İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1286 K.2026/181

Gereği düşünüldü

Davacı vekili. Bakırköy 3. ATM'nin 2022/745 esas sayılı çek iptali davasına konu ...bank ...

Şubesine ait ... çek seri numaralı, keşidecisi ..., lehtarı ... olan, 31.09.2022 tarihli ve 100.000- TL bedelli çekin davalı tarafça ibraz edildiğini ve ilgili mahkemece istirdat davası açmak üzere taraflarına süre verildiğini, bu nedenle iş bu davayı açtıklarını, hamille müvekkili şirket arasında herhangi bir ilişkinin bulunmadığını belirterek dava konusu çek üzerine ödeme yasağı konulmasını ve çekin istirdadı ile müvekkiline teslim edilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı davaya cevap vermemiştir.Mahkemece;

davacı tarafından çekin nasıl rıza dışında elden çıktığı ilişkin bir açıklama yapılmadığı gibi davalının çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğine ilişkin iddianın ve delilin bulunmadığı, çeke ait ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.Davacı vekili;

istirdatı istenen çeke Bakırköy 3. ATM nin2022/745 esas sayılı dosyası ile çek ziyaı davası açılmış olup dava süresinde davalı ... tarafından bankaya ibraz edilmiş olup yasal süresi içerisinde çek istirdatı davası açıldığını, müvekkilinin dava konusu çeki lehtar ...'in cirosu ile edinmiş olup daha sonrası elinde olmayan sebeplerle kendisinin bilgisi haricinde elinden çıktığını, çek üzerinde müvekkilinin cirosu bulunmadığını ticari defter kayıtlarına yemine ve de tanık beyanına dayanmalarına rağmen mahkemece bu hususlara ilişkin herhangi bir inceleme yapılmadan,

yetersiz inceleme ile dosyanın esasına girmeden davanın reddedildiğini ...'den sonraki ciranta olarak görülen ... şirketine hiçbir surette çekin verilmediğini ticari defter kayıtlarına dayanmalarına rağmen mahkemece bu hususta herhangi bir araştırma yapılmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Dava konusu ..bank ... şubesine ait, keşidecisi ..., 31.09.2022 keşide tarihli 100.000-TL bedelli; çek cirantalarının sırasıyla lehdar ..., lehdar ...'in cirosundan sonra ..., ... ve davalı ... olduğu,

ödeme yasağı kararı nedeniyle ödenmediği anlaşılmaktadır.TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' TTK'nın 790. maddesinde ise, "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile,

kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" hükmü düzenlenmiştir.Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlamalıdır.Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır,

aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.Davacı taraf gerek çekin hamili gerekse davalının kötüniyetle çeki iktisap ettiği konusunda ticari defterlerinin incelenmesi bakımından mahkemece araştırma yapılmadığını ileri sürmekte ise de; davacının çekin yetkili hamili olduğunu ispatlaması yeterli olmayıp, ayrıca davalının çeki kötüniyetle veya ağır kusur ile iktisap ettiğini ispatlaması gerekmektedir.

Çekin rızası hilafına elinden çıktığını beyan etmekte ise de bu beyanı doğrulayacak bir vakıanın varlığını ileri sürmemiş, bir delil göstermemiştir. Davaya konu çeki; düzgün ciro silsilesiyle elinde bulunduran hamile karşı açılan davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamış, karara ilişkin istinaf sebepleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.