İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1107 K.2025/738

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasındaki ticaretten kaynaklı olarak, davalı tarafından müvekkili davacıya 4 adet çek keşide edildiğini, çeklerden kaynaklı borçların davalı tarafından süresinde ödenmediğini, bu nedenle müvekkili tarafından davalıya karşı İstanbul ...

İcra Dairesinin ... sayılı dosyalarında icra takipleri başlatıldığını, başlatılan icra takiplerine davalı tarafından itiraz edildiğini, ancak itirazların iptal edildiğini, müvekkilinin vekili tarafından icra dosyalarının takip edilmemesi nedeniyle dosyaların işlemden kaldırıldığını, ödenmeyen çeklerin 15.01.2005 tarihli 10.000-TL bedelli, 15.12.2004 tarihli 5.000-TL bedelli, 10.12.2004 tarihli 7.000-TL bedelli ve 03.12.2004 tarihli 7.000-TL bedelli çekler olup ödenmeyen toplam alacağın 29.000-TL olduğunu belirterek,

29.000-TL'nin çeklerin keşide tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davanın zaman aşımına uğradığını, davacının iddialarının somut bir delile dayanmadığını, dava dilekçesinden taraflar arasındaki ticari ilişkinin ne olduğunun ve alacağın neye dayandığının anlaşılamadığını, müvekkiline ait iş yerinde o dönemde hırsızlık olayı gerçekleştiğini, dava konusu çeklerin de o dönemde çalınan çeklerden olduğunu, bu sebeple çekler üzerindeki alacağın hukuken doğmuş bir alacak olmayıp gerçeği yansıtmadığını, davacının dava dilekçesinde delil olarak gösterdiği İstanbul ...

İcra Dairesinin ... sayılı dosya alacağından 11.06.2014 tarihinde vazgeçtiğini, bu takip 22.01.2005 tarihli 7.000-TL bedelli çeke dayalı olup müvekkilince Fatih 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2005/1702 esas sayılı dosyasında şikayette bulunulduğunu, bu nedenle davacının alacak hakkının kalmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı tarafça, dava konusu 15.01.2005 keşide tarihli 10.000-TL bedelli, 15.12.2004 keşide tarihli 5.000-TL bedelli, 10.12.2004 keşide tarihli 7.000-TL bedelli ve 03.12.2004 keşide tarihli 7.000-TL bedelli çeklerin ticari ilişki kapsamında davalı tarafından verildiği ve ödenmediğinin ileri sürüldüğü,çek bir ödeme aracı olup, her türlü hukuki ilişkiden mücerret olduğu,

dava konusu çeklerin, dava tarihi itibarıyla TTK'nın 814. maddesinde 3 yıllık zamanaşımına uğramış çekler olup kambiyo senedi vasfını yitirdikleri ve delil başlangıcı niteliğinde oldukları, her ne kadar dava konusu çekler 3 yıllık çek zamanaşımına uğramış ise de, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre davacı tarafın genel hükümlere göre alacağını talep edebileceği, genel hükümlere göre açılan bu davada ispat külfetinin davacıda olduğu, davacı tarafın alacağının varlığı ve miktarını ispatlamak zorunda olduğu,

genel hükümlere göre açılan bu davada, davacı tarafın kambiyo senetlerine ilişkin mücerretlik ilkesinden faydalanamayacağı, çeklere dayalı ticari ilişkiyi, alacağın varlığını ispatlamak zorunda olduğu, dosya kapsamında toplanan delillerden, taraflar arasında dava konusu çeklerin tanzimine sebep olacak bir ticari ilişki veya başka bir ilişkinin varlığına dair bir tespit yapılamadığı, bu sebeple davacı tarafın davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalı tarafından müvekkilinin eski vekili olan Av. ...'na çek bedelleri kapsamında 7.000-TL ödeme yapıldığını, davalı tarafın bu şekilde ödeme gerçekleştirerek davayı zımnen kabul etmiş olduğunu, bu nedenle davanın kabulü gerektiğini, dava konusu çeklerle ilgili olarak başlatılan icra dosyalarında yapılan son işlemler üzerinden 10 yıllık sürenin geçmediğini, çekler hakkında icra takibi başlatıldıktan sonra davalı tarafından takibe itiraz yoluna gidildiğini, davalı tarafından imzaya itiraz edilmiş ise de imzanın davacının eli mahsulü olduğunun belirlendiğini,

bu dava sırasında ve öncesinde davalı tarafından çeklerin çalındığına ilişkin bir iddianın ileri sürülmediğini, ancak müvekkilinin davalı tarafından kandırıldığını, aralarındaki ticari ilişkinin bir öneminin bulunmadığını, çeklerin taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkiline verildiğini, çeklerden kaynaklanan borcun davalı tarafından süresinde ödenmediğini, davalının takiplere itirazının iptal edildiğini, ancak müvekkilinin vekili tarafından icra dosyaları takip edilmediği için dosyaların işlemden kaldırıldığını, davalı tarafından halen müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek,

kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zaman aşımına uğramış çeklere dayalı alacak istemine ilişkindir.Davaya dayanak 03.12.2004 keşide tarihli 7.000-TL bedelli, 10.12.2004 keşide tarihli 7.000-TL bedelli, 15.12.2004 keşide tarihli 5.000-TL bedelli ve 15.01.2005 keşide tarihli 10.000-TL bedelli çeklerde davalı keşideci olup çeklerin hamiline yazılı olduğu, çeklerin ibrazında karşılıksız çıktığı, işbu dava konusu olmayan 22.01.2005 keşide tarihli 7.000-TL bedelli çeke dayalı olarak davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul ...

(Fatih ...) İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı, davalı keşideci tarafından davacı aleyhine çekin zaman aşımına uğradığı, çekte tahrifat yapıldığı iddiasıyla Fatih 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2005/1702 esas sayılı dosyasında açılan davada mahkemece şikayet ve itirazın reddine karar verildiği, alacaklı vekilinin 11.06.2014 tarihli dilekçesi ile dosya alacağından vazgeçtiğini belirterek dosyanın kapatılmasının talep edildiği ve tahsil harcı yatırıldığı, alacaklı vekilince 10.04.2015 tarihinde bu kez yenileme talebinde bulunulduğu,

ancak yenileme talebinin, alacaktan vazgeçildiğinden dolayı 11.05.2015 tarihinde İcra Müdürlüğünce reddine karar verildiği, yine davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan İstanbul ...

İcra Dairesinin ... sayılı icra takip dosyası imha edilmiş olup, esas defteri kaydında alacak miktarının 34.766-TL olarak kayıtlı olduğu, ancak takibin hangi çeklere dayalı olduğunun belirlenemediği anlaşılmaktadır.Davaya dayanak çekler bakımından ibraz tarihinden itibaren 3 yıllık süre geçmiş olduğundan, çekler 6102 sayılı TTK'nın 814 (6762 sayılı TTK'nın 726) maddesine göre zaman aşımına uğramıştır.

Bu durumda davacı hamil, TTK'nın 732. maddesi uyarınca çeklerin zaman aşımına uğradığı tarihten itibaren 1 yıllık süre içerisinde sebepsiz zenginleşme sebebine dayalı olarak davalı keşideciye başvurabilecek ise de, somut olayda 1 yıllık zaman aşımı süresi dolmuştur. Kaldı ki davacı tarafça dava dilekçesinde açıkça sebepsiz zenginleşme hükmüne değil, temel ilişkiye dayalı olarak işbu dava açılmıştır.

Bu durumda zaman aşımına uğramış çekler, taraflar arasında temel ilişkininin bulunması halinde yazılı delil başlangıcı teşkil edeceğinden, ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerinde olup, davacı davasını tanık dahil her tür delil ile ispatlama imkanına sahiptir.Ancak somut olayda davacı, davalı ile arasında ticari ilişki bulunduğunu ve bu ticari ilişki nedeniyle alacaklı olduğunu kanıtlayamamıştır.Açıklanan nedenlerle, davacı tarafından çeklerin bir temel ilişkiye dayalı verildiği ispatlanamadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş,

davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.