İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1061 K.2025/310

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ... markası ile uzun süreli araç kiralaması yaptığını, müvekkilinin davalı ... A.Ş.’nin distribütörü, diğer davalının satıcısı olduğu ... plakalı, ... marka tipi aracı 28.07.2017 tarihli fatura ile satın aldığını,aracın 05.04.2019 tarihinde, yağ kaçağı şikayeti ile ... yetkili servisine götürüldüğünü, ancak ...

A.Ş. ve yetkili servis tarafından hasarın garanti kapsamında onarımının kabul edilmediğini, İstanbul Anadolu 18. SHM’nin 2019/56 D.İş dosyası ile delil tespiti yapıldığını, otomobilin gizli ayıbı nedeniyle yağ pompasının patladığının tespit edildiğini, 17.022,30-TL onarım, 5.000-TL değer kaybı, 500-TL kazanç kaybı hesaplandığını belirterek şimdilik 22.252,30-TL zararın avans faizi ile birlikte tazminine, 881,90-TL delil tespiti masraflarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı...A.Ş. vekili; aracın üreticisi olmadıkları ve ithalatçısı oldukları için kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, ticari aracın 10.000 km aralıklarla periyodik bakımın yapılması gerektiğini, periyodik bakım eksikliği nedeniyle aracın garanti kapsamında yapılmadığını, bu durumun garanti belgesinde açıkça belirtildiğini, aracın 32.000- km boyunca hiç periyodik bakımı yapılmadığını, kiralama araçlarının farklı kişilerce yoğun kullanıldığını, otomobilde üretimden kaynaklı ayıp olsa 72.000 km kullanılamayacağını,

Garanti Belgesi Yönetmeliğine göre aracın onarımı 10 işgünü aşarsa ikame araç talep edilebileceğini, onarım süresi limitinin 30 iş günü olduğunu, 4 gün süren onarım için ikame araç veya kazanç kaybı talep edilemeyeceğini, orijinal yedek parça ile onarım yapıldığında değer kaybı oluşmayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...

Şti. vekili; davacı tarafından 28.07.2017 tarihinde araç teslim alınırken incelendiğini, aracın herhangi bir ayıbı olmadığının belirtilerek teslim tesellüm belgesi imzalandığını, aracın 2 seneye yakın sorunsuz kullanıldığını, davanın zamanaşımına uğradığını, aracının periyodik bakımlarının zamanında yapılmadığını, 19.869 km ve 40.697 km genel bakımının yapıldığını, 72.332 kilometrede arızalanarak servise getirildiğini, ... markası tarafından önerilen periyodik bakımların her 20.000 km’de ya da yılda bir defa (hangisi önce dolar ise) yapıldığını, aracın 06.04.2019 tarihli ... formuna bakıldığında, yağ kaçağı sonucu motor hasarı oluştuğu,

bakım eksikliği nedeniyle aracın garanti kapsamı dışında kaldığını, aracın 60.000 km bakımının yaptırılmadığını, 72.332 km'de arızanın meydana geldiğini, bakım yapılmamasından dolayı yağ kaçağı ve motorun yağsız kalmasından dolayı hasar görmesinin davacının kusuru olduğunu, bilirkişi raporunun yerinde olmadığını, araçta yağ problemi yaşandığında, bilinçli bir sürücünün o anda aracı kullanmayı durdurması gerektiğini, yağ probleminden sonra aracın kullanılmasının araçta meydana gelen hasarı artırdığını, silindirlerin yağsızlıktan aşındığını,

araçta meydana gelen zararın kullanıcı hatası sonucu oluştuğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; aracın 05.04.2019 tarihinde arızalandığı bilirkişi incelemesi sonucu arızanın yağ pompasının mekanik aksamı üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğu için patladığı ve otomobilde hasar oluştuğunun tespit edildiği, davaya konu 2017 model otomobilin yağ pompasının üretimden kaynaklı gizli ayıp olması nedeni ile 2 yıllık garanti süresi içinde 05.04.2019 tarihinde hasar gördüğü, garanti süresi içerisinde arızalandığı, davalı ...

