İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/204 K.2026/206

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalının müvekkiline borsa işlemlerinde yatırım danışmanlığı hizmeti verildiğini,davacı nam ve hesabına hisse senedi alınıp satıldığını, akdedilen çerçeve sözleşme gereğince davalı şirkete verilecek emirlerin yazılı veya sözlü olarak verilebildiğini, sözlü emirleri yerine getirme yetkisinin müşteri menfaatleri gözetilerek ve özen borcu çerçevesinde yerine getirilmesi gerektiğini,davalının müvekkilinin talimatlarını yerine getirirken özen borcuna aykırı hareket ederek zarara uğramasına sebeb olduğunu, uyuşmazlığa konu olayda davalıya telefon ile 21/12/2020 günü 10:00-11:00 saatleri arasında sözlü talimat verildiğini,

davacının İngiltere borsasının düşüşle açılacağı öngörüsü ile ...pay senetlerinin 62 Sterlin seviyesinden satılması için telefonla sözlü talimat verdiğini, davacının iradesinin, hisse senedinin 62 Sterlin seviyesinde satılmasına dair limit belirlenmesi olduğunu, ancak davalı şirkete satış emri verilen hisselerin belirlenen fiyatın çok altında 51 Sterlin civarında satıldığını, müvekkilinin hisseleri 62 Sterlinden aşağı bir rakama satma niyetinde olmadığını, sözleşmenin 10.3 maddesi uyarınca verilen emirlerde müşteri fiyat belirlemiş ise bildirilen fiyatın alışlarda en yüksek,

satışda ise en düşük fiyat anlamını taşıdığını,müvekkilinin sell stop emri değil, sell stop limit emri verdiğini, müşteri hizmetleri ile yapılan görüşmede banka görevlisinin müvekkiline yönlendirme yapmasının ve talimata aykırı işlem yapmasının kusur teşkil ettiğini belirterek, şimdilik 5.000-TL zararın doğduğu tarihten itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının 62 Sterlinden limit emir verdiği ve kesinlikle daha düşük fiyata satma niyetinde olmadığı iddiasının gerçek dışı olduğunun ses kayıtlarından anlaşıldığını, davacının "sell stop" emri verdiğini ve sell stop emrini açıkça teyit ettiğini, telefon görüşmesinde 62 Sterlinden daha düşük tutarların konuşulduğunu ve fiyat garantisi olmadığının açıkça davacıya bildirildiğini, davacının İngiltere borsasının düşüşle açılacağı beklentisiyle hisselerini en hızlı şekilde nasıl satabileceği konusunda müşteri temsilcisi ile konuştuğunu, müşteri temsilcisinin davacıya verebileceği emirleri açıkladığını,

hiç bir şekilde yönlendirme yapmadığını, sell stop emri verebileceğini, ancak stop emirlerde emrin yazılan fiyattan gerçekleşeceği garantisi olmadığını belirttiğini, takiben davacının 62 Sterlinden satış emri vermek istemesi üzerine müşteri temsilcisinin varlığın daha düşük fiyatla açılması durumunda satışın düşük fiyatla gerçekleşeceğini hatırlattığını, davacının da anladığını belirttiğini, bu konuşmalardan sonra davacının 62 Sterlin seviyesinden satış emri vermek istemesi üzerine müşteri temsilcisinin emri sell stop olarak ilettiğini söyleyerek davacının onayını aldığını, davacının bu emrinin sonuçlarından sorumlu olduğunu,

