İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2433 K.2023/1929

Davanın reddine ilişkin kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ... Ltd.

Şti.'nin teşhir standı olan yükün İstanbul'dan Neundorf'a taşınması konusunda anlaştıklarını, yükün teslim alınmasına rağmen müvekkilinin bilgisi dışında işin diğer davalıya tevdi edildiğini, müvekkilinin sonradan taşımanın yapılmadığını hatta aracın bile yola çıkmadığını öğrendiğini, daha fazla gecikme olmaması için müvekkilinin başka bir taşıyıcı tarafından yükün taşınması amacıyla yükün iadesini istediğini, fakat davalıların iade için 1.000-Euro istediklerini ve müvekkilinin istirdat hakkı saklı kalmak kaydıyla 1.000-Euro'yu ödediğini, dava dışı taşıyıcıya 2.220-Euro taşıma ücreti ve iç nakliye için de 500-TL ödediğini;

müvekkilin davalılara 1.260-Euro'ya yaptıracağı taşımayı davalıların yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle 2.220-Euro+500-TL ödemek zorunda kalarak 900-Euro+500-TL zarar uğradığını, bu zararla birlikte hizmet vermemelerine rağmen davalılara ödenmek zorunda kalınan 1.000-Euro'nun da iadesi gerektiğini; noterlikten gönderilen 09/08/2019 tarihli ihtarnameyle bu miktarların istenildiğini ancak ödeme yapılmadığını, bu nedenle davalılar aleyhine 1.940-Euro ve 500-TL talepli İstanbul ...

İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlatıldığını, davalıların takibe itiraz ettiğini ve yetkili icra dairesinin Bakırköy değil İstanbul olduğundan yetki itirazının da haklı olmadığını ileri sürerek, davalıların itirazının iptaline, takibin aynen devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş ancak davalılar davaya cevap vermedikleri gibi her hangi bir beyanda da bulunmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, taşıma ve muhasebe uzmanından oluşan bilirkişi heyeti raporuna göre davalıların defterlerini sunmadığı, davacının usulüne uygun defterlerine göre davacı ile davalı ... Ltd. Şti arasında cari hesap şeklinde işleyen taşıma ilişkisinin mevcut olduğu, davacının davalıdan 1.000-Euro karşılığı 6.650,60-TL alacaklı olduğu, iç taşıma için davacıya düzenlenen 02/08/2019 tarihli 590- TL'lik faturanın davalı ... Ltd.

Şti'ye yansıtılmadığından davacının davalılardan 500-TL alacaklı olduğunun saptanamadığı; ilgilinin defterlerlerindeki kayıtların kendisi aleyhine kesin delil olduğundan 500-TL bakımından davanın esastan reddine.

1.940-Euro alacak bakımından usulüne uygün düzenlenen ve davalılara tebliğ edilen ödeme emri olmadığı, UYAP kayıtlarındaki icra takip dosyasında bulunan ödeme emrinde sadece 500-TL talebin yazılı olduğu 1.940-Euro talebin yazılı olmadığı, itirazın iptali davasının takibe bağlı bir dava olması ve usulüne uygun bir takip yapılmasının itirazın iptali davası bakımından dava şartı niteliğinde olduğu, bu nedenle takip dosyasına konu 1.940- Euro alacak bakımından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkemenin UYAP'tan eksik bilgi girişiyle alındığı anlaşılan ödeme emrinin borçlulara tebliğ edilen ödeme emri olmadığını, takip talebindeki taleplerinin 500-TL ve 1.940-Euro olduğu, istinaf dilekçeleri ekinde sundukları takip talebiyle uyumlu düzenlenen ödeme emrinden görüleceği üzere, hem 500-TL hem de 1.940-Euro talebin yazılı olduğunu, kaldı ki ödeme emri icra dairesi tarafından düzenlendiğinden alacaklının düzenlediği takip talebiyle bağlı olduğunu, takipte talep edilen 1.940-Euro ve 500-TL için harç yatırıldığından takibin belirtilen miktarlar üzerinden yapıldığını gösterdiğini,

bu nedenle mahkemece usulden verilmiş ret kararının hatalı olduğunu; iç taşıma için yapılmış 500-TL ödemeye ilişkin belgenin de dosyaya sunulduğunu, tüm taleplerinin haklı olduğunu belirterek,kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesi nedeniyle ödenen bedelin iadesi ve uğranılan zararın tazmini için başlatılmış ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun "Elektronik işlemler" başlıklı 8/a maddesinde, icra ve iflas dairelerince yapılacak her türlü icra ve iflas iş ve işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminin (UYAP) kullanılacağı, her türlü veri, bilgi, belge ve kararın, UYAP vasıtasıyla işleneceği, kaydedileceği ve saklanacağı; zorunlu nedenlerden dolayı fiziki olarak düzenlenen belge veya kararların, yetkili kişilerce güvenli elektronik imzayla imzalanarak UYAP'a aktarılacağı;

ilamsız takibe ilişkin "Takip talebi ve muhtevası" başlıklı 58. maddesinde takip talebinin icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılacağı ve alacağın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizin gösterileceği.