A.Ş.'nin aracın ithalatçısı olduğu, aynı zamanda garanti belgesinde imzasının bulunduğu, garanti şartnamesinde, davalı ...'in garanti taahüdünün salt onarımı kapsadığı, ikame araç taahhüdü için arızanın 10 iş günü içinde giderilmemesi halinde onarım tamamlanıncaya kadar ikame araç tahsis edileceği taahhüdü bulunduğu, garanti kapsamı dışında kalan kısımlar bölününde araçta yer alan değer kaybının garanti kapsamı dışında kalacağının açıkça belirtildiği,

davaya konu araçta var olan gizli ayıp nedeni ile bilirkişi raporunda belirtilen hasar bedeli olan 16.480-TL'den davalı ithalatçı firmanın müteselsil sorumluluğu bulunduğundan bu talep yönünden davalının husumete ehil olduğu, davaya konu araçtaki onarım süresinin 4 gün olduğu ve garanti kapsamında belirtilen 10 iş günü geçmediğinden ikame araç bedelinden davalı ithalatçı ...'in sorumluluğunun bulunmadığı ayrıca açıkça garanti kapsamı dışında bırakılan değer kaybından da sorumluluğu olmadığı, davalı ... yönünden; davaya konu aracın yağ pompasının garanti süresi içerisinde patladığı ve kullanılamaz hale geldiği,

bu hususun üretimden kaynaklanan gizli ayıp niteliğinde olduğunun bilirkişi tarafından tespit edildiği, satın alınan maldaki üretimden kaynaklanan ayıbın ağır kusurla alıcıdan gizlendiği, bu nedenle üretici yanında satıcının da ayıp nedeni ile doğan seçimlik haklardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 6.480-TL hasar tutarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine, 440-TL kazanç kaybı ve 2.000-TL değer kaybı olmak üzere 2.440-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı...Ltd.

Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine, bu talepler yönünden davalı ...'e yöneltilen davanın reddine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davalı...Ltd Şti vekili; müvekkilinin aracın ithalatçısı, üretici ve dağıtıcısı olmadığını, bu nedenle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından 28.07.2017 tarihinde aracın herhangi bir ayıbı olmadığı belirtilerek teslim tesellüm belgesi imzalandığını, aracın 2 seneye yakın sorunsuz kullanıldığını, aracının periyodik bakımlarının zamanında yapılmadığını, 19.869 km ve 40.697 km genel bakımının yapıldığını, 72.332 kilometrede arızalanarak servise getirildiğini,... markası tarafından önerilen periyodik bakımların her 20.000 km’de ya da yılda bir defa (hangisi önce dolar ise) yapıldığını,

aracın 06.04.2019 tarihli ... formuna bakıldığında, motor hasarının yağ kaçağı sonucu oluştuğunu, bakım eksikliği nedeniyle aracın garanti kapsamı dışında kaldığını, aracın 60.000 km bakımının yaptırılmadığını, 72.332 km'de arızanın meydana geldiğini, bakım yapılmamasından meydana gelen yağ kaçağı ve motorun yağsız kalmasından dolayı oluşan hasarda davacının kusurlu olduğunu, araçta yağ problemi yaşandığında, bilinçli bir sürücünün o anda aracı kullanmayı durdurması gerektiğini, yağ probleminden sonra aracın kullanılmasının araçta meydana gelen hasarı artırdığını, silindirlerin yağsızlıktan aşındığını,

araçta meydana gelen zararın kullanıcı hatası sonucu oluştuğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2-Davalı...A.Ş. vekili; aracın üreticisi olmadıkları ve ithalatçısı oldukları için kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının araç faturasını ihtirazi kayıtsız olarak ödediğini, davacının ihbar ve muayene külfetini yerine getirmediğini, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, ticari aracın 10.000 km aralıklarla periyodik bakımın yapılmasının gerektiğini, periyodik bakım eksikliği nedeniyle aracın garanti kapsamında yapılmadığını, bu durumun garanti belgesinde açıkça belirtildiğini, servis fişinde de yazıldığını, aracın 32.000 km boyunca hiç periyodik bakımının olmadığını,