davacının limit emir vermesinin teknik olarak da mümkün olmadığını, müşteri temsilcisinin uyarısına rağmen davacının piyasa açılışını beklemek istemediğini, bir önceki gün kapanış fiyatı 62,66 Sterlin olan bir ürüne 62 Sterlin fiyattan limit emri girilmesinin teknik olarak ve piyasa kuralı açısından mümkün olmadığını,müvekkilinin kusurlu veya sözleşmeye aykırı davranışı bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflarca akdedilen Çerçeve Sözleşmenin 10.1.11.maddesinde "Müşteri verdiği emirlerin piyasa işleyiş teamülü ve işleyiş kuralları gereği belirttiği fiyattan gerçekleşmeyebileceğini, ani fiyat değişimleri ile karşılaşılabileceğini bildiğini kabul ve beyan eder." denilmekte olup, yine " Fiyat Belirleme Şekli" başlıklı 10.3.3.maddesinde "Müşteri yatırım kararı alınırken tamamen serbest olup, fiyat tespitinden veya gerçekleşen emirlerden kaynaklanan her türlü kar ve zarardan sorumludur." şeklinde düzenlendiği,

davalı şirket müşteri temsilcisinin borsa endeksi hareketlerine, piyasa beklentisine, taban-tavan fiyatlarına ilişkin bilgi vermesi, işlem özelinde iletilebilecek emir türlerine ilişkin bilgi vermesi yönüyle, gerekse sisteme iletilen emirlere ilişkin nihai kararın davacı müşteri tarafından veriliyor olması sebebiyle kusuru bulunmadığı, iletilen emirlerin davacı müşterinin bilgisi dahilinde, özgür iradesi ile açık ve net olarak bir kaç kez onayı alınarak gerçekleştiğidavacının açık ve net olarak onay verdiği emirlerden doğan zararından, davacının şahsen sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili;bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını,bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, raporda emir tiplerine,müşteri temsilcisinin emirleri karıştırmasına, müvekkilinin bazı emir tiplerini bilmemesi nedeniyle kendisine yeterince izahat yapılmadığına hiç değinilmediğini, müşteri temsilcisinin emir çeşitlerini karıştırmasının müvekkilinin iradesini sakatladığını, müvekkilinin iradesinin sahip olduğu hissenin en az ... ye satılması olduğunu, ancak müşteri temsilcisi tarafından müvekkiline yeterince bilgilendirme yapılmadığını,önce müvekkilinin iradesine göre sell limit emri vereceğini söylediğini,

ancak bir anda sell stop emre çevirdiğini,sözleşmenin 10.3 maddesi gereğince, verilen emirde müşteri fiyat belirlemiş ise bildirilen fiyatın alışlarda en yüksek, satışda en düşük fiyat anlamını taşıdığını,müvekkilinin limit emri verdiğini, bu nedenle hissenin en düşük 62 Sterlinden satılabileceğini, ancak davalı tarafından müvekkilinin açık emrine aykırı olarak 51 Sterlinden satıldığını, müvekkilim sell stop emri değil, sell limit emri verdiğini, davalı şirketin, aracılık faaliyetini müşteri talimat ve menfaatlerine uygun olarak icra etmek zorunda olduğunu, açıkça müvekkilinin emrine aykırı yapılan satışın hukuka aykırı olup,

oluşan zarardan davalının sorumlu olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının verdiği emre aykırı işlem yapıldığı iddiasına dayalı olarak oluşan zararın davalı aracı kuruluştan tahsili istemine ilişkindir.Somut olayda;taraflar arasında sermaye piyasası araçları alım satıma aracılık işlemleri çerçeve sözleşmesi ile bu sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan yurt dışı piyasalarda alım satım işlemlerine aracılık sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeler kapsamında davacının yurt dışı hisse senedi alım satım işlemleri yaptığı anlaşılmaktadır.Davacı taraf; davacının 21/12/2020 tarihinde davalıya verdiği sözlü satış talimatına aykırı hareket edildiği,

sell stop emri niteliğinde hisselerin 62 Sterline satılması yönünde talimat vermesine rağmen,müşteri temsilcisi tarafından talimata aykırı olarak 51 Sterline satıldığı ileri sürülmüştür.Davalı tarafça dosyaya ibraz edilen çerçeve sözleşmenin 10.3 maddesinde; emirlerin serbest fiyatla ve limiti olabileceği, serbest fiyatla emirlerde herhangi bir fiyat kaydı olmadığı, limitli emirlerde işlemin yapılacağı fiyatın bizzat müşteri tarafından belirlendiği, bildirilen fiyatın alışlarda en yüksek, satışlarda en düşük fiyat anlamını taşıdığı,

