İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/181 K.2021/133

İhtiyati haciz ve ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili; müvekkilinin can mal ve gemi kurtarma yardım, çeki,.. ile görevli olduğunu, 29/09/2020 tarihinde Yalova Limanında,Ro-Ro terminalinde ... Imo nolu gemi sicilinin 1615 numarasında kayıtlı Türk Bayraklı ... isimli geminin iskeledeyken saat 13:48'de halatlarının koptuğunu ,yardım talep ettiğini, yardım talebi üzerine ... A.Ş.'ye ait Yalova-1, Yalova-2, Yalova-3 isimli römorkörler tarafından verilen hizmet neticesinde geminin kurtarıldığını, eksperden alınan yaklaşık 40.000.000- USD gemi değeri üzerinden hesaplanan 6.000.000- usd kurtarma- hizmeti talep edildiğini, ancak teminatın yatırılmadığını belirterek gemiye 6.000.000-USD teminat verilinceye kadar ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, geminin halatlarının koptuğunu ve deniz tehlikesine maruz kaldığı,alacağı temlik edene ait 3 adet römorkörle kurtarma yardım hizmeti verildiği, alacağın1320. madde c bendi gereğince gemi alacaklısı hakkı verdiği, yine T.T.K.'nun 1352. madde c bendinde "kurtarma faaliyeti veya her türlü kurtarma sözleşmesi çevre zararı tehdidi oluşturan bir gemi veya gemideki eşya ile ilgili kurtarma faaliyeti için ödenecek özel tazminat"ın deniz alacağı niteliğinde olduğu, talepte T.T.K.

1352. maddesindeki yazılı yasal şartlar oluşmakla, TTK 1369/1 e maddesi gereğince hakkında deniz alacağı ileri sürülen her geminin ihtiyaten haczi, alacak T.T.K. 1320. madde uyarınca gemi alacaklısı hakkı veriyorsa mümkün olduğu ve talebin yaklaşık olarak ispat edildiğinden talebin kabulü ile 6.000.000- usd ile sınırlı olmak üzere geminin ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden vekili; hizmetin hava muhalefetinin arttığı zamanlarda liman römorkörlerinden refakat hizmeti alınması yada ayrılma manevrası olarak kabulü gerektiğini, tarifeye bağlı olduğunu, durumun kılavuz kaptan tarafından ayrılma manevrası hizmeti olarak nitelendirilmesinin teyidi sonucu bu hizmetin alındığını,hizmetle ilgili pilotaj ve römorkaj faturası düzenlendiğini, ... tarafından düzenlenen pilotage billerinde ve VDR konuşmalarında hizmetin- ayrılış manevrası- olarak düzenlendiğini,kurtarma alacağının olmadığını ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, kaldırılmadığı takdirde teminat mektubu miktarının hakkaniyete göre indirilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; giderek şiddetlenen rüzgarın etkisiyle geminin tüm halatlarını kopardığı, rıhtıma zaman zaman yaklaşıp uzaklaştığı ancak ana makinalarının hep çalışır durumda olduğu,telsiz konuşmalarının çözümünden ise geminin kontrolsüz bir şekilde sürüklendiği, gemi üzerindeki yakıt bağcının iskele ile gemi arasına sıkıştığı, ... gemisi kaptanının telsiz ile acil römorkör istediği, bir adet römorkörün de yeterli olmayacağını bildirdiği,yardım çağrısından sonra intikal eden römorkörler ile halatlarını koparan geminin tehlikeden kurtarılması konusunda verilen hizmetin TTK’nun 1298.

Vd maddelerine göre kurtarma hizmeti mi yoksa itiraz eden tarafın ileri sürdüğü gibi ayrılma manevrası sırasında gerçekleştirilen tarifeye bağlı römorkaj hizmeti mi olduğu yapılacak yargılama sonucunda belirleneceği gerekçeleriyle itirazın kısmen kabulüne, ihtiyati haczin 3.000.000-USD üzerinden devamına, bu kapsamda teminat tutarının 3.000.000-USD olarak kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-İhtiyati haciz talep eden vekili; geminin kurtarma durumuna düştüğü, bu gemiye halatlarla bağlı .... ve ... isimli gemilerin de tehlike altına girdiği ve kurtarma operasyonu için biraz daha geç kalınsaydı bu iki geminin de kazaya maruz kalacağını,temlik eden tarafından tanzim edilen bir fatura ve tahakkuk ettirilen bir standart römorkör ücreti bulunmadığını,halatlarını koparan geminin makinalarının çalışmasının geminin kontrol altında olduğunu göstermeyeceğini,

