İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1042 K.2024/1942

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, Kıbrıs'ta bulunan otellerde promosyon davet ziyareti sırasında müvekkilinden senet alındığını, kötü niyetli otel sahiplerinin müvekkilinin yaşından faydalanarak senedi iade edeceklerini söyleyerek kendisini oyaladığını, sonrasında ise 5.000-USD bedelli senedin davacının tanımadığı hatta hayatında hiç görmediği davalı adına doldurulduğunu, sanki nakit borç verildi algısı yaratıldığını, davalının müvekkili aleyhine 5.000-USD asıl alacak ve 107,40-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.107,40-USD'nin tahsili için İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip yaptığını; müvekkilinin ekonomik durumunun oldukça iyi olduğunu ve hayatın olağan akışına göre kimseden borç alma ihtiyacının olmadığını belirterek, takibe dayanak teşkil eden 23/01/2019 tarihli ve 5.000-USD bedelli bonodan dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, %20 oranında tazminata ve takibin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının iddialarını kabul etmediklerini, bononun illetten mücerret olduğunu ve iddialarının ancak yazılı delille ispatlanabileceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının davaya konu senetteki imzaya itirazı bulunmadığı, senedin kumar borcuna karşılık verildiğini iddia ettiği, bono borçlusunun ilk önce bonodaki borç ikrarının sebebinin kumar veya bahis olduğunu ispat etmesi gerektiği, HMK'nın 201. maddesi gereği bu iddianın tanıkla ispat edilemeyeceği, senet (kesin delil) ile ispat edilebileceği, bu anlamda davacı tarafa yazılı delillerini sunması için ihtaratlı süre verildiği ancak davacı tarafça delillerin sunulamadığı, davacının davalıya teklif ettiği yeminin davalı tarafından eda edildiği ve davacının iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle, davanın reddine ve 5.100-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1- Davacı vekili, senedin kumar borcu sebebiyle verildiği hususunda tanık dinletme taleplerinin reddedildiğini, eksik borcun her türlü delille ispat edilebileceğini; müvekkilinin davalıyı hiç tanımadığı ve hayatın olağan akışına göre borç alma ihtiyacı olmadığı şeklindeki iddialarının hiç değerlendirilmediğini; senedin düzenleme tarihi olan 09/01/2019 tarihinde müvekkilinin Kıbrıs'ta otelde bulunduğunu, halbuki senetteki düzenleme yerinin Moda/İstanbul olduğunun yazıldığı,

müvekkilinin söz konusu tarihte nerede olduğunu tespiti için Kıbrıs'taki otele müzekkere yazılması talebinin de reddedildiğini ve hukuki dinlenilme hakkının kısıtlandığını belirterek, hükmün kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.2- Davalı vekili, yargılama aşamasında ihtiyati tedbir kararı verildiğinden müvekkilinin alacağına kavuşamadığını, bu nedenle müvekkili lehine %20'den aşağı olmamak üzere tazminat kararı verilmesi gerektiğini ve müvekkili lehine hükmedilen nispi vekalet ücretinin yanlış hesaplandığını,

borç USD üzerinden olduğundan karar tarihi itibariyle ...B efektif satış kuru üzerinden yapılacak hesaplamayla vekalet ücretinin belirlenmesinin doğru olacağını belirterek, kararın nedenlerle kaldırılmasına ve yine davanın reddiyle talepleri gibi tazminata ve doğru vekalet ücretine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı tarafından davacıya karşı başlatılmış icra takibine dayanak bononun kumar borcu sebebiyle verildiğinden bahisle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.Yargılama süresince tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları dava şartıdır (HMK'nın 114,1/d maddesi).Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir.

Yargılama sırasında ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen tarafın vekili varsa ölüm ile vekalet ilişkisi de kural olarak sona erer (TBK'nın 43/1 ve 513/1. maddeleri).Vekilin davaya devam etmesi mümkün olmayıp, davaya mirasçılar tarafından devam edilebilir.Somut olayda, davacı ...'nun dosyanın istinaf incelemesi sırasında 27/06/2024 tarihinde vefat ettiği incelenen nüfus kaydından anlaşılmıştır.

HMK'nın 114. maddesi gereğince taraf ve dava ehliyeti dava şartı niteliğinde olduğundan, bu hususun yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekir.Bu nedenlerle taraf vekillerince ileri sürülen istinaf nedenleri incelenmeksizin kararın kaldırılarak, müteveffa davacının mirasçıları davaya katılmak suretiyle taraf teşkili sağlanarak dava yeniden görülmek üzere, dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.