İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2226 K.2022/1725

İhtiyati tedbir/haciz talebinin reddine ilişkin verilen 24/10/2022 tarihli ara kararın İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP VE DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında uyuşmazlık konusu alacağa ilişkin düzenlenen ticari faturalar nedeniyle ihtiyati haciz konulmasını, söz konusu alacak; vadesi gelmiş fatura karşılığı bir para alacağı olduğunu ve alacak rehinle teminat altına alınmadığını, somut olayda davalı şirket edimini yerine getirmekte temerrüde düştüğünü, davalının 400.000-Dolar güncel borcu bulunduğunun öğrenildiğini, davalının içinde bulunduğu ticari istikrarsızlık güven teşkil etmediğini, müvekkilinin alacağı kesin delil niteliğinde olan ticari faturalara, ticari ilişkiye ve taraflar arasındaki yazışmalara,

davalı borçlunun borçlarını ikrar ettiği yazışmalara dayandığını, teminatsız olarak talep ettikleri 196.953,77-Dolar ihtiyati haczin kabulüne, davalı Şirket'in Gebze Gümrüğü'nde bulunan mallarına, haciz tatbik edilinceye kadar, alacak tutarı kadar ihtiyati tedbir konulmasına, davanın kabulü ile, müvekkilinin fatura ve nakit olarak gönderdiği tutarların toplamı olan 196.953,77-usd nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

ARA KARARI

Mahkemece, asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtayiti tedbir kararı veya ihtiyati haciz kararı verilmesine hukuken imkan bulunmadığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden istemde İİK 257 ve devamı madde hükümlerinde ve HMK 389 ve devamı madde hükümlerinde ön görülen koşullar gerçekleşmediğini, davacının talep ettiği davalı şirketin Gebze Gümrük Müdürlüğünde bulunan mallarına haciz tatbik edilinceye kadar alacak tutarında ihtiyati tedbir konulması ve 196.953,77-Dolar üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati haciz talebinin spesifik bir gerekçe ile reddedildiğini, ara kararda ihtiyati haciz ve tedbirin hukuki şartlarına doktrinsel yaklaşımla değinerek, somut olaya dair özel bir gerekçe sunmadan, dava konusu uyuşmazlıkta bu şartların var olmaması sebebiyle talebin reddedildiğini, herhangi bir gerekçe ortaya koyulmadığını, uyuşmazlık konusu alacak, likit bir para alacağı olduğunu ve rehinle teminat altına alınmadığını, ihtiyati haciz şartlarını sağladığını, kanun borçlunun borcunu tehlikeye atmış olmasını aramadığını,

somut olayda davalı şirketin 400.000-Dolar borcunun olduğu bilgisinin tarafınca şifahen olması ve son zamanlarda davalı şirket tüzel kişilik yapısında meydana gelen değişiklikler; ticari istikrarsızlık yaratarak güven vermediğini, bu halde, borçlu davalının alacağın tahsilini tehlikeye attığını, müvekkilinin alacağı kesin delil niteliğinde olan ticari faturalara dayandığını, borçlunun borçlarını ikrar ettiği yazışmaların olduğunu, delil niteliğinde olan ticari faturalar ve taraflar arasında yapılmış yazışmalar yaklaşık ispatın yerine geldiğini,

bu sebeplerden dolayı ara kararın kaldırılarak ihtiyati tedbir ve ihtiyati haczin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir.

Somut davada, davacının davalı şirkete satışı yapılan ürünlerin bedeli talep edildiği anlaşılmakla , davalının Gebze Gümrüğü'nde bulunan mallarının iş bu davanın konusunu teşkil etmediği açıktır.

HMK.nun 389 maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalı borçlunun uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebileceği, para alacağı talepli davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebileceği,onusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmadığı yargı kararları ile sabittir.HMK 389 maddesi gereği,öncelikli koşul olan, “... ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği”gözetildiğinde ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.

İlk derece mahkemesince ,asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı veya ihtiyati haciz kararı verilmesine hukuken imkan bulunmadığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haciz istemi red edilmiş ,davacı tarafça sunulan delillerin ihtiyati haciz istemi bakımından kanaat verici delil olup olmadığı incelenip değerlendirilmemiştir.

İhtiyati haciz istemi ve kararı ,geçici hukuki koruma niteliğinde olup hüküm sonucunu elde edecek bir talep veya karar olmadığı gibi ,uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi de ihtiyati haciz isteminin reddine gerekçe sayılamayacaktır.

Davacı ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvusunun kabulü ile, somut olay bakımından yaklaşık ispatın varlığı konusunda bir inceleme yapılmadan verilen ara kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebin yeniden değerlendirilmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmiştir.