İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2143 K.2025/1999

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin davalı şirkete ait emtianın İstanbul'dan Londra'ya taşınması işini üstlendiğini, taşıma işini organize ettiğini, Londra'daki fuarda fuar hizmeti verdiğini, buna karşın davalı tarafın navlun ve fuar hizmeti ücretini ödemediğini, alacağın tahsili amacıyla İstanbul 5. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; uyuşmazlıkta mahkemenin ve icra dairesinin yetkisiz olduğunu, davacıdan Londra'da yapılacak fuara müvekkilinin teşhir ürünü mallarının İstanbul'dan Londra'ya götürülmesi, fuar hizmeti ve geri getirilmesi için teklif alındığını, teklife göre düzenlenen proforma faturada 2.750-GBP İstanbul-Londra komple tır taşıma, 50-GBP konşimento bedeli, 1.900-GBP Londra-İstanbul parsiyel taşıma, 50-GBP ordino bedeli, 1.857-GBP fuar hizmeti ve 120-GBP CİF bedeli olmak üzere toplam 6.727-GBP alacak talep edildiğini, ancak komple tır ile taşınması gereken malların parsiyel olarak taşındığını,

bu nedenle bedelin 1.900-GBP parsiyel taşıma bedeli olması gerektiğini, malların taşıma sırasında zarar gördüğünü ve 1 gün geç teslim edildiğini, fuar hizmetinin hiç yerine getirilmediğini, müvekkilinin fuara tamamen fuar organize eden firma ile anlaşarak kendi kişisel girişimiyle katıldığını ve bir başka firma tarafından malların Türkiye'ye geri getirildiğini, bu nedenle faturada yazılı 1.900-GBP dönüş taşıması,

50-GBP ordino bedeli, 1.857-GBP fuar hizmeti ve 120-GBP CIF bedeli alacağının bulunmadığını, takibe konu faturanın proforma fatura ile ilgisi olmadığını, davacının proforma faturada yazılı hizmetleri yerine getirmediği halde bedelini talep ettiğini, malların Türkiye'ye dönüş taşıması Euro Türk firması tarafından yapılmış olup bu firma tarafından 23.10.2017 tarihli faturanın düzenlendiğini, davacının faturasının müvekkilince 02.10.2017 tarihli ihtarname ile iade edildiğini, davacının sadece 1.950-GBP alacağı hak ettiğini belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davalının ticari defter ve kayıtlarI üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen bilirkişi heyeti kök ve ek raporuna göre, davacı tarafça düzenlenen 26/09/2017 tarihli fatura davalı defterlerinde kayıtlı olmayıp, davalı defterlerine göre davalının davacı tarafa borcunun bulunmadığı, davacı tarafça davalıya ait emtiaların Londra'dan İstanbul'a dönüşte taşındığı ve fuar hizmetinin verildiğinin yazılı delillerle ispat edilemediği, davacı tarafça yemin teklif edilmesi üzerine davalı şirket yetkilisinin yemini eda ettiği, kötü niyet tazminatı talep koşullarının da oluşmadığı gerekçesiyle, davanın ve davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; müvekkili taşıma işleri komisyoncusu olup, taşımanın fiilen alt taşımacılar tarafından yapılmasını organize ettiğini, dava konusu taşıma için de müvekkili şirketin gidiş ve dönüş seferi için fiili taşımayı üstlenmek üzere alt taşımacılarla anlaştığını, bu uğurda davalının dönüş seferi için ... plakalı araç görevlendirilmiş olup, bu aracın davalıya ait emtianın dönüş seferi için rezerve edildiğini, dönüş günü ve yükleme yapılacak araç bilgisinin davalıya bildirildiğini, dönüş seferinin tüm organizasyonu yapıldıktan sonra davalı şirketin 22/09/2017 tarihinde emtiayı Türkiye'ye değil,

