İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/841 K.2022/675

İlk derece mahkemesince verilen kararın davacı...vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; tarafına ait ... Mah ... Sok N:.. Beşiktaş İstanbul adresindeki ... Tic A.Ş unvanlı ... ticaret sicil nolu ticari işletmeye ait Yönetim Kurulu Karar defteri ve Genel Kurul müzakere defterinin taşınma sırasında kaybolarak zayi olduğundan TKK madde 82, 7 numaralı fıkra uyarınca 2020 yılı ve geçmiş yıllara ait yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul müzakere defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesinin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının zayi belgesi verilmesini talep ettiği defter ve belgelerinin, TTK nun 82. maddesinde belirtilen yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ile zayi olduğu iddia ve ispat edilemediği gibi saklanmasında gerekli özenin gösterildiği de iddia ve ispat edilemediğinden davacının, davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı...vekili; ticari defterler müvekkili şirketin kusuru olmaksızın zayi olduğunu, zayi belgesi verilebilmesi için kanunda gösterilen şartların gerçekleştiğini, müvekkili şirketin kusuru olmaksızın, harici olarak taşınma sırasında meydana gelen hırsızlık sebebiyle zayi olduğunu, mahkemenin davayı aydınlatma kapsamında gerekli delilleri toplamaksızın karar verildiğini, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda; davacı; işletmeye ait Yönetim Kurulu Karar defteri ve Genel Kurul müzakere defterinin taşınma sırasında kaybolarak zayi olduğunu ileri sürülmüştür.

Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.

Taşınma sırasında kaybolma hali kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan mücbir sebeb olarak kabul edilemeyeceğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; zayii olayının mücbir sebeb neticesi gerçekleştiğinin ispat edilememesi nedeniyle ,zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Davacı...vekilinin hükme yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.