"Ödeme emri ve muhtevası" başlıklı 60. maddesinde, icra müdürünün takip talebinin Kanunda öngörülen şartları içerdiğine karar verirse ödeme emrini düzenleyeceği, talebin kabul edilmemesi halinde verilen kararın tutanağa yazılacağı, ödeme emrinin 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtları ihtiva edeceği, ödeme emrinin iki nüsha olarak düzenleneceği, bir nüshasının borçluya gönderileceği, diğerinin icra dosyasına konulacağı, alacaklı isterse kendisine de tasdikli bir nüsha verileceği ve bu nüshalar arasında fark bulunduğu takdirde borçludakinin muteber sayılacağı kabul edilmiştir.

İcra dosyasının UYAP üzerinden yapılan incelemesinde, takip talebinde 1.940-Euro ve 500-TL cari hesap alacağı talep edilmiş, 1 Euro=6,68-TL üzerinden harca esas değerin 13.459,20-TL olduğu belirtilmiş, icra takibinde ıslak imzanın bulunduğu yani takibin UYAP üzerinden açılmadığı ve 03/01/2020'de belirtilen miktar üzerinden icra dairesi veznesine harç ödendiği görülmüştür.

Ödeme emrinde ise talep edilen miktar için sadece 500-TL yazıldığı, takip talebindeki 1.940-Euro'nun yazılı olmadığı ancak aynen takip talebinde belirtilen "fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar ve fiili ödeme günündeki döviz alış kuru üzerinden euro alacak için işleyecek yıllık % 3 ve değişen oranlardaki faizi ile,TLasıl alacağa işleyecek yıllık % 27 ve değişen oranlardaki faizi ile ... tahsili istemidir." kaydının bulunduğu,

yani sadece TL talebi yazılı olmasına rağmen davacının iddia ettiği gibi euro alacağına ilişkin faiz talebine ilişkin kayıtların da yazılı olduğu, ödeme emrini hazırlayan icra memurunun 03/01/2020 tarihi saat 11:59:14'te evrakı oluşturmaya başladığı ve 11:59:21'de dokümanın imzalandığı, borçlulara ödeme emri tebliğ (zarfının) evraklarının da 11:59:43-44'te hazırlandığı anlaşılmaktadır.

Davacı vekilinin istinaf dilekçesi ekinde sunduğu ve davalılara tebliğ edildiğini iddia ettiği ödeme emrinin ise, takip talebine uygun düzenlendiği ve 1.940-Euro ile 500-TL talep edildiği anlaşılmıştır.

UYAP'taki ödeme emriyle, davacının istinaf dilekçesinin ekinde sunduğu ödeme emrinin hangisinin borçlulara gönderildiği ve UYAP'taki ödeme emrinin neden takip talebiyle uyumlu bir şekilde hazırlanmadığı hususunda, Dairemizce icra dairesine yazılan yazıya verilen 28/11/2023 tarihli cevapta, takibin UYAP'taki avukat portaldan açılmadığı, icra dairesinde bizzat başvuruyla açıldığı, alacak kalemleri girişi yapılırken sehven sadece TL alacağın UYAP'a girişinin yapıldığı,

yabancı para girişinin yapılmadığından UYAP'taki ödeme emrinin hatalı olduğu ve dosyanın tetkikinden borçlulara gönderilen ödeme emrinin takip talebi doğrultusunda düzenlenen ödeme emri olduğu belirtilmiştir. Somut olayda, dava itirazın iptali davası olup davaya dayanak teşkil eden takip talebinde 1.940-Euro asıl alacağın ve 500-TL asıl alacağın hem Euro hem de TL alacağı için tahsilinin istenildiği ancak UYAP'taki ödeme emrinde ise talep miktarının sadece 500-TL göründüğü,

Euro alacağının görünmediği anlaşılmakta ise de icra dairesince verilen cevaba göre borçlulara tebliğ edilen ödeme emrinde her iki alacağın yazılı olduğunun bildirilmesi nedeniyle yabancı para alacağı bakımından da işin esasına girilerek değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken, mahkemece belirtilen gerekçeyle 1.940-Euro açısından davanın usulden reddine karar verilmiş olması yerinde olmamıştır.

(Yargıtay 6. HD'nin 2022/634 E., 2023/105 K. sayılı ve 18/01/2023 tarihli ilamı) Öte yandan davacının 500-TL talebi de söz konusu alacağın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Ancak davacının işbu davadaki talebi taşıma sözleşmesinin ifa edilmemesi sebebiyle uğradığı maddi zararın tazminine ilişkin olup, açık hesap ilişkisinden kaynaklanan bir alacak talebi değildir.

Bu nedenle, salt ticari defter kayıtlarından hareketle davacının 500-TL talebinin reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Buna göre, davalıların davacının yükünü taşıma edimini haksız bir şekilde yerine getirip getirmedikleri hususunda inceleme yapılarak, davacının davada iddia ettiği zararları talep edip edemeyeceği hususu üzerinde durularak, bu amaçla gerekirse bilirkişi heyetinden ek rapor alınması suretiyle varılan sonucuna göre, hem reddedilen 500-TL hem de 1.940-Euro talebi hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir. Davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine ve kaldırma sebebine göre davacı vekilinin diğer istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.