İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/2331 K.2026/36

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ... AŞ'den ... ile kiralanmış ... plakalı ... marka 2000 model lastik tekerlekli vincin ...

Sigorta AŞ tarafından ... uzun süreli kombine poliçe ile sigortalandığını, 27/11/2020 tarihinde meydan gelen kaza sonucunda vincin kullanılamaz hale geldiğini, sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda 500.000-Euro hasar tazminatı ödendiğini, ancak vincin kaza tarihindeki değeri bu miktarın çok üstünde olduğundan eksik ödeme yapıldığını, sigortanın yaptığı ödemede haksız olarak daha önceki bir hasardan dolayı 36.500-Euro kesinti yapıldığını,

İzmir 2. ATM'nin 2021/92 D.iş sayılı tespit dosyasında vincin kaza tarihindeki rayiç piyasa değerinin 622.000-Euro+kdv olarak tespit edildiğini ve davanın açılması hususunda finansal kiralama şirketinden muvafakat alındığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000-Euro ve bu tutara ilişkin kdv bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 22/02/2023 tarihli ıslah dilekçesiyle, dava dilekçesindeki taleplerini artırarak toplam 213.960-Euro'nun davalıdan tahsilini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, objektif kriterlere ve denetime elverişli eksper raporlarına göre belirlenen değerin poliçe kapsamında ödendiğini, daha önceki hasar sebebiyle makinede değer kaybının meydana geldiğini, hasar tazminatından sovtaj bedelinin düşülmesi gerektiğini, muafiyet uygulamasının poliçeye dayandığını ve talebin zamanaşımına uğradığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

ISLAHA CEVAP

Davalı vekili, davacının ıslah dilekçesiyle talep ettiği miktarın TTK 1420'ye göre zamanaşımına uğradığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davaya konu lastik tekerlekli vincin 27/11/2020 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucu araçta yangın çıkması sonucunda şaşe, motor, hidrolik ve elektrik tesisatı kısımlarında hasar meydana geldiği, aracın 2019 yılında yangın nedeniyle hasar gördüğü ve hasarın giderildiği; davaya konu hasarın sigorta poliçesi kapsamında kaldığı; dava dışı ... şirketi muvafakat verdiğinden davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğu; vincin kaza tarihindeki rayiç bedelinin oluşan hasar nedeniyle %10 indirim uygulanarak 622.000-Euro+kdv olarak belirlendiği,

davalı sigorta şirketinin poliçe gereği %12,5 muafiyet uygulanarak 328.500-Euro toplam ödeme yapıldığı, davacının 213.960-Euro tazminat alacağı bulunduğu; davalının hasar nedeniyle 15/04/2021 tarihinde ödeme yaptığından TBK 154/1'e göre zamanaşımının kesildiği ve sürenin yeniden başladığından zamanaşımı definin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 213.960-Euro'nun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, müvekkilinin 15/04/2021 tarihinde 328.500-Euro ödeme yaptığını, 20 yaşındaki vincin sıfır piyasa değerinin 1.487.500-Euro olduğunu, ekspertiz raporunda değer kaybı hesabına göre rayiç bedelinin 550.000-Euro tespit edildiğini, bu tutar baz alınarak eski hasar değer kaybı, sovtaj bedeli ve %10 tenzili muafiyet ile bulunan 328.500-Euro tazminatın ödendiğini; hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamanın hatalı olduğu gibi rayiç değer araştırması da yapmadan İzmir 2. ATM dosyasındaki değeri kabul ettiklerini ve hasara ilişkin fatura veya kdv ödediğini gösteren belge sunulmadığından ispatlanamayan kdv'nin onarım bedeline dahil edilemeyeceğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, ...uzun süreli sigorta poliçesi kapsamında zarar gören iş makinesi hasar tazminatının eksik ödendiğinden bahisle alacak istemine ilişkindir.Somut olayda davacının dava dışı ... AŞ'den finansal kiralama sözleşmesiyle kiraladığı 2000 model ... marka lastik tekerli vinçle 27/11/2020 tarihinde tek taraflı olarak trafik kazası yapmış ve kazada çıkan yangın sebebiyle şase, motor, hidrolik ve elektrik tesisatı kısımlarında ciddi hasar meydana gelmiştir.

Söz konusu araç, davacının sigorta ettireni ve finansal kiralama şirketinin sigortalısı olduğu ... uzun süreli sigorta poliçesi ile davalı şirket tarafından sigortalanmıştır.Davaya konu kazadan sonra alınmış 09/05/2021 tarihli makine kırılması hasar ekspertiz raporunda vincin üreticisi ...den alınmış 24/12/2020 tarihli teklifte aracın tamir bedelinin 572.956,80-Euro+kdv olacağı, ayrıca mobil vincin elektrik ve hidrolik tesisatının tamir-değişim bedeli eklendiğinde aracın rayiç değerinden daha yüksek onarım bedeli olacağından pert total işlemine tabi tutulmasının uygun olacağı, olay tarihinde vincin değeri kdv hariç 550.000-Euro belirlenmiş,

daha önce 2019 yılında meydana gelmiş yangın sebebiyle %10 değer kaybettiğinden 495.000-Euro'ya indirilmiş, 130.000-Euro sovtaj düşülünce kalan 365.000-Euro'dan poliçeye göre %10 muafiyet uygulandığında 328.500-Euro kaldığı şeklinde yapılmıştır. Dava dışı sigortalı şirkete 15/04/2021 tarihinde bu tutar ödenmiştir.

