi asıl borçlusu dava dışı ...'nün çiftçilikle uğraştığını, bunun sonucunda da 5362 sayılı Kanunun 3. maddesine göre esnaf olduklarının kabulü gerektiğini, hayvancılıkla uğraşan bu kişiler esnaf olduğundan aralarında gerçekleşecek kefalette eş rızasının aranmayacağını; davacının esnaf sicilinde kaydı bulunmadığından bahisle, mahkemece davacının esnaf olmadığı yönündeki tespitin doğru olmadığını zira esnaf sicilinin kurucu sicil olmadığını;

hükme esas alınan bilirkişi raporunun sıhhatli olmadığını, Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere bilirkişi incelemesine esas alınacak uygulamaya elverişli imzanın mümkün oldukça imza itirazına konu belgenin düzenlendiği tarihten önce ve en yakın tarihte atılmış imzaları içeren belge asıllarının olması gerektiğini ,ancak incelemeye esas imzaların 2018 yılına ait olduğunu ve bir kısmının ise fotokopi belgeler olduğunu, ayrıca bilirkişinin imzanın eğimi,

baskı derecesi vs. gibi özelliklerini de değerlendirmediğini ve noterden davacıya gönderilen ihtarnameye davacının itiraz etmediği için İİK m.68/b'ye göre borç ödenmedikçe dava açılamayacağını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.2- Davacı vekili, davalının kötüniyetli olarak icra takibi başlattığını ancak mahkemecekötüniyet tazminatına hükmedilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek,kararın tazminat talebinin reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına ve 4.715,30-TL tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının kefil olarak imzaladığı genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla davalı tarafından başlatılan icra takibi kapsamında kefalet için gerekli olan eşinin rızasına ilişkin imzanın sahte olduğu ,kefalet sözleşmesinin geçersizliği nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davaya konu genel kredi sözleşmesindeki kefalet tarihi olan 18/11/2013 tarihinde yürürlükte bulunan ve somut olaya uygulanması gereken TBK'nın "Eşin rızası" başlıklı 584/1. maddesi"Eşlerden biri mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir;

bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır." ve üçüncü fıkrası "(Ek fıkra: 28/3/2013-6455/77 md.) Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilecek kefaletler, mesleki faaliyetleri ile ilgili olarak esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı esnaf veya sanatkârlar tarafından verilecek kefaletler,

27/12/2006 tarihli ve 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi Kullandırılmasına Dair Kanun kapsamında kullanılacak kredilerde verilecek kefaletler ile tarım kredi, tarım satış ve esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilerde verilecek kefaletler için eşin rızası aranmaz." hükümlerini haizdir.Davalı vekili ıslah ettiği cevap dilekçesiyle,

sözleşmede kefil olan davacının ve kredi asıl borçlusunun çiftçilik yapmalarından dolayı esnaf olduklarını ve TBK m.584/3'e göre kefil olan davacının eşinin rızasının kefaletin geçerlilik şartı olmadığını iddia etmiştir.

Mahkemece esnaf odasından ve vergi dairesinden yapılan araştırmada davacının her hangi bir esnaf, tacir veya bunlara delalet eden vergi kaydı bulunmadığı tespit edildiğinden, geçerli bir eş rızasının davacının kefaleti açısından geçerlilik şartı olduğu sonucuna varılmış,davalı vekilinin davacının kefaletinde eş rızası gerekmediği yönündeki istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.Davacı, davaya konu borcun kaynağını teşkil eden kefil olduğu genel kredi sözleşmesinde kefalet için gerekli olan eşinin rızasına ilişkin imzanın sahte olduğunu ve bu nedenle kefaletin geçerli olmadığını ileri sürmüştür.

Mahkemece, söz konusu 18/11/2013 tarihli imzanın davacının eşine ait olup olmadığı hususunda grafolog bilirkişiden rapor alınmış, raporda imzanın davacının eşine ait olmadığı tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporu, yeterli incelemeyi içermediği gibi yerleşik yargı kararlarına göre denetime de elverişli değildir.

Zira sahtelik iddiasına konu 18/11/2013 tarihli imza incelemesi için temin edilmiş iki adet tatbik imzası da 2018 yılına ait olup, bir adet tatbik imzayı içeren evrakın aslı, diğerinin ise fotokopisi üzerinde inceleme yapılmıştır. İncelemeye konu imzanın atıldığı tarihten 5 yıl sonraki tarihlerde atılmış imzalar ve fotokopi belge üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine dayalı rapora göre hüküm tesis edilemez.

Buna göre mahkemece, dava konusu kefalete eş rızasına ilişkin 18/11/2013 tarihine mümkün olduğunca yakın önceki tarihlerde davacının eşi ... tarafından imzalanan, mümkün olduğu kadar çok sayıda belge aslı araştırılıp getirtildikten sonra imza incelemesi yönünden Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nden veya Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyeleri arasından (grafoloji uzmanı) seçilecek bilirkişiden ayrıntılı ve denetimine elverişli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmelidir (Yargıtay 19. HD'nin 2014/12575 E., 2015/9241 K. sayılı ve 23/06/2015 tarihli ve 2017/2451 E.,

2019/832 K. sayılı ve 13/02/2019 tarihli ilamları).Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.