İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/784 K.2022/741

İlk derece mahkemesince verilen 28/01/2022 tarihli ara kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Talep eden davacı vekili; müvekkili şirket tarafından davalı ...'ne verilen ... Nilüfer Şubesi, 10.000-TL bedelli, 28.02.2022 ve 31.01.2022 tarihli, 10.000-TL bedelli; müvekkili şirket yetkilisi ... lehine, dava dışı ... Limited Şirketi tarafından keşide edilen iki adet toplam 20.000-TL bedelleri çeklerin davalıya avans olarak verildiğini, karşılığında malların teslim edilmediğini, çeklerin bedelsiz kaldığını belirterek borçlu olmadığının tespiti istemi ile açmış olduğu davada çeklerin ibraz edilmesi halinde ödenmemesi ve icra takiplerinin durdurulması için ihtiyati tedbir karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece, çekin ödeme aracı olduğu, mevcut borcun tasfiyesi amacıyla verildiği, çekin ödeme dışında başka bir amaçla verildiği iddiasının davacı tarafça ispatlanması gerektiği, dosya kapsamında hakkında tedbir talep edilen çeklerin bir satış sözleşmesi kapsamında verildiğine dair yazılı bir delil sunulmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; taraflar arasındaki sözleşme ile çeklerin sözleşme kapsamında davalıya teslim edildiğinin ispatlandığını, taraflar arasındaki başka bir sözleşme de bulunmadığını, davalının sözleşmeden kaynaklanan edimini yerine getirmemesi nedeniyle tarafların ek sözleşme yaptığını, davalının sözleşme gereğince ifa etmesi gereken sorumluluğunu yerine getirmediğini, malzemeleri teslim etmediğini, ihtiyati tedbir koşullarının oluştuğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, çek nedeniyle açılacak menfi tesbit davasında, davaya konu edilecek çeklerin ödenmesinin önlenmesi ve icra takibine konu edilmesinin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.

İİK’nun 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” hükmünü içermektedir. Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir.

HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir.

Aynı yasanın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. Diğer taraftan çek bir ödeme vasıtası olduğundan, çekin teslim edilmeyen malın avansı olarak verildiği hususunu ispat yükü davacı borçlunun üzerindedir.

Somut olayda davacı vekili, müvekkilinin davalıya sipariş verdiği mallara karşılık avans olarak davalı şirkete çekleri teslim ettiğini, ancak çeklerin karşılığı olarak davalının sözleşmede kararlaştırılan malları teslim etmediğini ileri sürmektedir. Bahse konu çekler davacı şirketin yetkilisi ... lehine keşide edilmiştir.

Dosyaya ibraz edilen çeklerin suretinde şirket yetkilisi ...'in cirosu yer almakta olup çeklerin davalıya davacı şirket tarafından ciro edilip edilmediği, davacı şirketin çek borcu altına girip girmediği anlaşılamamaktadır.

Bu durumda çeklerin davalıya davacı ile davalı arasındaki sözleşme ilişkisi kapsamında avans olarak verildiği yönündeki iddialara ilişkin olarak bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmemiş olması nedeniyle, mahkemenin ihtiyati tedbir talebinin reddi yönündeki kararı usul ve hukuka uygun bulunmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.