İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/138 K.2022/136

İhtiyati haciz talebinin görevsizlik nedeniyle reddine ilişkin kararın ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Alacaklı vekili, davalı borçlu şirketin, davacı müvekkil şirketin sahibi olduğu kuruyük gemilerinin Liman işlemlerini takip ettiğini, bunun karşılığında liman masrafları ve acentalık ücretlerine karşılık olarak davalı borçluya, liman işlemleri öncesinde masraf avansları gönderildiğini, limandaki işlemler sonrasında artan ve davalı borçlunun uhdesinde kalan masraf avansları, çeşitli taleplere rağmen iade edilmediğini, borçlunun 3 adet (borçlu şirketin kaşe ve imzasını havi) "Gemi Masraf Hesabı" adlı belgelere konu olan toplam, 1.290.93-usd borcu olduğunu kabul etiğini,

hal böyle iken davalının ödeme yapmamak için bahaneler üreterek vakit kazanmaya çalıştığını, borcunu senelerdir ödemeyen borçlunun şirketini tasfiye edeceği ve adresi meçhule gidebileceği endişesi hasıl olduğunu belirterek.

Mahkemece uygun görülecek teminat mukabilinde borç miktarı olan 1.290.93 USD (1.290.93 X 13.7118 = 17.700-TL) için davalı borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslar nezdindeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Karşı taraf vekili, işbu ihtiyati haciz talepli dava esasen ödemesi gerçekleştirilmiş bir talebe dayalı olarak kötüniyetli ve haksız olarak ikame edildiğini, müvekkilinin borcu kabul anlamına gelmemek kaydıyla fakat tutarın azlığı sebebi ile yargılama sürecine girilmemesi adına 1.290,93-usd tutarındaki ödemeyi davalı firmanın hesabına yaptığını ve buna ilişkin dekontun sunulduğunu, bu kapsamda, mahkeme nezdinde ikame edilen dava konusuz kalmış olup karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ihtiyati hacze konu alacağın, ihtiyati haciz talep edenin kuruyük gemilerinin liman işletimi için aleyhine ihtiyati haciz talep olunan karşı taraf şirkete ödediği pilotaj, bağlama &çözme masrafı, barınma ücreti, atık ücreti, demirleme ücreti, fener ücreti, sıhhiye resmi , deniz ticaret odası, gümrük mesaisi, liman başkanlığı harcı , deniz nakliye derneği , liman ve terminal sahasına ulaşım , haberleşme masrafları nezaret hakkı gibi gemi masrafları için fazla ödenen bedele ilişkin olup, bu alacakların TTK'nın 1352/1-h,m,n maddeleri kapsamında deniz alacağı olduğu,

dava konusu ihtiyati haciz talebi hakkında karar verme görevinin İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin görev dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacaklı vekili; TTK 1352.maddesinin "Gemiler Hakkındaki İhtiyati Haciz" bahsini düzenlediği, ihtiyati haciz müracaatında herhangi bir geminin ihtiyati haczini talep etmediklerini, İstanbul 17.ATM nin gemi ihtiyati hacizleri dışındaki ticari alacaklarla ilgili ihtiyati haciz kararı vermediğini,Liman masrafları için avans olarak gönderilen paranın iadesiyle ilgili meselede ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, görevsizlik kararı verilerek aleyhe vekalet ücreti verilmesinin kanuna aykırı olduğunu,borçlunun ihtiyati haciz müraacaatı sonrası ödeme yaptığını, bu hususta 09/12/2021 tarihli dilekçeyle mahkemenin bilgilendirildiğini, kararın kaldırılarak borçlunun dava açılmasına sebebiyet verdiği dikkate alınarak alacaklı lehine masraf ve vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İhtiyati haciz kararı için hangi mahkemenin görevli olduğu konusunda İİK.'nun 258. maddesinde açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan maddede sadece, genel olarak mahkemeden söz edildiğine göre, görev konusunda HMK.'nun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme, re’sen yada itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. (Yargıtay 19 HD'nin 2007/11636 e-2008/975 karar ve 8.2.2008 tarihli emsal kararı) İhtiyati haciz talebinin taraflarının ... ile acentesi olduğu,alacaklı tarafından acenteye verilen masraf avansının iade edilmemesi üzerine ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

TTK nun (5-2)maddesinde bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde HSYK'nca, asliye ticaret mahkemesinden biri veya bir kaçının münhasıran bu kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda,acenteye verilen avansın, alacaklıya ait gemilerin Liman İşletmelerinde olası masraflar karşılığı ve acentelik ücreti olarak verildiği anlaşılmaktadır....'ın borçlusu olduğu bedeller acente tarafından alacaklılara ödenmektedir.

Gemilerin ticari faaliyetleri nedeniyle zorunluluk duyduğu acentesi ile olan ilişkilerinin de Deniz Ticaret Hukukunu ilgilendirdiği ,acente ücretinin de TT 1352.madde de sayılan deniz alacağı kapsamında olduğuna göre ihtiyati haciz isteminin de deniz ticaret işlerine bakan mahkemede görülmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz isteminin görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesinde isbetsizlik görülmediğinden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.