İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2144 K.2025/1640

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacı Banka Genel Müdürlüğü'nden şubelere dağıtılmak üzere ... Kargo'ya teslim edilen gönderilerin, ... plakalı kurye aracı şoförünün darp edilerek çalındığını, soruşturmanın Bakırköy C Başsavcılığı'nın 2017/114622 soruşturma dosyasında devam ettiğini, davaya konu ... Bankası Sefaköy Şubesine ait ...Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından ...San. Ve Tic. Ltd.

Şti. adına keşide edilmiş, 28.02.2018 tarihli, İstanbul keşide yerli, ...seri numaralı, 147.649,29- TL bedelli çekin de hırsızlık eylemi ile çalındığını, çekin zayi talebiyle İstanbul 13. ATMnin 2017/1035 esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, ödemeden men kararı verildiğini, mahkemenin ödeme yasağı ve savcılığın celp kararları kapsamında muhatap bankaca çekin tedbir hanesine tedbir kararı şerhi işlendiğini, davaya konu tacir sınıfındaki çeki kabul ve ciro eden davalıların, davaya konu çekin çalındığını gerek Ticaret Sicil Gazetesi ilanıyla gerekse kredi kayıt bürosu çek raporu ile öğrenmelerine rağmen çeki kabul ettiklerini,

davaya konu çekin kötü niyetli ve/veya ağır kusurlu hamilleri davalılardan istirdatı ile davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar ...ltd şti vekili; davalının ortağı ve yetkilisi olduğu davalı şirketin . ..Plastik San. Tic. Ltd. Şti ile yaptığı ve ticari defterlerine de işlediği alım satım ilişkisine istinaden çekteki borçlu firma ile alacaklı arasında ticari ilişki olduğunu, dava konusu çekin bu nedenle alındığını, davacının dava konusu çek yönünden iyi niyetli 3. şahıs olduğunu, çeki ibraz edenden sonraki cirantanın imzasının da şirket yetkilisinin imzasından farklı olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davaya konu çekin dava dışı ...Kimya tarafından davacıya ibraz edildiği, söz konusu şirketin cirosundan sonra sırası ile ... Tekstil Ltd Şti, ... cirolarının olduğu, muntazam ciro silsilesinin mevcut olduğu, davacı tarafından İstanbul 13 ATM'nin 2017/1035 esas sayılı dosyası ile zayi davası açılmış olmasının, tek başına davalıların çeki kötü niyetli iktisap ettiği sonucunu doğurmayacağı, çekin bir ödeme aracı olduğu, ticari defterlerde kayıtlı olması gerekmediği, davacının çeki iktisap eden davalıların kötü niyetini ispat edemediği,ciro silsilesine göre meşru hamil oldukları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İsticvap ara kararından dönülmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi incelemesi ile davalı ... Tekstil'in defter kapanışlarının usule uygun olmadığı, çekin ...

İnşaattan teslim alındığına dair kayıt/belge sunulmadığı açıkça tespit edilmesine rağmen davanın reddedildiğini, davaya konu çekin yağma neticesinde çalındığını, davalıların ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunu, davalıların, davaya konu çekin çalındığını gerek Ticaret Sicil Gazetesi ilanıyla gerekse KKB Çek Raporu ile öğrenmelerine rağmen çeki kabul ettiklerini, çeki bankaya ibraz eden ...Kimya’dan sonraki cirantanın imzasının da açıkça ...İnşaat şirketi yetkilisinin imzasından farklı olduğunu, soruşturma dosyasının neticelenmesinin beklenmediğini, yemin delilinin hatırlatılmadığını,vekalet ücretinin tarifeye aykırı olduğunu,

kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine dayalı olarak çekin istirdatı istemine ilişkindir.

Davalı ... Tekstil İç ve Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketi'nin ticaret sicil kaydının incelenmesinde, şirketin karar tarihi öncesinde 22.10.2020 tarihli genel kurul kararı gereğince sicilden terkin edildiği ve bu hususun 26.10.2020 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği anlaşılmaktadır.

Taraf ehliyeti dava şartı olup davanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerekmektedir.Taraf teşkilindeki bu eksiklik mahkemece gözetilmemiş, şirket tüzel kişiliği sona erdiği, dolayısıyla vekalet ehliyeti de sona eren şirket vekiline karar tebliğ ve sair işlemlerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Yargılama sürecinde davanın taraflarının taraf ehliyetini haiz olması gerekir.

Mahkemece, davacıya davalı şirketin ihyası için süre verilip ihya davası açıldığı takdirde sonucu beklenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca ;taraf teşkilindeki eksiklik ile birlikte soygun olayı ile ilgili soruşturma dosyasının incelenmesi gerekir.Davacı vekili ;delil olarak soruşturma dosyasına dayanmış olup dosyaya getirtilmiş ise de soruşturma dosyası da değerlendirilmemiştir.Davaya konu çek dışında birden fazla çekin ,başkaca bankalar ve diğer şikayetçiler tarafından davalı ... Tekstil veya yetkilisi elinde ortaya çıktığı bildirilerek şikayetçi olunduğu ,yine hamillerden ... Tekstil'in de ...'in yetkilisi olduğu bilgileri mevcuttur.Davaya konu çek dışında davalılar ve bağlantılı şirketler elinde ortaya çıkan çekler belirlenerek çekin davalı hamil tarafından ağır kusurlu iktisap edilip edilmediği de değerlendirilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece tüzel kişiliği sona eren şirketin ihyası yoluna gidilmeden ,soruşturma dosya içeriği değerlendirilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi nedeniyle, kararın esasına ilişkin istinaf sebepleri incelenmeden kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.