müşteri yatırım kararı alırken tamamen serbest olup fiyat tespitinden veya gerçekleşen emirlerden kaynaklanan har türlü kar ve zarardan sorumlu olduğu düzenlenmiştir.Mahkemece ; davacı ile müşteri temsilcisi arasındaki konuşma dökümü ve dosya kapsamında yaptırılan bilirkişi incelemesinde; davacı ile müşteri temsilcisi arasındaki görüşmede davacının 62 fiyat seviyesine emir verdiği, müşteri temsilcisinin sell stop satış emri hazırlayarak açıkça davacının onayını aldığı, davacının iki ayrı alt hesabı için iki ayrı sell stop emri girişi yapılarak açık ve net bir ifade ile sell stop emri için davacının yeniden onayının alındığı,

davacıdan onay alınan emrin sell stop emri olduğu, davacının Londra borsasında düşüşü beklemesi ve piyasa açılmadan emir iletmek istemesi sebebiyle bir önceki güne ait kapanış fiyatının altında bir seviyede işlem yapma,belirlenen bir destek noktasının kırılması durumunda piyasanın daha da aşağı gideceği beklentisi içinde olunması sebebiyle duruma uygun olarak davacının öngördüğü ve talep ettiği ... fiyat ile müşteri temsilcisi tarafından sell stop emri girişi yapıldığı, sell stop emir gerçekleşirken piyasa fiyatının davacı tarafından öngörülen ... emir fiyatında tetiklenerek piyasaya iletildiği,

ancak önceden tanımlanmış ... emir fiyatının tetikleyici fiyatla aynı olması gerekmediğinden, işlem anındaki 51.5214422-GBP piyasa fiyatı üzerinden satışın gerçekleştiği, davacı müşteri tarafından talep edilen emir türü ve fiyatı ile müşteri temsilcisi tarafından iletilen emir türü ve fiyatın uyumlu olduğu,müşteri temsilcisinin borsa endeksi, piyasa beklentisine, taban-tavan fiyatlarına ilişkin bilgi vermesi, işlem özelinde iletilebilecek emir türlerine ilişkin bilgi vermesi yönüyle, gerekse sisteme iletilen emirlere ilişkin nihai son kararın davacı müşteri tarafından verilmesi sebebiyle davalının kusuru olmadığı,

iletilen emirlerin davacı müşterinin bilgisi dahilinde, özgür iradesi ile açık ve net olarak bir kaç kez onayı alınarak gerçekleştiği kanaati bildirilmiştir.

İncelenen konuşma dökümleri ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı aracı kuruluş müşteri temsilcisi tarafından sonuçları açıklanmak ve işlemler öncesinde açık ve net olarak davacının onayı alınmak suretiyle sell stop emri doğrultusunda işlem yapıldığı, davacının işlem tarihinde Londra borsasının aşağı yönlü hareketini öngörerek işleme onay verdiği, sell stop emrinin davacının aşağı yönlü hareket beklentisine uygun bir emir türü olduğu, davacının verdiği talimatla davalı müşteri temsilcisi tarafından onay alınıp gerçekleştirilen işlemin birbiriyle örtüştüğü, müşteri temsilcisi tarafından davacının yönlendirilmediği anlaşılmaktadır.

Çerçeve sözleşmesinin 10.3 maddesinde, limitli emirlerde bildirilen fiyatın alışlarda en yüksek, satışlarda en düşük fiyat anlamını taşıdığı hususu düzenlenmiş ise de, davacının verdiği emir sell stop emir niteliğinde bulunduğundan aksi yöndeki istinaf nedeni yerinde edğildir.Açıklanan nedenlerle,davalı tarafça davacının satış emrine uygun hareket edildiği belirlendiği,davalıya atfedilebilecek kusur bulunmadığından ,davanın reddine ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.