İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1148 K.2026/641

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ...

Bayraklı, ... nolu, ... isimli kimyasal ve petrol tankeri gemisinin acenteliğini üstlendiğini, bahsi geçen geminin ayçiçek yağı yükü ile ... seferi sırasında 21.12.2021 tarihinde İstanbul Boğazı'na giriş yaptığını, seyir esnasında müvekkilinin talebi olmadığı halde davalı tarafından müvekkiline iki adet kurtarma römorkörlerinin eşlik edilmesinin sağlandığını ve toplamda 245.322,33-TL talep edildiğini, müvekkil tarafından 27.12.2021 tarihinde bu tutarın davalıya ödendiğini,

geminin demirinin yerinde olduğu hususunun gemiye çıkan ...'a söylenmesine ve bu hususun Kurtarma-8 römorkörü tarafından görülmesine rağmen lüzumsuz yere Kurtarma-5 römorkörünün de tahsis edildiğini, bu nedenle Kurtarma-5 römorkörüne ait faturanın iptalinin talep edildiğini, ancak müvekkilinin talebinin kabul edilmediğini, sadece hizmet saatinin düzeltilmesi sonucunda 30/03/2022 tarihinde 54.516,07-TL iade yapıldığını, müvekkiline haksız bir şekilde, Kurtarma-5 römorkörüne dair toplamda 102.217,64-TL tutarında hizmet bedeli tahakkuk ettirildiğini,

... tarafından düzenlenen 21.12.2021 tarihli raporda belirtildiği üzere gemide herhangi bir olumsuzluğa rastlanılmadığının ve geminin iki demirinin de yerinde olduğunun, ırgatlarının çalıştığının ve demirlerini alabildiğinin ve indirebildiğinin tespit edildiğini, davalının bahse konu hizmet için 1 römorkör kullanması yeterli iken 2 adet römorkör vasıtasıyla hizmet verdiğini belirterek fazladan tahsis edilen ikinci römorkör nedeniyle müvekkilinden tahsil edilen 102.217,64-TL'nin fiili ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı şirketin acenteliğini yaptığı geminin 21.12.2021 tarihinde Giurgiluesti/Moldovya - Sevilla/İspanya seferini yapmakta iken, İstanbul Boğazı'na girdikten sonra saat 12.27 sıralarında Anadolu kavağının 0.5 mil güney batısı Trafik hattı içerisinde seyir halindeyken iskele demirini düşürdüğünün başka bir gemi kaptanı tarafından Gemi Trafik Hizmetleri'ne bildirildiğini, bu bildirimin alınması üzerine Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği Uygulama Yönergesi'nin 18/2(b) maddesi uyarınca derhal 1 ....

2 römorkör görevlendirildiğini ve tehlikenin büyüklüğünden dolayı İstanbul Boğazı'nın çift yönlü olarak gemi geçişlerine kapatıldığını, müvekkil kuruluşun görevlendirilen römorkörlerinden Kurtarma-8'in saat 12:52'de bağlı bulunduğu Harem İskelesi'nden, diğer römorkör Kurtarma-5'in saat 13.00'de Paşa Limanı'ndan hareket ettiğini, ... gemisine kılavuz kaptanın çıkıp durum tespiti yaptığını, VTS konuşmalarında ... gemisi kaptanının domuz tırnağının açılmasından ötürü iskele demirinin düştüğünün beyan edildiğini, kılavuz kaptanın değerlendirilmesi ve Gemi Trafik Hizmetlerinin talimatları doğrultusunda ... gemisinin,

tedbiren olay mahallinden Kurtarma-5 römorkörünün refakatında Ahırkapı Demir Bölgesine emniyetle demirletildiğini, Kurtarma-8 römorkörünün refakat hizmeti verdiğini, hizmetlerin müvekkil kuruluşa ait Kılavuzluk, Römorkör ve Diğer Hizmetler Tarifesinin T.3 Deniz Vasıtaları Kiralama Esas Ücret Tablosu Plansız Refakat sütunu üzerinden ücretlendirildiğini, davacı tarafından fatura bedelinin müvekkiline ödendiğini, davacı tarafın Arabuluculuk başvurusu sonrası müvekkili kuruluş tarafından yapılan incelemede Kurtarma-8 römorkörünün hizmet süresinde yanlışlık olduğu tespit edilerek 54.516,07-TL'nin iade edildiğini,

müvekkilinin davacıya verdiği hizmetin gereksiz olarak nitelenebilecek bir hizmet olmadığını, seyir halinde bulunan ve arkasından gemiler gelen davaya konu geminin trafikte demirinin düşürmesinin önemli ve ciddi bir olay olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; dosyaya ... gemisine ait seyir planı, kaza arıza ve diğer olaylar bildirim formu, Kurtarma 5 römorkörüne ait gemi jurnali, ilgili tarife sunulmuş olup anılan belgeler ve bilirkişi raporu raporu birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu geminin boğaz trafiği içinde arzettiği tehlike dolayısıyla, Boğaz trafiğinin çift yönlü olarak askıya alındığı, Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Uygulama Yönetmeliğinin 18.maddesi hükmü ile gemiye plansız refakat hizmetinin verildiği, davalının Türk Boğazlarında seyir emniyeti ile can, mal, deniz ve çevre güvenliğinin sağlanması amacıyla görevli olduğu,

Yönergesinin 18.maddesinde gemilerin boğaz geçişlerinde oluşabilecek arıza, deniz kazası ve deniz olaylarında, 16.maddenin uygulama alanı itibari ile, 18/b maddesinde, Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri Merkezleri tarafından meydana gelen deniz kazası, deniz olayı ya da arıza halinde ivedilikle yeterli sayıda römorkör ile geminin boğaz geçişine başlamasından sonra oluşan durumlarda, ilave olarak ... görevlendirileceği düzenlemesinin bulunduğu, Kurtarma-5 römorkörü ile verilen “Plansız Refakat” hizmeti ile geminin ve yükün muhtemel deniz tehlikesi içinde bulunmasının önlenmiş olduğu,

bilirkişi raporunda verilen hizmetin yönetmeliğe, ücretin tarifelere uygun olduğunun belirtildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili.

