İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/1892 K.2021/1664

Davanın kısmen kabulüne dair kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; davacı şirketin ihtiyaç duyduğu jeneratör için davalı ile irtibata geçtiği,dizel jeneratör setine ilişkin (1500 Rpm, 50 Hz, 231/400 V) gerekli tüm ekipmanlar da dahil, fiyat teklifi ve satış sözleşmesinin davalı şirket tarafından gönderildiği, bu önerinin davacı tarafından kabul edildiği ve sözleşmenin kurulduğu, sözleşmenin “ödeme Planı “ başlığını taşıyan madde 3.6 uyarınca, 9500-usd olan satış bedelinin 5.000-usd sinin siparişle beraber peşin ödeneceği kararlaştırıldığı, davacının yükümlülüğünü yerine getirerek 03.05.2018 tarihinde davalı şirketin hesabına 5.000- USD yi yatırdığı, ürün teslimatının yapılmadığı,

bu sebeple sözleşmenin 24.5.2018 tarihinde haklı gerekçe ile feshederek fesih iradesini davalı şirkete iletildiği ve ödenen ücretin iadesinin istendiği, bu bedelin iade edilmediği,sözleşmede yer alan madde 3.10 da geçen “Alıcı“ bu sözleşme taraflarca imzalandıktan sonra haklı bir sebep olmaksızın cayması halinde satış bedelinin %5 i oranında miktarı cezai şart olarak ödeyecektir” hükmüne atıf yaparak 1.121-usd talep ettiği, davacı tarafından şirkete ödenen paranın iadesi için İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiği ve 24.5.2018 tarihindeki mevcut dolar kuru (4,67) üzerinden Türk Lirasına Çevrilmek üzere yapılan hesaplama neticesinde 2.900-usd ye tekabül eden 13.556-TL asıl alacak üzerinden, davalıya ödenen 5 000-usd nin bakiyesi için icra takibi başlatıldığı, davacı ile davalı arasında akdedilen ancak müvekkil tarafından haklı gerekçe ile feshedilen söz konusu sözleşme uyarınca yapılan ödemenin kısmen iadesinin talep edildiği,

sözleşmenin davacı tarafından haksız olarak feshedildiği kabul edildiğinde dahi sözleşmede yer alan ve haksız fesih halinde sözleşme bedelinin %5 ine tekabül eden 1.121 USD cezai şart miktarı toplam alacaktan düşüldüğünde dahi müvekkilin iadesinin talep edebileceği 3.879-usd alacak bulunduğu belirtilerek itirazın iptali ve icra ve inar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili;Davacının davalıyı yanlış bilgilendirdiği, yatırım teşvik belgesi bulunduğunu belirttiği ve fiyatlandırmanın buna uygun olarak yapıldığı, bu hususun sözleşmenin fiyata ilişkin bölümünde açıkça yer aldığı, belirtilen hususa ilişkin ibarenin “9.500 USD (teşvik kapsamında KDV 'den muaf fatura düzenlenecektir.) olduğu,teklifin kabulü üzerine taraflar arasında jeneratör setinin satımına ilişkin sözleşme imzalandığı, ürünün tesliminden evvel müvekkili tarafından davacıdan yatırım teşvik belgesi talep edildiği, davacının yatırım teşvik belgesini gönderemediği ve KDV'siz fatura talebinde bulunduğu,

davacının haksız talebi üzerine müvekkil firmanın, hem davacıya hem de davacının mali müşavirine bildirildiği, bunun üzerine davacının siparişi iptal ettiği, feshin sebebinin bu olduğu, fesih haksız olduğundan cezai şart talebinin doğru olduğu, sözleşmenin feshi üzerine cezai şart kesilmek süratiyle kalan bedelin 24.05.2018 tarihinde iade edildiği belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının sözleşmeden caydığı ve buna bağlı olarak ödediği sipariş avansını talep ettiği, sözleşme ile % 5 cayma şartı kararlaştırıldığı, cayma parasına ilişkin TBK md. 178 hükmüne göre parayı veren cayarsa, bu miktarı geri talep edemeyeceğini, bilirkişi raporunda davalı tarafından kesilebilecek cayma cezası miktarı hesaplandığı, davalının 24.05.2018 tarihi itibariyle 2.402,40-usd borcu bulunduğu,

