İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1105 K.2023/1303

Göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin verilen kararın davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin yeni çizimler yaparak makine ve makine parçaları üretimi yaptığını, çizimlerin kod numaraları bulunduğunu, gerçek kişi davalıların eski çalışan olduklarını, anılan davalıların müvekkiline ait bilgisayardan çizimleri ve kodları kopyalayarak izinsiz aldıklarını, yapılan araştırmada ... isimli firmaya sipariş verildiğinin ve bu siparişin müvekkilinin rakip firması olan davalı ... Ltd.

Şti. adına verildiğinin anlaşıldığını, davalı ...'un müvekkiline ait çizim ve kodlarla üretilen makine parçalarının montajını yaptığının tespit edildiğini; fikri mülkiyet hukuku bağlamında korumadan yararlanmak için tescil gerekli ise de haksız rekabet bakımından böyle bir zorunluluğun olmadığını, Türkiye'de tescili yapılmamış buluşlar ile tasarımların üçüncü kişilerce kullanımının haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek, davalıların eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, 1.000-TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı şirketler vekili, haksız rekabet iddiasının dayanaksız olduğunu, müvekkillerinin böyle bir eylemi bulunmadığını ve davacının şikayetinin kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlandığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2-Diğer davalılar vekili, herkes tarafından kullanılan bir makinenin bin parçasından biri olan delikli bir sacın davacı tarafından çizildiği ve bunun da müvekkilleri tarafından izinsiz alındığının doğru olmadığını, ceza soruşturmasında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleştiğini, davacının dava açma yetkisi bulunmadığını ve taraflar arasında rekabet yasağı sözleşmesi bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı tarafından TTK'nın 54. vd maddelerine dayanılmış ise de, davacı tarafça tescilsiz tasarımların davalılar tarafından haksız kullanıldığının iddia edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde 6769 sayılı SMK hükümlerinin uygulanması gerektiği, ürünlerin "tasarım" olup olmadığı, tasarım ise "tescilsiz tasarımın" korunmasına ilişkin hükümlerden yararlanıp yararlanamayacağının değerlendirilmesinde görevli mahkemenin 6769 sayılı Kanunun 156. maddesi uyarınca fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle, göreve ilişkin dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine ve karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar ... ve ... vekili , müvekkillerinin işbu davada taraf sıfatının bulunmadığını, müvekkilleri hakkında davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, ceza soruşturması kararıyla müvekkillerinin masumiyetinin belirlendiğini ve kararın hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, haksız rekabetin tespiti, maddi tazminat istemine ilişkindir. HMK’nın 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nın 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Davacı vekili, müvekkilinin tescilsiz tasarımlarının TTK'daki haksız rekabet hükümlerine göre korunması gerektiğini ileri sürmüştür.

22/12/2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun yürürlüğe girmesinden önceki dönemde Yargıtay 11. HD tarafından, tescilli tasarımların bulunmadığı hallerde, 6769 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış olan 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında KHK'nın 1/2. maddesindeki tescilsiz tasarımların genel hükümlere tabi olduğu düzenlemesinden hareketle, tescilsiz tasarımlara tecavüz ve tazminat istemli uyuşmazlıkların TTK'nın 54. vd. maddeleri kapsamında korunacağı gerekçesiyle,anılan davalara bakma görevinin de asliye ticaret mahkemesine ait bulunduğu yolunda kararlar verilmekte idi (Yargıtay 11. HD 2016/7857 Esas,

2016/7449 Karar sayılı ve 26/09/2016 tarihli ve 2006/640 Esas, 2007/9745 Karar sayılı ve 26/06/2007 tarihli ilamları). 6769 sayılı Kanunun 59/2 ve 69/2 madde hükümleri uyarınca tescilsiz tasarımların belirli koşulları sağlaması durumunda, 6769 sayılı Kanun kapsamında korunacağı düzenlenmiştir. Ayrıca 6769 sayılı Kanundan doğan uyuşmazlıkların çözüm yeri aynı Kanunun 156. maddesi uyarınca ihtisas mahkemesi olarak fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerine bırakılmıştır.

İhtisas mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir. İşbu dava da, tescilsiz tasarıma dayalı olarak açıldığından davacının iddiasına konu çizim ve kodların tasarım olup olmadığının, tasarım ise tescilsiz tasarımın korunmasına ilişkin koşullardan yararlanıp yararlanamayacağı hususlarının değerlendirilmesinin 6769 sayılı Kanunun 156/1. maddesi uyarınca fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi tarafından yapılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın görev nedeniyle usulden reddine dair verilen kararında bir isabetsizlik bulunmadığından, davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.