İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/1705 K.2023/1332

İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında bir takım malların taşınması hususunda anlaşıldığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, konteynerin varış limanında görevliler tarafından kontrole tabi tutulduğunu, konteynerde yaklaşık 3 gün süren kontrol nedeni ile 2.080-Euro demuraj ve 720-euro gümrük muayene ücreti masrafı oluştuğunu, müvekkilinin taşımaya konu malları varma Limanına ulaştırdığını, zorunlu denetim nedeniyle ödenen bedellerin davalı tarafından ödenmemesi nedeni ile Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, itirazın iptali ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin ticari merkezinin Başakşehir olduğunu ancak davacının takibi yetkisiz olan Bakırköy İcra Dairesinde başlattığını, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, ortaya çıkan ihtilafta müvekkilinin sorumlu olmasını gerektiren akdi bir düzenleme bulunmadığını, davacının demuraj ve gümrük kontrol ücreti ödemesine müvekkili satıcı veya alıcının kusuru nedeni olmadığını, verilmeyen bir hizmete dayalı olarak fatura tanzim edilemeyeceğini,faturanın alacak doğurmayacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davalı tarafça icra dairesinin yetkisine itiraz edildiğinden öncelikle yetki itirazının değerlendirilmesi gerektiği, yükün gemiden tahliyesi bir sözleşmeye dayalı yapıldığından icra dairesinin yetkisinin sözleşmeye ilişkin yetki hükümlerine göre belirlenmesi gerektiği, HMK'nin 10. maddesinde "sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde açılabileceği hükmü düzenlendiği,

davalı tarafa ait malların yer aldığı konteyner Ambarlı limanında bekletilmesi ve muayene edilmesi sebebiyle demuraj ve muayene alacağının doğduğu iddia edilmiş olup tahliye sözleşme ilişkisi içerisinde gerçekleştiğinden sözleşmenin ifa edildiği yerin Ambarlı olduğu, HMK'nin 10.maddesi gereğince yetkili icra dairesinin Büyükçekmece İcra Daireleri olduğu, öte yandan, HMK'nin 6. maddesindeki genel yetki kuralına göre de davalının adresi Başakşehir olduğundan Küçükçekmece İcra Dairelerinin de yetkili olduğu,

davacı tarafın ise icra takibini Bakırköy İcra Dairelerinde başlattığı, takibin yapıldığı icra dairesi HMK'nin 10. ve 6. maddelerine göre yetkili olmadığından icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, taraflarca bir takım malların taşınması hususunda anlaşıldığını,sözleşme ilişkisinin davalının beyanları ile de sabit olduğunu, dikkat edilmesi gereken husus tarafların sözleşmeyle yüklendiği edimlerin belirlenmesi olduğunu, sözleşmenin konusu,davalıya ait emtianın müvekkili tarafından taşınması ve karşılığında davalı tarafından ücret ödenmesi olduğunu, sözleşmede para borcunun ifa yeri açıkça belirtilmediğini, sözleşmeden doğan para borçları için sözleşmede aksine bir kayıt yok ise alacaklının kendi yerleşim yerinde de takip yapabilececeğini, somut olayda taraflar arasında E-mail kanalı ile bir sözleşme ilişkisi kurulduğunu,

para borcunun ifa yerinin açıkça belirlenmediğini, dolayısıyla mezkur bedellerin bir para alacağı olduğunu, alacaklısının müvekkili şirket olduğunu ve sözleşmede ifa yerinin açıkça belirlenmediği değerlendirildiğinde takibin yetkili icra dairesinde başlatıldığının anlaşılacağını ileri sürerek, kararın kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dosyaya sunulan taşıma evraklarından davalıya ait emtianın davacı tarafça Ambarlı Limanından deniz yolu ile yurtdışına taşındığı anlaşılmakla akdi ilişkinin tarafların kabulünde olduğu davalı ise kusuru bulunmadığından bekleme ve gözetim masrafından sorumlu tutulamayacağını savunmaktadır. Taşımanın yapıldığı sabittir.

Dava; taşıyan tarafından davalı emtialarının taşınması sırasında davalı adına yapıldığı ileri sürülen tahliyeden sonra zorunlu gözetim nedeniyle yapılan masraf ve demurajın tahsili istemine ilişkin olup taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacak para borcu olması nedeniyle TBK'nın 89. maddesi gereğince alacaklının ifa zamanında mukim bulunduğu yerde ödenmelidir.

HMK'nın 10. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa yerinde de dava ve takip yapılabileceği gözetildiğinde davacının yerleşim yeri olan Bahçelievler ilçesinin bağlı bulunduğu Bakırköy İcra Dairesinde icra takibi yapılmasına engel bulunmamaktadır.

Anlatılanlara göre; iki tarafa edim yüklenen sözleşmede davacının ediminin taşıma ,davalının ise ücret ödemek olduğu dikkate alındığında ,davalının ediminin para borcu olduğu,buna göre ifa yerinin alacaklının yerleşim yeri olduğu ,taraflarca para borcunun ifa yeri bakımından alacaklının yerleşim yerinden başka bir yer kararlaştırıldığı iddia ve ispat edilmediği,

bu itibarla, mahkemece alacaklının ikametgahı olan Bakırköy İcra Dairesi'nin yetkili olduğunun kabulü ile icra dairesinin yetkisine itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından itirazın iptali davasının dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, kararın kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.