davacı icra takibinde TL olarak talep ettiği ,aynı tarih itibariyle davalının 2.402,40 USD karşılığı TL’yi davalının ödeme tarihi olan 24.05.2018 tarihinden itibaren talep etmesinin mümkün olduğu kabul edilerek takip tarihi itibariyle 1 TL = 4,8938 TL olduğundan,11.318,19 -TL alacak kadar davacının asıl alacağının ve 24.05.2018 tarihinden takip tarihine kadar hesaplanan 301,34 TL faiz olmak üzere toplam 11.619,53-TLtoplam alacağının olduğu kabul edilerek bu miktar için itirazın kısmen iptaline ,fazla istemin reddine ,alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili. TBK nun 117.

Maddesi ile borçlu temerrüdüne ilişkin hususlar belirlendiğini, buna göre taraflarca yapılan sözleşmede borcun ifa edileceği günün belirlenmesi durumu temerrüdün ihtara bağlı olmasının istisnası niteliğinde olduğunu, eğer taraflar arasında bir ifa günü belirlenmişse, borçlunun ifa gününde edimini yerine getirmemesi ile temerrüde düşmüş sayılacağını, hiçbir ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşen davalı şirketin cayma bedeli talep etmesinin mümkün olamayacağını, icra inkar tazminatının reddine ilişkin verilen kararın hukuka aykırı olduğunu,

kısmi itiraz yapmak yerine borcun tamamına itiraz eden davalı şirketin kötü niyetli olduğunu ve durumun müvekkilinin alacağını tahsil etmesini geciktirdiğini, kabul edilen tutar bakımından icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, kararın kaldırılarak davanın kabulüne, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin ek karar istinaf edilmemiştir.

GEREKÇE

Somut olayda, taraflar arasında 24.4.2018 tarihinde 9.500-usd bedelli jeneratör satım sözleşmesi akdedilerek,davacı alıcı tarafından 5.000-usd peşinatın davalıya ödendiği hususunda ihtilaf yoktur. Davacının ödediği bedelin iadesini istemesi üzerine davalı tarafından, 24.5.2018 tarihinde 10.000-TL bedel davacıya iade edilmiş, 31.5.2018 tarihinde 1.121-usd bedelli "sözleşme iptal bedeli" açıklamalı fatura düzenlenmiştir.

Sözleşmede KDV siz fiyat üzerinden 9.500-usd satış bedeli kararlaştırıldığı ve yatırım teşvik belgesi nedeniyle faturanın KDV siz düzenleneceği yazılı bulunduğundan ,davalı savunmasına itibar edilerek davacı tarafından sözleşmeden haklı bir neden olmadan caydığının kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Sözleşmenin 3.10 maddesinde;"alıcının haklı bir sebeb olmaksızın cayması ve sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi halinde alıcının sözleşme bedelinin %5 i tutarında cezai şart ödeyeceği kararlaştırılmıştır.%5 cezai şart ile sorumlu davacının alacağın dan - 475 usd cezai şartın da mahsubu gerekmektedir.

24.5.2018 tarihinde davacıya ödenen 10.000-TLnin ödeme tarihi itibariyle 2.122 USD'ye tekabül ettiği bilirkişi tarafından hesaplanmakla , davacının yaptığı 5.000-usd ödemeden bakiye 2.402,40 USD alacağı kaldığı ve takip tarihindeki karşılığı 11.318,19-TL alacaklı olduğu anlaşılmakla davalının temerrüdünden itibaren işlemiş faiziyle birlikte 11.619,53-TL alacak bakımından itirazın kısmen iptaline karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.Davacı vekilinin davanın tümüyle kabulüne karar verilmesi yönündeki istinaf nedeni yerinde değildir.

Ancak iadesine karar verilen alacak; peşinatın geri kalan kısmı olup; davalı tarafca hesaplanabilir durumdadır. İİK’nın 67. maddesi uyarınca, itirazın iptali davasında borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilir.

Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi gerekmektedir. Bu kapsamda alacağın likit olduğu açıktır. Davalının takibe itirazında da haksız bulunmasına göre mahkemece davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, koşulları bulunmadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davacı vekilinin bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmüştür. Ancak ; karardaki bu hata /eksiklik nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm verilmesine ,itirazın kısmen iptaliyle davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

11/11/2021