İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2031 K.2023/237

İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin verilen 07/07/2022 tarihli d.iş kararın ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili, müvekkilinin gemi ilgililerinin üçüncü şahıslara karşı doğan sorumluluklarını sigortalayan Birleşik Krallıkta mukim bir karşılıklı sigorta kuruluşu olduğunu, karşı tarafın ise deniz ticareti ile iştigal eden Türkiye'de mukim bir şirket olduğunu, müvekkili ve müşterek üyeler arasında gemiye ilişkin olarak 2014/15 poliçe yılı klas 2 navlun, demuraj & savunma sigortası akdedildiğini, poliçe yılı içerisinde gemi Venezuela'da seferden men edildiğini ve buna ilişkin olarak tahkim yargılamaları yapıldığını ve Venezuela'da yasal masraflar ve harcamalar ortaya çıktığını,

müvekkilinin bu yargılama süreçlerine ilişkin ödemeleri yaptığını, ilk olarak geminin seferden men edilmesi sebebiyle tahkim yargılamalarından birinin sonucunda ... tarafından tahkim yargılamasının karşı tarafı ile 425.000 İngiliz Sterlini tutarında bir sulh sözleşmesi akdedildiğini ve bu tutarın müvekkili tarafından borçluya ödendiğini, borçlunun 21 Temmuz 2020 tarihli bir e-mail ile sulhen kararlaştırılan tutarın müvekkili tarafından kendisine ödendiğini ve bu sebeple de müvekkiline karşı sorumlu olduklarını kabul ettiklerini, müvekkilinin yaptığı ödemeye ilişkin olarak 425.000 İngiliz Sterlini tutarına denk olan miktarda,

yani 577.226,06 ABD Doları tutarında bir borç dekontunu borçlu adına düzenlediğini, bu borç dekontu borçlu tarafından müvekkiline ödenmediğini, müvekkili ve borçlu arasında Ocak ve Şubat 2021 tarihli e-mail yazışmaları sonucunda borçlunun bu tutarda borçlu olduğunu ikrar ettiğini ve borcunu taksitle ödemeyi teklif ettiğini, bunun üzerine Mart 2021 tarihinde 100.000 ABD Doları tutarında ilk taksiti ödediğini, ancak diğer taksitlere ilişkin olarak herhangi bir ödeme yapmadığını, dolayısıyla borçlu tarafından müvekkiline ödenmesi gereken 477.266,06 ABD Doları tutarında bakiye borç bulunduğunu,

tahkim yargılamasına ilişkin olarak yapılan ödemeye ek olarak müvekkilinin geminin seferden men edilmesi sonucunda Venezuela'da ortaya çıkan toplamda 414.626,77 ABD Doları tutarındaki muhtelif yargılama giderlerini ve masrafları ödediğini, tahkim yargılamasında ..., müvekkili tarafından ödenen bu masrafların tazminini de tahkimin karşı tarafından talep ettiğini, tahkim sürecinin sonucunda Venezuela'da ortaya çıkan muhtelif yargılama giderleri ve masrafların ... lehine hükmedildiğini ve ... tarafından bu tutarlar karşı taraftan tahsil edildiğini,

bunun üzerine müvekkilinin sigorta tahtında ..'e Venezuela'da ortaya çıkan muhtelif yargılama giderleri ve masraflar için ödediği tutara karşılık 414.626,77 ABD Doları tutarında bir borç dekontu düzenlendiğini ancak bu borç da müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin yaptığı ödemeler için borçluya 06/10/2021 tarihinde yazılı talep göndererek,

477.266,06 ABD Doları ve 414.626,77 ABD Doları tutarlarında muaccel borçlarının bulunduğunu ve bu borçların müvekkiline ödenmemesi durumunda tahkime başvurulacağını ihtar ettiğini, borçlunun talebe uymaması üzerine müvekkilinin borçluya 05/11/2021 tarihli bir tahkim bildirimi göndererek işbu ihtiyati haciz başvurusuna konu alacaklarının borçludan tahsilini için tahkim sürecini başlattığını, borçlunun bildirime cevap vermemesi üzerine iki bildirim mektubu daha gönderildiğini, ancak borçlunun herhangi bir cevap vermediğini beyanla borçlu ...

A.Ş'nin 477.226,06 ABD Doları ve 414.626,77 ABD Doları tutarındaki alacağı karşılamaya yetecek tüm mal varlığı değerlerinin ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

