İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1459 K.2022/1182

İhtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Davacılar vekili, davanın, müvekkili şirket ile davalı ... arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkili tarafından lehtar kısmı boş olarak düzenlenerek davalı şirket temsilcisine teslim edilen 28.02.2017 vade tarihli ve 31.265- USD bedelli bononun iptali için açıldığını, davalı şirket tarafından huzurdaki dava açıldıktan sonra, 06.04.2017 tarihinde, bedelsiz kalan senedin lehtar hanesinin doldurularak Mersin ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatıldığı, Müvekkiline ait taşınmazların satışının talep edildiğini, davaya konu bono karşılığı malın müvekkiline teslim edilmediğini; dolayısıyla müvekkili şirketin işbu senede bağlı bir borcu bulunmadığının dosyaya sunulu gümrük beyannameleri ve bilirkişi raporları ile tespit edildiği belirtilerek Mersin ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosya üzerinden başlatılan takibin durdurulması yönünde teminat alınmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

ARA KARAR

Mahkemece, İİK 72/2.maddesinde icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkemece, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlenmiş olup dosya içeriğinin incelenmesi ile ilerleyen aşamada telafisinin zorlaşacağı zararların önlenmesi bakımından davacı tarafça dava değerinin %15 oranında yatırılacak teminat mukabilinde Mersin ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yürütülen icra takibinin dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalılar vekili; davacı tarafından açılan menfi tespit davasında söz konusu takip başlatılmadan önce uygulanan bir ihtiyati tedbirden bahsedilmemişken takip kesinleştikten sonra İİK 72/3 hükmü gereğince ancak teminat karşılığında dosyaya yatan paranın karşı tarafa ödenmemesi kararından bahsedilebileceği, işbu davadan 1 aydan fazla süre geçtikten sonra açılan icra takibinin kesinleşmesi ve söz konusu dosyadan bu zamana kadar işlemlerin yapılması karşısında verilecek tedbirin ancak dosyaya yatacak paranın ödenmemesi şeklinde oluşması gerektiğini, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece 21/06/2022 tarihli duruşmada; İcra takibinin dava tarihinden sonra olduğu ve davalılar vekilince ileri sürülen hususların mahkemece verilen tedbir kararında değişiklik yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar /karşı yan vekili; davacı tarafından açılan menfi tespit davasında söz konusu takip başlatılmadan önce uygulanan bir ihtiyati tedbirden bahsedilmemişken takip kesinleştikten sonra İİK 72/3 hükmü gereğince ancak teminat karşılığında dosyaya yatan paranın karşı tarafa ödenmemesi kararından bahsedilebileceği, işbu davadan 1 aydan fazla süre geçtikten sonra açılan icra takibinin kesinleşmesi ve söz konusu dosyadan bu zamana kadar işlemlerin yapılmış olması karşısında verilecek tedbirin ancak dosyaya yatacak paranın ödenmemesi şeklinde olması gerektiğini, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, aksi halde ise söz konusu tedbir kararının yatırılacak teminat karşılığında dosyaya yatacak paranın ödenmemesi şeklinde tavzihine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep,icra takibinden evvel açılan menfi tesbit davasında, icra takibinin durdurulması istemine ilişkindir. İİK’nun 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” hükmünü içermektedir.

Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir.

HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklindedir.

Aynı yasanın 390/3 maddesi, ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.

Somut olayda, davanın 03/03/2017 tarihinde açıldığı, dava konusu icra takibinin 07/04/2017 tarihinde başlatıldığı, icra takibinden evvel açılan menfi tespit davasında icra takibinin durdurulmasına yasal engel bulunmadığı gibi dosya kapsamı deliller itibariyle yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğu, mahkemenin ihtiyati tedbire itirazın reddi yönündeki kararı usul ve hukuka uygun bulunmakla, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.