İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/962 K.2021/899

İhtiyati tedbir talebinin reddine dair kararın ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

İhtiyati tedbir talep eden/davacı vekili davalı şirket ile Malzeme Tedarik Sözleşmesi imzalandığını,davalının teslim etmesi gereken ürünlerin belirlendiğini, ürünler karşılığında davalıya 1.680.000TL nakit 2.507.153-TL tutarında 20 adet çek verildiğini ancak 3.102.608,73 TL tutarında mal teslimi yapıldığını, bu hususun davalının kabulünde olduğunu, davalının sipariş verilen ürünleri teslim etmediğini, davalının halen uhdesinde bulunan ve mal teslimi yapılmayan ödenmiş bulunan para mevcut olduğunu talep konusu ... Bankasına ait 5 adet çekler toplamı 340.000-TL için davalı şirket veya üçüncü kişilerce bankaya ibraz edilmemesi ve ödeme yapılmamamsı konusunda tedbir talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 09.02.2021 tarihinde,davacı tarafından, davalının sebepsiz zenginleştiği ve çeklerin bedelsiz olduğu ve davacının çekler nedeni ile borçlu olmadığını belirtmiş ise de talebin sunulan deliller karşılığında yargılamayı gerektirdiği ayrıca iyiniyetli 3. kişilerin haklarını etkileyecek şekilde tedbir kararı verilemeyeceğinden ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili , karşı tarafın müvekkiline gönderdiği ihtarnamesinde , malı teslim etmediğinin sabit olduğunu mahkemece talebin yargılamayı gerektirmesi nedeni ile reddi gerekçesinin yerinde olmadığını,imzaların istiklali ve mahkemece belirlenecek teminat karşılığı iyi niyetli üçüncü kişilerin söz konusu tedbirden zarar görmeyeceği,

tedbirin tümden değil üçüncü kişiler açısından reddedilebileceğini,dava dilekçesinde yer alan kayıtlar ve faturalar ile ihtarname ile sabit olduğu üzere davalının teslim etmediği mallar yönünden sebepsiz zenginleştiği çeklerin bedelsiz kaldığını belirterek kararın kaldırılarak talebin kabulü ile çeklerin davalı şirket veya 3. kişilerce bankaya ibraz edilmesi halinde karşılıksız şerhi vurulmamasını ödeme yapılmaması ve icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İstinafa konu ara kararında talep, cari hesap ilişkisi içinde verilen çeklerin mal teslim edilmediğinden bedelsiz kaldığı iddiasıyla açılacak olan menfi tespit davasında, dava konusu çeklerin ödenmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkindir. Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, H.M.K. 389 vd. maddelerinin de göz önünde bulundurulması gerekir.

H.M.K.'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir.

Aynı yasanın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup, mevcut bir borcun tediyesi amacı ile verildiğinin kabulü gerekir.

Yine alım-satım ilişkilerinde asıl olan peşin satış olup, mal ve bedelin aynı anda verildiğine ilişkin yasal karine mevcuttur.

Somut olayda, iddia, dava konusu çek bilgileri ve dosya kapsamı dikkate alındığında, davalı tarafından gönderilen 16.10.2020 tarihli ihtarnamede alınan nakit ve 20 adet çek olduğu bildirilmiş olup aynı zamanda 3.102.608,73 TL lik mal teslimi yapılarak faturalandırıldığı beyan edilmektedir.Ancak aynı ihtarnamede halen mal sevkiyatına devam edildiği ve siparişe konu malzemelerin özel nitelikte ürünler olduğu ve ön sipariş ve ön ödeme ile tedarik edildiği ve başka işlerde de kullanılamayacağının bildirildiği anlaşılmaktadır.İhtiyati tedbir isteyenin mal sevkiyatından vazgeçmesinin haklı bulunup bulunmayacağı yapılacak yargılama neticesi

belirlenecektir.Somut olayda avans olarak verilen çeklerin iadesi gerekip gerekmediği ,ihtarname aşamasında da mal sevkiyatı yapıldığı bildirildiğine göre davacının ileri sürdüğü iddiasının doğruluğunun ,davalının elinde ne kadar avans kaldığının belirlenmesi yargılamayı gerektirmesi nedeni ile ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararda hukuka aykılık görülmemiştir.

İstinaf nedenleri yerinde olmayan htiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.