İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2037 K.2022/1485

İhtiyati haciz kararının yetki yönünden kaldırılmasına ilişkin 26/08/2022 tarihli ek kararın borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Alacaklı vekili, müvekkilinin ... Sakarya Kaynarca Şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, ... çek seri numaralı, 01/07/2022 ödeme tarihli, 500.000-TL bedelli 1 adet çeke istinaden 306.837,32-TL alacaklı olduğunu vadesinde borçlunun borçlarını ödemediğini, borçlunun, borcuna ve masraflarına yetecek miktarda taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

D.İŞ KARAR

Mahkemece ,10/08/2022 karar tarihli değişik iş ihtiyati haciz kararı ile karşı yan borçlu hakkında hakkındaki talebinin %15 teminatla kabulü ile; İ.İ.K'nın 257. maddesi gereğince 306.837,32-TL alacak miktarı kadar borçlunun gerek üçüncü kişilerdeki menkul ve gayrimenkul malları ile hak ve alacaklarının borca yetecek miktarının ihtiyati haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Borçlu vekili, 14/08/2022 tarihli ihtiyati hacze itiraz dilekçesi ile takip dayanağı çekin düzenleme yerinin Sakarya , muhatap bankanın bulunduğu yerin Sakarya ve borçlunun ikametgâhı Sakarya olduğuna göre takipte yetkili ve görevli mahkemenin Sakarya Ticaret Mahkemeleri olduğunu, mahkemenin ihtiyati hacizde yetkisinin bulunmadığını, çekin alacaklıya teminat amaçlı olarak verildiğini, müvekkilinin Sakarya'da tavuk işi yaptığını,işletmesi içinn davalıya ait " Bilecik İli, Pazaryeri İlçesi, ...

Köyü, ... Ada ... Nolu Parsel, ... Ada ... Nolu Parsel ve ... Ada ...

Nolu Parselde" 01.07.2020 tarihinden başlayan ve 2 yıl süreli kira sözleşmesi yaptığını, bu kira sözleşmesini davalı şirket yetkilisi olan ...'in imzaladığını, müvekkilinin bu kira sözleşmesini yaparken davalıya bu kira bedelleri için "... bankası Sakarya Kaynarca Şubesine ait ... seri nolu 01.07.2022 vadeli 500.000TL lik çekini Teminat Çeki olarak " verdiğini, bu çekin arka yüzüne müvekkilinin eşi ... tarafından da ciro yapılarak çekin teminat çeki olarak yazıldığını, müvekkilinin ülkedeki ekonomik krizin beklenmeyecek derecede artması nedeniyle davalı ile olan kira sözleşmesini Sakarya ...

Noterliği'nden 5 Ocak 2022 tarihinde ... yevmiye numaralı ihtarname ile sonlandırdığını ve ... bankası Sakarya Kaynarca Şubesine ait ... seri nolu 01.07.2022 vadeli 500.000-TL'lik teminat çekinin iadesini talep ettiğini ancak ihtiyati haciz kararı alınarak takibe geçildiğini ileri sürerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, ihtiyati haciz kararına konu olan ... çek seri numaralı, 01/07/2022 ödeme tarihli, 500.000-TL bedelli, keşidecisi ... olan çekin keşide yeri Sakarya, muteriz keşidecinin adresi de Kaynarca/ Sakarya, ayrıca muhatap banka da ...

Bankası Sakarya- Kaynarca Şubesi olduğu, anılan yerlerin mahkemenin yetkisi dahilinde bulunmadığı, alacaklı, yetkisiz olan Bakırköy mahkemelerinden ihtiyati haciz talep ettiğinden yetkili mahkemeyi belirleme konusunda seçimlik hakkın muteriz borçluya geçtiği, muteriz borçlu adresi itibariyle Sakarya Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirtmek suretiyle seçim hakkını bu şekilde kullandığı,

