İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/2075 K.2024/1281

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirket ile yapmış olduğu ticari iş ilişkisi nedeniyle davalıya kestiği faturalardan kaynaklı bakiye borcunun ödenmemesi üzerine Kadıköy ... Noterliğinin 14.09.2020 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borcun ödenmesinin ihtar edilmesine rağmen borcun ödemediğinden davalı aleyhine İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; takip dayanağı olarak davacı tarafından cari hesap ekstresi sunulduğunu, müvekkili ile davacı arasında usulüne uygun bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığını, bu nedenle takip dayanağı alacağı kanıtlayan belge niteliğinde olmadığını, davanın haksız olduğunu, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, borç bulunmadığından icra inkar tazminatının da yerinde olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taraflar arasında açık hesap ilişkisi bulunduğu, açık hesap ilişkisinin önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen devam ettiği, tarafların tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıkları, davacının davalıya kestiği faturaların bakiye tutarlarını talep ettiği, taraflar arasındaki ticari faaliyetin 2014 yılında başladığı ve 2018 yılında sona erdiği, davalının kayıtlarında 31.12.2018 tarihi itibariyle davacıya 343.263,62-TL borçlu göründüğü, davacının ticari defterlerinde de, davalıdan 343.263,62 TL alacak kayıtlı olduğu,

tarafların ticari defterlerinin birbirini teyit ettiği gerekçesiyle davalının itirazının 343.263,62-TL asıl alacak yönünden iptaline, alacağa takip tarihinden itibaren %10 oranından başlayacak değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından 17/10/2022 tarihinde ibraz edilen dilekçe ile taraflar arasında imzalanan 21/03/2022 tarihli protokolün imzalanması sonucunda karşılıklı olarak alacaklı oldukları dava ve icra takiplerinden feragat ettikleri hususunda anlaşmaya vardıklarını belirterek davanın feragat nedeniyle reddine dair ek karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı tarafça 19/11/2022 tarihinde sunulan dilekçe ile bahsi geçen o tarihteki avukatı tarafından protokolün alacağının faizi ile birlikte çok daha yüksek tutarda olduğu bildirilmeden karşı tarafla gizli anlaşıldığını, kendisinin her iki tarafça da kandırıldığını, kendisine, eşine, şirkete ve şirket yetkilisi ...'ye avukatı tarafından 6 icra takibi ve dava açıldığını, protokolün 2.f maddesinde belirtilen dosyaya ödeme yapılmadığını, senet asıllarının kendisine iade edilmediğini, davalının bahsi geçen protokole uymadığını, sözleşmenin çelişkili hükümler içerdiğini,

tek taraflı hazırlandığını belirterek davalının talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 04/07/2023 tarihinde verilen ek kararla davacının feragat beyanı bulunmadığı, taraflar arasındaki protokol hükümlerinin HMK'nın 307. madddesi anlamında davacının davaya son verme iradesi olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davacı ile yapılan protokollerle davacının huzurdaki davadan ve davaya konu icra takibinden dava kesinleşmeden önce feragat ettiğini, protokoldeki imzasına bir itirazının bulunmadığını, davalının protokole karşı itiraz ileri sürmediğini, tarafların protokole konu tüm dosyalardan ve protokol tarihinden önceki her türlü alacaklarından vazgeçtiğini ve birbirlerini ibra ettiklerini, feragatin herhangi bir koşula bağlanmadığını, tarafların birbirlerini gayrikabil rücu olarak ibra ettiğini, tarafların karşılıklı olarak feragat ve ibralarının geçerli olduğunu ve tarafları bağladığını belirterek mahkemenin kararının kaldırılarak davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne ilişkin karardan sonra davalı vekili tarafından istinaf süresi içerisinde sunulan dilekçe ile karar tarihinden sonra 21/03/2022 tarihli protokol kapsamında davacının davasından feragat ettiği ileri sürülerek davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi talep edilmiştir. HMK'nın 309. maddesine göre; feragat, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır.

Bu şekil şartı feragatin geçerlilik şartıdır. Feragatin hüküm ifade edebilmesi için tek taraflı irade beyanında bulunmak yeterlidir. Feragatin hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Feragatin sonuç doğurması için mahkemeye ulaşması yeterlidir. Bunun dışında feragat beyanı kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Şarta bağlı feragat talebinde bulunulması mümkün değildir.

Somut olayda 21/03/2022 tarihli protokol başlıklı belge, davalı tarafından sunulmuş olup, davacı tarafından mahkemeye yazılı ya da sözlü olarak yapılan feragat başvurusu bulunmamaktadır. Mahkemeye davacı tarafından yapılan bir feragat başvurusu bulunmadığı için davanın protokole dayalı olarak feragat nedeniyle reddine karar verilmesi mümkün değildir. Bununla birlikte itiraz niteliğinde olan ödeme iddiasının yargılamanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkündür.

Somut olayda davalının istinaf süresi içerisinde ibraz ettiği 21/03/2022 tarihli protokol kapsamındaki dava ve icra dosyaları nedeniyle davalı tarafından davacıya, borcuna karşılık çek ve senet verildiği, yine İzmir ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına borca mahsuben ödeme yapılacağı yazılı olup, bahsi geçen ödemelerin yapılması ile davalının davacıya borcu kalmayacağı kararlaştırılmıştır.

Protokolde bahsi geçen ödemeler yapıldığı ölçüde davalının borçtan kurtulacağı ve davanın konusuz kalacağı açıktır.Kararlaştırılan ödemelerin ,çek ve senet teslimi suretiyle yapılacağı kararlaştırıldığından tarafların bu konudaki beyanları alınıp ödeme yapılıp yapılmadığı belirlenmelidir.

Diğer taraftan, davalı tarafından aynı protokole dayalı olarak dava konusu icra takibinin iptali için açılan İstanbul 18. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/307 Esas sayılı dosyasında takibin iptaline karar verilmiş, fakat karar henüz kesinleşmemiştir. İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı olup takibin iptali halinde davaya devam edilmesi mümkün değildir.

Bu durumda protokolde belirtilen çek ve senet ödemeleri ile yine protokolde belirtilen icra dosya borcuna mahsuben ödemelerin yapılıp yapılmadığı araştırılıp, aynı protokole dayalı olarak dava konusu icra takibinin iptali için açılan davanın sonucu beklenerek elde edilecek neticeye göre karar verilmesi gerektiğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, asıl ve ek kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.