İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/99 K.2021/125

Yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından davanın ,dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından davalı şirkete satılarak teslim olunan 21.09.2018 tarihli 90.964,94-TL bedelli, 21.09.2018 tarihli 7.931,52-TL bedelli, 18.09.2018 tarihli 17.044,99-TL bedelli, 18.09.2018 tarihli 14.805,50-TL bedelli mal/hizmet faturalarından ve cari hesaptan kaynaklanan 116.009,46-TL tutarlı alacağın tahsili amacıyla İstanbul ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile genel haciz yoluyla takip başlatıldığını, bu ödeme emrine karşı süresinde yetkiye, borca ve ferilere itiraz edilerek takibin durduğunu, zorunlu arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma yapılamadığını, davacı şirketin Beyoğlu/İstanbul adresinde faliyette bulunduğundan icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın reddine,davalı şirketin itirazının iptali ile takibin devamına,davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde;davacı tarafın İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya ile müvekkili şirket aleyhine başlatılan icra takibine süresinde, yetki ve borca itiraz edildiğini, davaya Bursa mahkemeleri bakmakla yetkili olduğundan mahkemenin yetkisine itiraz ettiğini, davacı tarafça imzalanarak müvekkil şirkete gönderilen 05.07.2019, 04.11.2019, 16.01.2020 ve 20.04.2020 tarihli cari hesap mutabakat belgeleri incelendiğinde; davacı tarafın müvekkili şirketin kendisine bir borcunun olmadığını kabul ettiğini, haksız açılan davanın reddine, %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, HMK'nın 6/1. maddesi gereğince; kanunda aksine hüküm bulunmadıkça her dava açıldığı tarihte davalının Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görüleceğinden, genel kural olarak davalarda davalının ikametgahı mahkemesi yetkili olduğu, davalının adresi Bursa ilinde olduğundan icra takibinin Bursa İcra Dairesinde yapılması gerektiği halde yetkisiz İstanbul İcra Dairesinde yapıldığı,

davalı tarafça süresinde ve usulünce yapmış olduğu yetkiye itirazının kabulü ile yetkisiz icra dairesinde takip yapılmış olduğundan usulüne uygun bir takipten de bahsedilemeyeceği gerekçesiyle davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine; davacının haksız ve kötüniyetli olduğuna dair bir delil bulunmadığından davalının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; taraflar arasındaki borç ilişkisinin fatura ve cari hesaptan kaynaklı para alacağı olduğunu, HMK 10.maddesi gereğince sözleşmeden doğan özel yetki kuralı gereği sözleşmeden doğan davaların, sözleşmenin ifa yeri mahkemesinde açılabileceğini, ancak ifa yeri sözleşmede belirlenmemiş ise, TBK 89.maddesi uyarınca ifa yerinin belirlenmesi gerektiğini, para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edildiğini,müvekkili şirketin faaliyet merkezinin Karaköy-Beyoğlu/İstanbul olduğundan İstanbul İcra Müdürlükleri ve Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava konusu icra dosyası incelendiğinde, davalı-borçlu vekili tarafından Bursa İcra Dairelerinin yetkili olduğu bildirilerek icra dairesinin yetkisine itirazda bulunulmuştur.İİK 67.m. uyarınca açılan itirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takibin yapılması özel dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re’sen dikkate alınması gerekir.

Bilindiği üzere İİK'nın 50. maddesinde icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK'nın ilgili maddesine atıf yapılmış sayılacağı kabul edilmiştir.Genel yetki kuralını düzenleyen HMK’nun 6.maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. Aynı yasanın 10.maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.Sözleşmenin ifa edileceği yer ise, 6098 sayılı TBK’nun 89. maddesine göre tespit edilmelidir.

Buna göre borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir.Somut olayda, davacı alacaklı şirketin faaliyet merkezi Karaköy-Beyoğlu/İstanbul olup, bağlı bulunduğu İstanbul İcra Dairelerinde takip yapılabileceği gibi, davalı-borçlunun yerleşim yeri olan Bursa İcra Dairelerinde de takip yapılabilecektir.

Dava açarken ve icra takibi başlatılırken seçimlik yetki kapsamında birden fazla mahkeme ve icra dairesinin yetkili olması halinde seçim hakkı davacı alacaklı da olup davacı alacaklı seçim hakkını yetkisiz bir icra dairesinde kullanmış ise seçim hakkı davalı borçluya geçecektir. Davacı seçimlik hakkını İstanbul İcra Dairelerinden yana kullanmıştır.

O halde ilk derece mahkemesince dava konusu icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatıldığı gözetilerek,icra dairesinin yetkisine itirazın reddine karar verilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken,yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş,davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353(1)a-4 madde uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmiştir.