İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/2281 K.2021/1997

İhtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne ilişkin ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili dilekçesinde; davaya konu ... Bankası Soğanlı Bahçelievler Şubesine ait, ... iban nolu, 20/11/2021 tarih, ... nolu, 100.000 USD bedelli çek, 25/12/2021 tarih, ... nolu, 126.000 USD bedelli çek, 19/03/2022 tarih ve ... nolu 100.000 USD bedelli çek, ... iban nolu, 11/12/2021 tarih ve ... nolu 912.000,00 TL bedelli çekler üzerine tedbiren ödeme yasağı ve davaya konu çeklerin icra takibine konu edilmemesi ilgili ödenmemesi yönünde öncelikle teminatsız veya mahkemece uygun görülen teminat mukabili tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, İİK'nın 72/2 maddesi gereğince icra takibinden önce açılacak menfi tespit davalarında talep üzerine alacağın %15'den aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığı icra takibinin durdurulmasına karar verilebileceğinden davanın taraflarıyla sınırlı olmak ve işbu davadan önce açılan bir icra takibi de bulunmamak kaydıyla davaya konu çekler ile ilgili olarak icra takibinde bulunulmasının durdurulmasına, hasımsız olarak açılıp görülen zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davasına özgü ödemeden men durumunun ise bu davada söz konusu olmadığı,

davaya konu çeklerinde irade dışı elden çıkarılmadığından talebin 6100 sayılı HMK hükümleri uyarınca değerlendirilmesi gerektiği, yargılamaya muhtaç durumlarda veya davanın yada uyuşmazlığın esasını halleder şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin ise mümkün olmadığı, somut olayda HMK'nun 389. ve devamı maddelerindeki koşulların oluşmadığı gerekçesiyle davacının davaya konu çeklerin ödenmesinin yasaklanması talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından, davalı tarafından teslim edileceği ifade edilen ipliklere karşılık çeklerin keşide edilerek davalıya teslim edildiğini, sözleşmede belirtildiği gibi iplik tesliminin yapılmadığını, çeklerinde iade edilmediğini, müvekkilinin piyasada ve bankalar nezdinde sicili çok iyi olduğunu, davalıların dava konusu çekleri kötü niyetle tahsil etmek amaçlı hareket ettiğini ve icra takibine konu etmesinden endişe edildiğini, dosyada mevcut çek teslim belgeleri, sunulan sözleşme sureti ve tüm delillere göre;

çek iptali talebine konu çeklerin teslim edilecek mallara karşılık verildiğinin anlaşıldığını, yaklaşık ispat şartının sağlandığını, dava süresince dava konusu çekler üzerine tedbiren ödeme yasağı ve davaya konu çeklerin icra takibine konu edilmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, çek nedeniyle açılacak menfi tesbit davasında, davaya konu edilecek çeklerin ödenmesinin önlenmesi ve icra takibine konu edilmesinin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.İİK’nun 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” hükmünü içermektedir.

Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir.HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir.

Aynı yasanın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. Mahkemece yaklaşık ispatın sağlandığı kabul edilerek icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir verilmiş ancak; bu karara çelişki teşkil edecek şekilde çeklerin ibrazında ödenmemesi talebinin reddine karar verilmiştir.

Kanunda açıkça yazmasa da İİK 72/2.madde kapsamında icra takibinin durdurulması yanında ibrazında ödenmemesine de karar verilmektedir.Ancak 20/11/2021 keşide tarihli 100.000- USD bedelli çekin 3.şahıs tarafından bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız şerhi verildiği anlaşılmakla bu çek hakkındaki talebin konusu kalmamıştır.Açıklanan nedenlerle ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, istemin reddine ilişkin kararın kaldırılarak yeniden yargılamayı gerektirir bir husus bulunmadığından yeniden karar verilmesine,

taraflar ile sınırlı olmak üzere çekin ibraz eden karşı yana ödenmemesine ilişkin olarak ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.