İngiltere'de başka bir etkinliğe sevk etmek istediğini bildirdiğini, dönüş seferinin iptal edilmesi üzerine ... plakalı aracın Türkiye'ye boş dönmek zorunda kaldığını, fiili taşıyanın boş dönen araçtan kaynaklı navlun bedelini müvekkili şirkete fatura ettiğini ve müvekkil şirket tarafından ilgili fatura karşılığı ödeme yapıldığını, müvekkilinin üzerine düşen edimleri gereği gibi yerine getirdiğini, gidiş seferinin başarıyla gerçekleştirildiğini, davalıya fuar hizmeti verildiğini, dönüş seferi için araç organize edilmesine rağmen davalının emtiasını taşınmak üzere teslim etmemesi,

başka bir etkinlik alanına nakletmesi nedeniyle organize edilen aracın sefer vaktinde boş vaziyette dönüş yaptığını, davalıya ait emtianın İngiltere'nin başka bir şehrinden ve 1 ay sonra ülkemize giriş yapmasının, davalının emtiasını Türkiye'ye değil İngiltere'de başka bir etkinliğe sevk ettiğini ve dönüş seferini iptal ettiğini açıkça ispatladığını, bu hususta kök ve ek bilirkişi raporları arasında çelişki bulunmasına rağmen mahkemece çelişkinin giderilmediğini, taraflarca taşımanın gidiş-dönüş seferi olarak gerçekleştirilmesi konusunda anlaşılmış olup, davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle sorumlu tutulması gerektiğini,

nitekim davalıya boş dönecek aracın navlun ve sair diğer ücretinin yansıtılacağının iletildiğini, bu nedenle davalının müvekkilince ödenen dönüş taşıması bedelini müvekkiline ödemesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından, davalının kaşe ve imzasının yer aldığı fiyat teklifindeki toplam bedele istinaden 6.727,00-GBP tutarlı fatura düzenlendiğini, müvekkilince davalıya fuar hizmetinin de gereği gibi verildiğini, geç teslim iddiasına ilişkin olarak davalının emtiayı müvekkiline 1 gün geç teslim ettiğini, buna rağmen müvekkilince emtianın belirlenen 16/09/2018 tarihinde emtiayı İngiltere'deki fuar alanına götürdüğünü belirterek,

kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma ve fuar hizmet bedeli alacağı faturasına dayalı takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacı ile davalının, davalıya ait emtianın İstanbul'dan Londra'ya taşınması, fuar hizmeti ve tekrar İstanbul'a getirilmesi konusunda toplam 6.727-GBP bedel üzerinden anlaştıkları, davacı taşıyıcının emtianın Londra'ya götürülmesi ve fuar hizmetlerine ilişkin edimlerinin yerine getirildiği, emtianın tekrar İstanbul'a getirilmesi işinin ise davalı tarafça başka bir taşıyıcıya verildiği, davacı tarafça verilen hizmetlere ilişkin olarak davalıya hitaben 26.09.2017 tarihli 6.727-GBP tutarlı fatura düzenlendiği,

davalının süresinde faturaya itiraz ettiği, davacı tarafça bunun üzerine faturaya dayalı olarak fatura bedelinin karşılığı olan 33.298-TL alacak için davalı aleyhine ilamsız takip başlatıldığı, davalı tarafça süresinde borca itiraz edilmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde; takip dayanağı fatura davacı defterlerinde kayıtlı olup davacının davalıdan fatura karşılığı 31.914,23-TL alacaklı olduğu, faturanın davalının ticari defterlerinde ise kayıtlı olmadığı, sunulan kayıtlara göre davacının İstanbul-Londra taşımasını gerçekleştirdiği, emtianın dönüş taşımasının davacı tarafça yapıldığına dair belgeye rastlanmadığı, emtianın fuar alanına geç teslimi veya hasara uğradığına dair bir delil bulunmadığı, emtianın İngiltere'nin başka bir şehrinden, dönüş tarihinden 1 ay sonra başka bir firma tarafından İstanbul'a getirildiği,

bu durumun emtianın dönüş için davacıya teslim edilmediğini gösterdiği, dönüş taşıması edimi yerine getirilmediğinden davacının dönüş navlun bedeli 1.900-GBP ile ordino bedeli olan 50-GBP bedeli karşılığı toplam 9.650,55-TL bedeli davalıdan talep edemeyeceği bildirilmiştir. Davacı tarafça İstanbul-Londra taşımasının yapıldığı tarafların kabulünde olup, emtianın fuar alanına geç teslim edildiği veya hasara uğradığı hususunda davalı tarafça hiç bir delil sunulmamıştır.

