İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/6 K.2022/80

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirkete ait Ataköy ... Blokları No. ... Bakırköy İstanbul adresindeki ... Ltd Şti isimli ticari işletmeye ait karar defterinin taşıma esnasında kayıp olduğunu, müvekkili şirkete ait kuruluştan bu yana tutulan Karar defterinin zayi olduğuna dair tespit yapılması ile taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı duruşmada, yetkilisi olduğu ...

Tic. ait karar defterini 1,5 yıl önce taşınma esnasında kaybettiğini, saklamakla yükümlü olunan defter ve belgelere ilişkin olması ve bu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde gerçekleşmesi gerektiği, bu yöndeki talebin de zıyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede yapılması gerektiği, ayrıca tacir olan davacının talebe konu defteri güvenli bir şekilde muafaza etmesi gerektiği, basiretli bir tacirin bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiğini,

nedeni ne olursa olursa defterlerin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muafaza edilmeme nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediğini, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediğini ve kusurlu olduğunu, ayrıca kanunda zayi belgesi verilebilecek hallerin TTK 82/7 maddesinde sınırlı olarak sayıldığı, davada zayi istenen karar defterinin kaybedilmesinin bu sınırlı hallerden de olmadığını, davacının yasada sayılı mücbir sebeplere de dayanmadığı anlaşılmakla, subut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili.

TTK 82/7 hükmü yere mahkeme tarafından oldukça sınırlı bir şekilde yorumlanarak karar verildiğini, anılan madde hükmü uygulamada dar bir şekilde yorumlanmadığını, aksine daha genişletici yorumlanarak uygulandığını, TTK 82/7 Madde metninde “yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi” denilmek suretiyle sayılan olaylar örnek olarak sayıldığını, bu olayların benzerlerinin de bu kapsamda yorumlanması gerektiğini, mahkeme yüzeysel bir karar verdiğini, genişletici yorum esası benimsenmesi gerektiğini, müvekkili şirket basiretli bir tacirin göstermesi gereken bütün özen ve sorumluluğu yerine getirdiğini, mahkemenin,

müvekkilini haksız yere kusurlu bulduğunu, müvekkilinin kusurlu olmadığını, haksız ve hukuka aykırı karar verildiğini bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda; davacı şirket vekili ... Tic. ait karar defterinin 1,5 yıl önce taşıma esnasında kaybettiğini, karar defterinin zayi olduğuna dair tespit yapılması ile taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Davacı yasada sayılı mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle talebe konu defterlerin zayii olduğunu ileri sürmemiştir.Taşınma sırasında yaşanan kayıp mücbir sebeb kapsamında değerlendirilemez. Açıklanan nedenlerle;zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair karara yönelik olarak davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.