Kurtarma-5 römorkörü tarafından verilen hizmetlerin talep dışı olduğunu Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Uygulama Yönetmeliğinin 18.maddesinde yeterli sayıda ve güçte römorkörle gerçekleştirilecek plansız refakat ve ... tahsisinin düzenlendiğini, düzenlemenin lafzından da anlaşılacağı üzere ... sevk edilebilmesi için kazanın söz konusu olması gerektiğini, dosyada Yönetmelik kapsamında olan bir olayın vuku bulduğuna ilişkin bir delil sunulmadığını, refakat hizmetinin gerekli olduğunu ispat yükünün davalı üzerinde olduğunu, ... isimli firma tarafından düzenlenen raporda gemide bir olumsuzluk bulunmadığının tespit edildiğini,

gerek Yönetmelik gerekse Tüzük uyarınca geminin Boğaz'dan geçmek üzere tüm koşulları taşıdığını, denizcilik uygulamalarına aykırı olarak tahsis edilen römorkaj gemisi ile müvekkilinden haksız olarak ilave ücretlerin, pilotaj, demir ve römorkör ücretlerinin tahakkuk ettirildiğini, gemi kaptanının onayı olmadan römorkörün yönlendirilemeyeceğini, ... tarafından düzenlenen rapora göre hizmetin verilmesi için 1 römorkörün yeterli olduğunu, 68 ton çekiş gücüne sahip Kurtarma 8'in yeterli olduğunu,

römorkor sayısının ancak kaptanın talimatı ile artırılabileceğini somut olayda bu koşulun gerçekleşmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalının acenteliğini yaptığı gemiye verilen römorkaj hizmeti nedeniyle fazla tahsil edildiği iddia edilen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

Somut olayda davacının acenteliğini yaptığı ... isimli geminin 21/12/2021 tarihinde İstanbul Boğazı Kuzey girişinde Anadolu Kavağı güneybatısında trafik hattının içinde seyir halinde iken iskele demirini yanlışlıkla düşürmesi nedeniyle geminin kendi çabasıyla durduğu, olayın seyir halinde olan başka bir gemi tarafından davalıya bildirilmesi üzerine İstanbul Boğazı trafiğinin çift yönlü olarak askıya alındığı, davalı tarafından ilk olarak Kurtarma-8 römorkörü ve kılavuz kaptanın görevlendirildiği, sonrasında ise Kurtarma-5 römorkörünün görevlendirildiği, geminin Kurtama-5 römorkörü refakatinde Ahırkapı demir bölgesine demirletildiği,

davalı tarafından toplamda 245.322,33-TL tutarında 27.12.2021 tarihli faturanın düzenlendiği ve fatura bedelinin davacı tarafından aynı tarihte ödendiği, faturanın 102.217,64-TL kısmının Kurtarma-5 römorkörünün verdiği hizmetle ilgili olduğu, Kurtama-8 römorkörünün verdiği hizmet nedeniyle yeniden yapılan hesaplama sonucunda fazla alındığı belirlenen 54.516,07-TL'nin davacıya iade edildiği hususları ihtilaf dışı olup, davacı talep ve ihtiyaç bulunmadığı halde Kurtarma-5 isimli römorkör nedeniyle alınan ücretin iadesini talep etmektedir.

12.03.2021 tarihli ve 16008 sayılı Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği Uygulama Yönergesi'nin 18/4 maddesinde "Boğaz içerisinde arıza yaparak veya başka bir deniz olayına istinaden demirlemek zorunda kalan gemileri eğer trafik ayırım düzeni içinde ise resen uygun bir demir yerine aldırır" düzenlemesi bulunmaktadır.

Davaya konu geminin büyüklüğü ve trafik düzeni içerisinde bulunduğu, davalı tarafından gemiye plansız bir şekilde hizmet verildiği, yönerge hükümlerine göre davalı kuruluşun boğaz geçişlerinde oluşabilecek arıza ve kazalara ilgililerin talebi üzerine ya da re'sen müdahale etme görevinin olduğu anlaşılmaktadır. Mevzuatta kaç römorkör kullanılacağına ilişkin kesin bir düzenleme bulunmamaktadır.

Davacının acenteliğini yaptığı gemi kaptanının refaket sırasında kurtarıcı römorkörlerin sayısına itiraz ettiğine ilişkin bir bilgi bulunmamaktadır.

Davalı, somut olaya seyir emniyeti ile can, mal, deniz ve çevre güvenliğinin sağlanması için müdahale etmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından yapılan değerlendirmede iki römorkör kullanılmasının mevcut yönetmeliklere aykırı olmadığı, indirim yapılmış ücretin tarifelere uygun olduğu yönünde görüş bildirildiği de dikkate alındığında davalı tarafından davalıya verilen hizmet nedeniyle fazladan tahakkuk ettirilen bir tutar bulunmadığından mahkemece davanın reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.