D. İŞ KARAR

Mahkemece, ihtiyati haciz talep eden tarafça alacağın tahsilinin hüküm altına alınması amacıyla tahkim yargısına başvurulduğu, başvurulan Londra Tahkim yargı merciince verilmiş herhangi bir kararın bulunmadığı, bu durumda başvuru tarihi itibariyle alacağın varlığının, miktarının ve istenebilirliğinin çekişmeli olduğu ve yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla, İİK 257. ve devamı maddelerinde düzenlenen şartların somut olay bakımından gerçekleşmemiş olması nedeniyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili, somut olayda İİK madde 257'ye uygun olarak rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu bulunduğunu, alacağının varlığı, tutarı ve talep edilebilirliği hakkında bir tereddüt bulunmadığını, İİK ve Yargıtay ihtiyati hacze karar verilebilmesi için alacağın yaklaşık ispat ölçütünde ispat edilmiş olmasını yeterli görmekte iken, İlk Derece Mahkemesinin alacağın varlığının, tutarının ve talep edilebilirliğinin çekişmeli olması sebebiyle yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle ihtiyati haciz başvurusunun reddine karar vermesinin kanuna açıkça aykırı olduğunu,İİK 264.madde düzenlemesinden anlaşılacağı üzere,

ihtiyati hacze tahkim yargılamasından önce veya tahkim yargılaması devam ettiği sırada başvurulabilineceğini,İlk Derece Mahkemesi, alacağın varlığının, tutarının ve talep edilebilirliğinin hangi sebeplerle çekişmeli addedildiğini veya İİK madde 257 ve devamı maddelerindeki hangi şartların samut olayda gerçekleşmediğini kararında açıklamadığını belirterek kararın kaldırılarak Borçlu ...

AŞ'nin taşınır ve taşınmaz mal varlığı, banka hesapları, üçüncü kişilerdeki alacakları da dahil olmak üzere, Müvekkil'in 477.226,06 ABD Doları ve 414.626,77 ABD Doları tutarındaki alacağı karşılamaya yetecek tüm mal varlığı değerlerinin ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, sigorta sözleşmesi kapsamında ödenen bedelin müşterek üyelerden olan borçludan tahsiline yönelik ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İ.İ.K'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

İ.İ.K'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İ.İ.K'nun 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

İ.İ.K 257.maddesi hükmü uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Tahkim yoluna başvurulması durumunda İhtiyati haciz kararına gerek duyulması halinde hakemlerle birlikte mahkemelere de karar verme yetkisi tanınmıştır.

Milletlerarası Tahkim Kanunu 3/2.madde de "Milletlerarası tahkimden kaynaklanan sorunlar için mahkemeler, sadece bu Kanunun hükümlerine göre müdahalede bulunabilirler. " hükmüne yer verilmiş olup aynı Kanunun 6/1.maddesinde " Taraflardan birinin, tahkim yargılamasından önce veya tahkim yargılaması sırasında mahkemeden ihtiyatî tedbir veya ihtiyatî haciz istemesi ve mahkemenin böyle bir tedbire veya hacze karar vermesi, tahkim anlaşmasına aykırılık teşkil etmez." şeklinde düzenlenmiştir.

İlgili tarafın mal varlığının bulunduğu ülke hukukuna göre hakemlerin ihtiyati haciz kararı vermesi mümkün değilse veya yurt dışında verilen ihtiyati haciz kararının o ülkede tenfizi mümkün değilse ihtiyati haciz kararı almak için o ülkenin mahkemelerine başvurulması zorunludur. Zira hakemler tarafından verilecek ihtiyati haciz kararı 3.kişileri bağlayıcı olmadığı gibi icra organları tarafından icra edilebilir de değildir.

Tahkim yargılamasına başlanmadan veya tahkim yargılaması sırasında mahkemelere başvurarak alınacak ihtiyati haciz kararı, bu kararın icra edilebilir olduğu ana kadar veya tahkim yargılamasının reddedildiği ana kadar uygulanabilir.

Bu açıklamalar ışığında ihtiyati haciz talebine konu alacak için talep eden tarafından mahkemeye müracaat edilmeden önce sigorta'ya uygulanan kurallar uyarınca Londra'da tahkim yargılaması başlatıldığı sabit olmakla birlikte Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun 6.maddesi gereğince Türkiye'de İlk Derece Mahkemesinden ihtiyati haciz talep etmesi tahkim yargılamasına aykırılık teşkil etmediği gibi İlk Derece Mahkemesi'nin de hakem kararının sonucunu beklemesi gerekmemektedir.

Her ne kadar İlk Derece Mahkemesi 07.07.2022 tarihli değişik iş kararı ile tahkim yargısına başvurulduğu, başvurulan Londra Tahkim yargı merci tarafından verilmiş herhangi bir kararın bulunmadığı, bu durumda başvuru tarihi itibariyle alacağın varlığının,

miktarının ve istenebilirliğinin çekişmeli olduğu belirtilerek talebi reddetmiş ise de MTK 3 ve 6.maddesi gözetilerek tahkim yargılaması sırasında mahkemelerin ihtiyati haciz kararı veme yetkisi kapsamında İİK 257.madde doğrultusunda ihtiyati haciz kararı verilebilme koşullarının oluşup oluşmadığının dosyaya ibraz edilen deliller değerlendirilerek varılacak kanaat doğrultusunda bir karar verilmesi gerekmektedir.

Talep eden vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebebi yerinde bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle,İstinaf yoluna başvuran ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılarak, talep edilen tarafından sunulan belgelerin kanaat verici delil düzeyinde olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.