İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1575 K.2026/111

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı ... ...AŞ'den .../03/2016 tarihinde satın aldığı, distribütörü ...

AŞ olan ...marka, .... model, ..... ..... ...., ... plaka sayılı aracın yolda seyir halindeyken hiçbir sebep olmaksızın kendiliğinden alev aldığını ve sonrasında servise çekildiğini, itfaiye raporunda seyir halinde motor aksamındaki kablo bağlantı noktalarında herhangi bir nedenle oluşan elektriksel bir ısınma sonucu yanmanın başladığı ve gelişerek aracın tamamına sirayet ettiği kanaatine varıldığını, bunun üzerine İstanbul Anadolu ..... SHM'nin 2019/...

D.İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti yaptırıldığını ve bilirkişi incelemesinde aracın tamir edilmesinin ekonomik olmayacağının ve pert olduğunun, araçta meydana gelen yangının sürücü hatasından kaynaklanması mümkün olmayan aracın teknik donanım özelliklerinden kalorifer sisteminin rezistans bölümünün fabrikasyon imalatından kaynaklı olduğunun, dolayısıyla hasarın satılan maldaki gizli ayıptan kaynaklandığının tespit edildiğini, 3.000-TL sovtaj değerinin aracın rayiç piyasa değeri 70.000-TL'den düşülmesi ile müvekkilinin zararının 67.000-TL olduğunu,

davalıların bu zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek 67.000-TL'nin davalı şirketlerden avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... .... ...AŞ ve ...... ...AŞ vekili; ... ...AŞ’nin somut dava ile hiçbir hukuki ya da fiili ilişkisi bulunmadığını, bu nedenle husumetin bu davalıya yöneltilemeyeceğini, davaya konu aracın ...03.2016 tarihinde trafiğe çıktığını, ....05.2019 tarihli son servis kaydına göre 187.635 km yol kat ettiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, araçta ayıp/gizli ayıp veya üretim hatası bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ...AŞ vekili; davacının usulüne uygun ayıp ihbarında bulunmadığı, davaya konu aracın davacının da kabulünde olduğu üzere 31.03.2016 tarihinde satın alındığını, satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü davanın, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak 4 yıl geçmekle zamanaşımı süresinin dolduğunu, davalı şirketin davaya konu ayıpta ağır kusurlu olması gibi bir durumun söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı ile davalı ... ...AŞ arasında araç satışına ilişkin kurulan sözleşmesel ilişki kapsamında davacının alıcı, davalı ... ...AŞ'nin ise satıcı konumunda olduğu, davacı ile diğer davalılar arasında ilişki bulunmadığı, davalı ... ...AŞ'nin ... marka araçların Türkiye distribütörü olduğu, uyuşmazlığa uygulanması gereken TTK’nun ticari satışlara ilişkin 23. maddesi ile 6098 sayılı TBK'nun 231.maddesinde ticari satışlarda ayıplı mal satışından kaynaklanan uyuşmazlıklarda zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğu, aracın satış tarihinin 31/03/2016 olduğu, dava konusu araç için satıcı tarafından 2 yıllık garanti verildiği,

davacı tarafça garanti süresinin daha uzun olduğuna ilişkin bir iddia ileri sürülmediği, davaya konu hasarın 07/02/2019 tarihinde meydana geldiği, davanın garanti süresi içinde açılması gerekirken bu sürenin geçirildiği, davalı satıcı ... ...AŞ yönünden zamanaşımı süresinin dolduğu, diğer davalılara ise husumet düşmediği gerekçesiyle davanın davalı ... ...AŞ yönünden zamanaşımı, diğer davalılar yönünden ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkilinin araçtaki gizli ayıbı delil tespiti neticesinde öğrenmiş olup, davalının zamanşımından yararlanmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin aracı derhal yetkili servise götürdüğünden ayıp ihbarının da süresinde olduğunu, aracın gizli ayıplı satıldığının delili tespiti ve bilirkişi raporuyla tespit edildiğini, davalı ... ...AŞ'nin .... marka araçların Türkiye distribütörü olduğunu, diğer davalıların da sorumluluğunun bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, tacirler arası satıma konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı onarım bedeli ile ikame araç bedelinin tahsili istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır.

TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.TBK'nın 231. maddesi hükmüne göre ise, satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan defi hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. Satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz. Satıcı tarafından daha uzun süreli garanti verilmiş ise, zamanaşımı süresinin garanti süresinin sonuna kadar uzayacağı ve bu sürenin sonuna kadar dava açılabileceği Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir.

Somut olayda, davacı şirket adına .../03/2016 tarihinde davalı ... ...AŞ'den satın alınan, diğer davalı ... ...AŞ'nin distribütörü olduğu ....... plaka sayılı aracın .../02/2019 tarihinde yanarak pert olduğu, yangın hadiesinin meydana geldiği tarihte aracın yaklaşık 187.635 km olduğu anlaşılmaktadır.

Yangın hadisesinden sonra düzenlenen yangın raporunda, yanmanın aracın motor aksamındaki kablo bağlantı noktalarında herhangi bir nedenle oluşan elektriksel bir ısınma sonucu başladığı ve gelişerek aracın tamamına sirayet ettiği belirtilmiştir. İstanbul Anadolu .... SHM'nin 2019/...

D.İş sayılı dosyası kapsamında düzenlenen .../03/2019 tarihli bilirkişi raporunda, yangın hadisesinin aracın kalorifer sisteminin elektrik sistemine bağlı rezistans parçasının yüksek ısı nedeniyle çevresindeki plastik imalli parçaları tutuşturması sonucunda meydana geldiği, yangının sürücü hatasından kaynaklanmasının mümkün olmadığı, aracın teknik donanım özelliklerinden kalorifer sisteminin rezistans bölümünün fabrikasyon imalatından kaynaklandığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde ise yanmanın araç içinde ve göğüs sağ tarafında başlayan ve oradan motora ve araç önüne ulaşan bir yanma söz konusu olmadığı, aracın motor üzerinde konumlandırılmış 1. ve 2. silindir enjektörlerini sabitleyen braketlerin yerinde çıktığı, boşta durduğu ve enjektörlerin serbest kalması nedeniyle yukarıya doğru yükseldiği, bu nedenle boşa çıkan yakıt donanımı ve yüksek basınç hattı dolayısıyla yakıt kaçağının oluştuğu, egzos ve motor sıcaklığı sayesinde motor bölümünden başlayan ve gelişen bir yanma meydana geldiği,

söz konusu yanma olayının araçta mevcut fabrikasyon hatasına yönelik herhangi bir bulgu bulunmadığı, aracın ayıplı olarak değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir.

Öncelikle gerek yangının nedeni gerekse aracın ayıplı olup olmadığı hususunda delil tespiti raporu ile mahkemece alınan bilirkişi raporunda farklı değerlendirmeler bulunmakta olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda delil tespiti raporundan farklı sonuca varılmasını gerektiren nedenler yeterince açıklanmadığı gibi bahsi geçen bilirkişi raporunda yanma hadisesine neden olan arızanın ayıptan kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunda bir kanaate varılması mümkün değildir.

Bahsi geçen raporda yakıt kaçağından bahsedildiği halde aracın servis kayıtları üzerinde bir değerlendirme de yapılmamıştır. Yangın hadisesinden önce.../01/2019 tarihinde aracın enjektör bölgesinde yakıt kaçağı şikayeti ile yetkili servis başvurusu bulunduğu da dikkate alındığında bahsi geçen raporla yetinilerek karar verilmesi doğru olmamıştır.

O halde, mahkemece, teknik üniversitelerin otomotiv anabilim dalında uzman bilirkişilerden oluşacak bilirkişi heyetinden araçtaki yangın hadisesinin ayıptan ileri gelip gelmediği hususunda denetimine elverişli rapor alınarak, ayıptan ileri geldiğinin tespiti halinde ise satıcının ağır kusurlu kabul edilip edilmeyeceği değerlendirilerek, satıcının ağır kusurlu olması durumunda 2 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanmayacağı göz önünde bulundurularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu hususlar açıklığa kavuşturulmadan davalı satıcı yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.