İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/1859 K.2024/558

Davanın reddine ilişkin verilen kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, 15/09/2016 tarihli ve 45.000-TL bedelli çekin ... tarafından müvekkili adına yazıldığını, ancak müvekkilinin imzası taklit edilerek çekin cirolanarak davalıya verildiğini,çekin ibrazında karşılıksız işlemi yapılarak davalı tarafından müvekkili aleyhine İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını,çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını,icra baskısı altında müvekkilinin 21.304,42-TL ödediğini,yaptıkları şikayet üzerine İstanbul CBS'nin 2018/208206 sayılı soruşturmasının devam ettiğini ileri sürerek, müvekkilinin davalıya 27.800,47-TL borçlu olmadığının tespitine ve ödenen 21.304,42-TL'nin istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili ile davacı arasında ticari ilişki bulunduğunu, sundukları cari hesap ekstresinden de anlaşılacağı üzere çekin şirket alacağı için verildiğini, davacının ve ablası ... 'ın müvekkilinden mal satın aldığını ve buna ilişkin fatura kesildiğini, 2016 yılında başlatılan takipde davacının ödeme emrini tebliğ almasına rağmen imzaya ve borca itiraz etmediğinden takibin kesinleştiğini, üç yıldır düzenli olarak maaş haczi ile ödeme yapıldığını, soruşturmada 02/02/2020 tarihinde takipsizlik kararı verildiğini ve işbu davanın İİK 72. maddede istirdat davası için kabul edilen bir yıllık zamanaşımı süresinden sonra açıldığını belirterek, davanın reddine, aksi halde dava tarihinden bir sene önceyi kapsayan taleplerin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, kambiyo senedine dayalı takibe karşı menfi tespit iddiasında bulunan davacının borçlu olmadığını ispatla yükümlü olduğu, davacının imza örneklerinin getirtileceği kurumların bildirilmesi ve imza itirazının incelenmesi için bilirkişi ücretinin ödenmesi hususunda verilen kesin süre içinde ara kararların gereği yerine getirilmediği; davacının 25/11/2016 tarihli icra takibi nedeniyle savcılığa 2018 yılında şikayette bulunduğu ve davayı 21/02/2020 tarihi itibarıyla açtığı, sahte imza ile ilgili şikayetin yaklaşık iki yıl sonra yapılması, üç yıl sonra dava açılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

soruşturma dosyasında davalının ticari ilişkiyi ispatlar mahiyette faturalar ibraz ettiği, davacı yemin deliline dayanmış ise de, konusu suç teşkil ettiğinden yemin teklif hakkının hatırlatılmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkemenin 29/09/2020 tarihli ara kararının usule aykırı olduğunu, ara kararda "eksiklikler ikmal edildiğinde" bilirkişi ücretinin ödenmesi hususunun belirtildiğini,ara kararın belirsizlik içerdiğini,yatırılacak miktarın belli olmadığını; itiraz süresi kaçırılmışsa da, şikayette bulunularak dava açıldığını, her ay maaşından haciz kesintisi yapıldığını ve henüz bir yıllık hak düşürücü sürenin başlamadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, imza inkarına dayalı menfi tesbit-istirdat davasıdır. Mahkemece.

29/09/2020 tarihli duruşmada, çek aslının celbine; davacının 15/09/2016 tarihinden önceki imza örneklerinin bulunduğu kurumları bildirmesi, davacı asilin iki haftalık kesin süre içinde mahkemede hazır edilmesine; verilen kesin sürede ikmal edilmediği takdirde imza inkarından vazgeçilmiş sayılacağına, eksiklikler ikmal edildiğinde grafolojik inceleme icrasına, bilirkişi ücreti ve tebliğ masrafı toplam 1.828-TL’nin davacı gider avansından karşılanmasına, avansın eksik olması halinde tamamlamak üzere iki haftalık kesin süre verilmesine,

aksi halde bu delile dayanmak hakkından vazgeçilmiş sayılacağı hususu davacı vekiline ihtar ve tefhim edilmiştir. İki haftalık kesin mehil içinde davacının tatbike medar imzaları alınmış ise de, getirtilen imzanın tarihi keşide tarihinden sonraki bir tarihdedir. Takip eden celsede davacı vekili, eksiklik nedeniyle bilirkişi ücretinin yatırılmadığı beyan edilerek yatırmak üzere süre istemiş, mahkemece bu talep red edilmiştir.

Sonraki duruşmada ara karardan rücu isteği reddedilerek, istenilen nitelikte belgelerin kesin süre içinde sunulmadığı, bilirkişi ücreti de kesin süre içinde yatırılmadığından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İmza inkarına dayalı menfi tespit davasında kambiyo senedindeki imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü, takibe başlayarak imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklı-davalıya aittir (Yargıtay 19. HD'nin 2018/1846 esas, 2020/1161 karar sayılı, 22/06/2020 tarihli. 2019/3488 esas, 2020/561 karar sayılı ve 20/02/2020 tarihli vd. kararları).

İspat yükünün davalı alacaklıya ait olduğu gözetilmeden, taraflara yüklenen yükümlülüklerin kapsamı ve sınırları belli edilmeden verilen ara karara dayalı, İİK'nın 72/7 maddesi dışında, menfi tesbit davalarında dava açılması için bir süre olmadığı düşünülmeden, davanın yazılı gerekçelerle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. İmza inkarı halinde, inceleme yöntemince yapılmalıdır.

Mahkemece öncelikle imza incelemesine esas alınabilecek, çek keşide tarihinden önceki tarihlere ait imzaların bulunduğu yerleri bildirmek üzere yeniden mehil verilerek, ayrıca resmi kurumlarda bulunan imza örnekleri getirtilerek, yeterli sayıda imza toplandıktan sonra imza incelemesi konusunda ara karar verilmesi ve bilirkişi ücretinin de davalı alacaklıya yükletilmesi gerekir.Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli deliller toplanıp değerlendirilmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak,

dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.