kurtarılan değer ve riskin gerçekleşmesi halinde ortaya çıkması muhtemel zarar dikkate alındığında alacağın taktir edilen teminat bedelinin çok üzerinde olduğunu belirterek,asılsız beyanlarla teminat miktarının düşürülmesi nedeniyle 07.12.2020 tarihli ek kararın ortadan kaldırılarak teminatın 6.000.000-usd'ye çıkarılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2-İtiraz eden vekili;kılavuz kaptan tarafından ayrılma manevrası olarak verileceğinin teyidi üzerine hizmet alındığını ve Yalova Pilotaj tarafından düzenlenen kılavuzluk makbuzundan görüleceği üzere müvekkiline kötü hava nedeniyle ayrılma manevrası hizmeti verildiğini,gemiye manevra yaptırıldığı anda geminin emniyette olduğunun kesin ve net olduğunu, itme manevrası ile geminin pozisyonunun düzeltildiğini ve geminin kendi imkanları ile demire çıktığını, iskeleden kalkış ve yanaşmaların temlik edene ait römorkör ve pilotlar tarafından yaptırılmasının mecburi olduğunu,

gelen römorkörlerin videodan izleneceği üzere gemiye 37. dakikada aborda olup 40. dakikada itme hizmetini tamamladığı ve geminin kendi makinesi ile limandan ayrıldığını, olayda römorkajı aşan fevkalade bir hizmetin olmadığını, hizmeti veren tarafından da tarifeye bağlı olarak towage ve pilotage bill düzenlediğini, olayda kılavuzun da olağanüstü nitelikte herhangi bir hizmet vermediğini belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını,açılan dava da kurtarma ücretini 4.000.000-usd olarak belirtmelerinin fahiş olduğunu,

verilen hizmetin kurtarma yardım olduğu kanaatine varılırsa istenebilecek miktarın kurtarılan değerin %1 ila 3'ü arasında bir değer olacağı,en fazla 1.050.000-usd'ye tekabül edeceğini belirterek ek kararın da bu yönden kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Gemiler hakkındaki ihtiyati haciz başvuruları TTK'nun 1352. vd maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nun 1362. maddesine göre; alacaklının ihtiyati haciz talebinin kabul edilebilmesi için TTK'nun 1352. maddesinde sayılan deniz alacaklarından olduğunu kanıtlaması ve alacağının parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri sunması gerekmektedir.

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili verilen hizmetin kurtarma hizmeti olduğu ,karşı yan tarafından da verilen hizmetin standart ayrılma manevrasından ibaret römorkaj hizmeti olduğunu ileri sürmektedir.

Her iki taraf kötü hava koşullarında ihtiyati haczi istenilen gemiye hizmet verildiğini kabul etmekle birlikte ,verilen hizmetin niteliğinde uyuşmazlığa düştükleri anlaşılmaktadır.İtiraz eden -karşı yan vekili 6.000.000- usd bedel için verilen ihtiyati haciz kararına itiraz kabul edilerek teminat tutarının 3 milyon -usd bedelin fahiş olduğunu ileri sürerek ,alacaklı vekili de 6 milyon-TL bedelin 3 milyon - usd ye düşürülmesinin alacak miktarı ihtiyati haciz tutarından çok fazla olduğundan istinaf etmektedir.

Ancak ihtiyati haciz isteyenin aynı mahkemede açtığı esasa ilişkin dava da. 4.000.000-usd alacak talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.Yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle verilen hizmetin standart ayrılma manevrası veya kurtarma hizmeti olup olmadığı belli değildir. Alacak miktarının da hizmetin niteliğine göre değişiklik göstereceği açıktır.

Açılan esasa ilişkin davada talep olunan alacak miktarı gözetildiğinde ihtiyati haciz isteyen vekilinin teminatın 6 milyon usd ye çıkartılması talebi yerinde görülmemiştir. İhtiyati haciz talepleri incelenirken somut olayın özelliklerine göre her zaman kesin olarak alacak miktarının belirlenmesi mümkün olmayabilmektedir.

Dosya kapsamı itibariyle verilen hizmetin kurtarma hizmeti -standart römorkör hizmeti mi olduğu kesin olarak belirlenemediğinden mahkemece, tarafların menfaatine en uygun olabilecek ortalama bir değer takdir edilerek teminatın 3 milyon usd ye düşürülmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle itirazın reddine ilişkin ek karara yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiş olup;her iki yan vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.