dolayısı ile İİK'nun 50., HMK'nun 6. Maddesi gereğince ihtiyati haciz kararı verme yetkisi Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olmakla, mahkemenin yetkisi yönünden yapılan itirazın kabulü ile yetkisizlik nedeniyle verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden borçlu vekili; istinaf istemine konu 14.08.2022 tarihli dilekçede alacaklı tarafından müvekkilinin zor durumda bırakıldığını, ticari hayatının tehlikeye girdiğini ve alacaklının kötü niyetli olarak ihtiyati haciz istediğini dile getirmiş ve alacaklı tarafından ihtiyati haciz dosyasına yatırılan %15 teminatın hüküm kesinleşinceye kadar iade edilmemesi talebinde bulunulduğunu,mahkemenin bu talebi değerlendirmeyerek, yalnızca yetki yönünden karar vermesinin yerinde olmadığı,

işbu ihtiyati haciz kararından sonra banka hesaplarına haciz konulmuş, araçları haczedilmiş, ticari itibarı sıfırlandığını, işbu ihtiyati haciz kararı nedeniyle alacaklı tarafa karşı açılacak tazminat davasının teminatı olarak dosya kesinleşinceye kadar alacaklı tarafa iade edilmemesini, müvekkili lehine vekalet ücreti verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İstinaf konusu ; ihtiyati haciz kararına itiraz kabul edilerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına rağmen ihtiyati haciz için alınan teminat hakkında bir karar verilmemesi ve itiraz eden yararına vekalet ücreti takdirine ilişkindir. İİK nun 259. maddesinde "İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve HMK' nun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur." hükmünü haizdir.

İcra iflas kanununa ihtiyati haciz sırasi haciz sırasında teminat alınmasını gerektiren haller düzenlenmiş ise de, teminatın ne şekilde iade edileceği düzenlenmemiştir. Bu nedenle konuya ilişkin genel hükümler incelenmiştir. HMK'nun 89.(1) maddesinde, "Teminat gösterilmesini gerektiren sebeb ortadan kalktığı takdirde ilgilinin talebi üzerine mahkeme teminatın iadesine karar verir." denilmektedir..

HMK 392(2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir ."hükmünü haizdir.

Yazı İşlerinin yürütülmesine ilişkin yönetmeliği teminatların iadesi başlıklı 217(1) maddesinde " İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz taleplerinde teminat olarak yatırılan para, banka mektubu, tahvil veya benzeri evrakın iadesinin istenmesi halinde yazı işleri müdürü teminatın iadesi için kanunî şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırıp bu hususu belgelendirerek görüşü ile birlikte dosyayı hâkim ya da daire başkanına sunar.

Teminat gösterilmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalktığının anlaşılması halinde mahkemece, teminatın iadesine karar verilir."denilmektedir. Somut olayda; ihtiyati haciz kararı mahkemenin yetkisine itiraz nedeniyle kaldırılmış ,karardan evvel teminatın iade edilmemesi borçlu vekili tarafından dosyaya dilekçe ile bildirilmiştir.

Bu aşamada ihtiyati haciz kararı yetkisizlik nedeniyle kaldırılmakla birlikte henüz teminatın iadesi talebi olmadığından teminatın akıbeti hakkında bir karar verilmesi gerekmemektedir.

Teminatın iadesi talebi olduğunda teminatın iadesi koşullarının mevcut olup olmadığı HMK 392(2)maddesi kıyasen uygulanmak suretiyle karara bağlanacaktır.Bu aşamada teminatın akıbeti konusunda bir karar verilmesine gerek yok ise de, itiraz eden borçlu vekili aracılığıyla ihtiyati haciz kararına itiraz ettiği ancak AAÜT ikinci kısım birinci bölümün bir nolu bendi gereği 3000-TL vekalet ücretinin alacaklıdan alınarak borçluya verilmesi gerekirken vekalet ücreti hakkında karar verilmemesi doğru görülmemiş, ek kararın kaldırılarak itiraz eden yararına ihtiyati haciz duruşma vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.

25/10/2022