Davalı eşyanın komple tır ile taşınması gerekirken parsiyel taşındığını ileri sürerek sadece parsiyel taşıma ücretinden sorumlu olduğunu savunmuştur.Taşımada ;taşıyıcının edimi taşınan eşyanın varma yerinde alıcıya teslimi edimi olup, bu edimin yerine getirildiği anlaşıldığından davalı sözleşmede ki taahhüt ettiği ücreti ödemekle yükümlüdür.

Bu nedenle davacı tarafça emtianın İstanbul'dan Londra'ya taşınması ve fuar hizmeti edimlerinin yerine getirildiği sabit olup, davacının taraflar arasındaki anlaşma doğrultusunda 2.750-GBP navlun bedeli, 50-GBP konşimento bedeli, 1.857-GBP fuar hizmetleri ve 120-GBP CIF mal bedeli üzerinden harç bedeli alacağı olmak üzere 4.777-GBP alacağa hak kazandığının kabulü gerekir.

Bu edimlerin yerine getirilmiş olmasına rağmen, mahkemece dönüş taşıma hizmetinin verilmediği ve faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı gerekçesiyle, davacının taşımanın gidiş kısmı ve fuar hizmetleri edimini yerine getirdiği göz ardı edilerek davanın reddine karar verilmesi doğru değildir. Dönüş taşıması hizmetinin ise anlaşmaya rağmen davacı tarafça verilmediği, emtianın dönüşünün dava dışı taşıyıcı tarafından yerine getirildiği anlaşılmaktadır.

Davalı tarafça, davacının fuar hizmetini yerine getirmediği, müvekkilinin fuara tamamen fuar organize eden firma ile anlaşarak kendi kişisel girişimiyle katıldığı ileri sürülmüşse de bu hususta hiç bir delil sunulmamıştır.

Davacı tarafça ise dönüş seferi için araç organize edilmesine rağmen davalının emtiasını taşınmak üzere teslim etmediği, emtiayı başka bir etkinlik alanına naklettiği, bu nedenle organize edilen aracın sefer vaktinde boş vaziyette dönüş yaptığı ve dönüş için fiili taşıyıcıya ödeme yapılmak zorunda kalındığı ileri sürülmüştür.

Davacı tarafça dönüş taşıması için dava dışı fiili taşıyıcıya taşıma bedeli ödendiği ileri sürülerek dava dışı taşıyıcı tarafından düzenlenen İngiltere-Türkiye araç iptal navlun bedeli açıklamalı faturaya delil olarak dayanılmışsa da, bu fatura karşılığında dava dışı fiili taşıyıcıya ödeme yapıldığına ,aracın boş olarak döndüğüne ilişkin başkaca bir delil sunulmamıştır.

Bu durumda davacının, taraflarca kararlaştırılan dönüş taşımasına ilişkin 1.900-GBP dönüş navlun bedeli ile 50-GBP ordino bedeli taleplerinin reddi gerekir.Bu halde davacının verdiği hizmetler karşılığı 4.777-GBP alacağa hak kazandığının kabulü gerekmektedir. Davacı tarafça takipte yabancı para alacağının karşılığı Türk Lirası olarak talep edilmiş olmakla, 4.777-GBP karşılığı 23.645,68-TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekmektedir.

Alacak faturaya dayalı olup somut olayın özelliklerine göre miktarının tespiti mümkün ve belirlenebilir nitelikte olduğundan, davacı yararına icra inkar tazminatı talep koşulları oluşmuştur. Reddedilen kısım bakımından ise davacı takipte haksız olsa da kötü niyetli olduğu kanıtlanamadığından, kötü niyet tazminatı talep koşulları oluşmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davanın kısmen kabulü gerekirken, reddine karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak "davanın kısmen kabulüne,fazla istemin reddine " karar verilmiştir.