kiralama araçlarının farklı kişilerce yoğun kullanıldığını, otomobilde üretimden kaynaklı ayıp olsa 72.000 km kullanılamayacağını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, tacirler arası satıma konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı değer kaybı, onarım, araç mahrumiyetinden kaynaklı zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacının, davalı ...A.Ş.'nin distribütörü, davalı ...Ltd Şti'nin satıcısı olduğu ... plakalı, ... marka, 31.07.2017 trafiğe çıkış tarihli aracı 28.07.2017 tarihinde 68.422-TL bedelle satın aldığı, davalı...A.Ş. tarafından araca 2 yıl garanti verildiği,

05/04/2019 tarihinde araç 72.332 km'de iken yağ kaçağı nedeniyle motor arızası oluştuğu, davacının eldeki dava ile aracın ayıplı olduğunu ileri sürerek onarımdan, araç mahrumiyetinden ve değer kaybından kaynaklanan zararının tazminini talep ettiği, davalıların ise davanın zamanaşımına uğradığını, periyodik bakımların yapılmaması nedeniyle aracın garantiden çıktığını, araçta ayıp bulunmadığını belirerek davanın reddini savundukları, mahkemece ayıbın ağır kusur niteliğinde olduğu, zamanaşımı süresinin dolmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın davalılarca istinaf edildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, süresinde ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığı, aracın ayıplı olup olmadığı, davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, zararın miktarı hususunda toplanmaktadır.Satıcının ayıba karşı tekeffül borcu TBK'nın 219 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

6098 sayılı TBK nın 219. maddesine göre satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür.

Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.

Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Bununla birlikte TBK m.225/1 hükmüne göre ise ağır kusurlu olan satıcının, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulması mümkün değildir.

Ağır kusur (iğfal) halinde alıcı, ticari satımdaki ayıp ihbar sürelerine uyulmaksızın, kanundan doğan haklarını kullanabilir.TBK'nın 231. maddesi hükmüne göre, satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan defi hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. Satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.

Satıcı tarafından daha uzun süreli garanti verilmiş ise, zamanaşımı süresinin garanti süresinin sonuna kadar uzayacağı ve bu sürenin sonuna kadar dava açılabileceği Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir.Somut olayda; araçta arıza 05.04.2019 tarihinde garanti süresi içerisinde meydana gelmiştir.

Bilirkişi raporunda arızanın yağ pompasının mekanik aksamındaki üretimden kaynaklı gizli ayıp nedeniyle patlamasından ve otomobile hasar vermesinden kaynaklandığı teknik ayrıntıları ile açıklanmış olup, özellikle bahsi geçen arızanın periyodik bakımla ilişkisi olmadığı tespit edilmiştir. Bahsi geçen arızanın ortaya çıkmasından sonra davacının, davalıya ait yetkili servise müracaat ettiği hususu ihtilaf dışı olup süresinde ayıp ihbarının yapıldığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan davalılardan...A.Ş. tarafından zamanaşımına yönelik istinaf nedeni ileri sürülmüş ise de davalı...A.Ş.'nin sorumluluğu garanti sözleşmesinden kaynaklanmakta olup arızanın 2 yıllık garanti süresi içerisinde meydana gelmesi ve aynı süre içinde davalıya ihbar edilmesi karşısında davalının zamanaşımına dayalı istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Aracın onarım gördüğü süre içerisinde davacının aracından yararlanamayacağı süre için zarara uğrayacağı, yapılan onarım işlemi sonucunda ayıptan kaynaklı değer kaybı olaşacağı açıktır.

Bilirkişi raporunda hasar tutarı KDV dahil 16.480-TL, değer kaybının 2.000-TL, aracın kullanılamaması nedeniyle kazanç kaybının 440-TL olduğu denetime elverişli bir şekilde tespit edilmiş olup mahkemece garanti sözleşmesinin kapsamı da dikkate alınarak verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmayan davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.