Rapor ekinde olaydan bir hafta önce alınmış 20/11/2020 tarihli değerleme raporunda vincin değeri 588.235-Euro olarak tespit edilmiştir.Tazminat bedelinin düşük olduğunu iddia eden davacının başvurusu üzerine İzmir 2. ATM'nin 2021/92 değişik iş sayılı delil tespiti dosyasında alınmış 26/04/2021 tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda, vincin çalışır durumdaki değerinin 26/11/2020 tarihi itibariyle değerinin 2. el satış fiyatının 622.000-Euro+kdv olduğu tespit edilmiştir.Yargılama aşamasında alınmış 21/06/2022 tarihli ilk bilirkişi raporunda,

vincin 2019'daki yangın olayına ilişkin hasarları belirtilmiş ve vincin kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa değerinin 622.000-Euro+kdv olacağı ifade edilmiştir.

06/12/2023 tarihli ikinci bilirkişi raporunda, vincin 2019'daki yangın olayı sebebiyle uğradığı zarar da gözetilerek değerinde %10 kayıp olacağı, buna göre olay tarihinde değerinin 622.000-Euro+kdv olacağı; sigortacı bilirkişi de bu bedel üzerinden poliçeye göre yaptığı hesaplamada, 622.000-Euro'nun 111.960-Euro kdv'si eklendiğinde 733.960-Euro olduğu,

bundan 130.000-Euro sovtaj indirildiğinde kalan 603.960-Euro'dan poliçe uyarınca pert halinde %12,5 61.500-Euro muafiyet çıktığında 542.460-Euro tazminat hesaplandığı ve ödenen 328.500-Euro düşüldüğünde 213.960-Euro eksik hasar ödemesi yapıldığı görüşü belirtilmiştir.Somut olayda uyuşmazlık vincin olay tarihinde değerinin tespiti ve poliçeye göre ödenmesi gereken hasar tazminatının belirlenmesine ilişkindir.

Davalının dayandığı eksper raporunda 2000 model vincin sıfır değeri 1.485.000-Euro üzerinden yıllar itibariyle belirli yüzdelerle değer düşümü yapıldıktan sonra vincin 17. yılındaki değerinin 601.624,20-Euro olarak, kaza tarihi itibariyle en son 20. yıldaki değerinin de 549.086,16-Euro olarak bulunmuş ve hesaplamaya 550.000-Euro'danbaşlanılmıştır.

Halbu ki davaya konu 20/12/2017 başlangıç tarihli sigorta poliçesinde, vincin değerinin faturaya göre değerlendirildiği ve faturada vinç değerinin 850.000-Euro+153.000-Euro kdv olmak üzere toplam 1.003.000-Euro olduğu görülmüştür.

Bu nedenle eksper raporundaki değer tespitinin, davalının kabulüne dahi aykırı olduğu anlaşıldığından, benimsenmesi mümkün olmamıştır.İkinci bilirkişi raporunda, vincin daha önce 2019 yılındaki hasar belgelerine göre %10 değer kaybı olacağı gözetilerek vincin olay tarihindeki değerinin 622.000-Euro+kdv olduğu tespit edilmiştir. İlk bilirkişi raporunda da değer aynı tutarda belirlenmiştir.

Buna göre ve özellikle poliçede davalının 20/12/2017 tarihi itibariyle kabul ettiği 1.003.000-Euro değer gözetildiğinde, dosyada alınmış ikinci bilirkişi heyetindeki tespitin yerinde olduğu anlaşıldığından, vincin değerinin 622.000-Euro+kdv olduğu kabul edilmiştir.

Kendisine ödeme yapıldıktan sonra davacı kdv ödeyeceğinden davacının gerçek zararına dahil kdv miktarının da içerisinde bulunduğu bedel üzerinden muafiyet düşülüp, bakiye miktarının hüküm altına alınması gerekmektedir (Yargıtay 11. HD'nin 2010/8482 E., 2012/594 K. sayılı ve 23/01/2012 tarihli ilamı). Eksper raporundaki bedelin düşük çıkması sebeplerinden birisi de kdv'nin dikkate alınmamasıdır. Bu tespitten sonra muafiyet hesaplamalarının nasıl olacağı belirlenmelidir.

Poliçede pert total işlemi yapılması halinde %12,5 muafiyet uygulanacağı düzenlenmiştir. Eksper bu oranı dikkate almadan, poliçedeki "ekli özel şartlarda belirtilen muafiyetler hükümsüz olup herhangi bir makina kırılması ve elektronik cihaz hasarı durumunda kullanılacak muafiyet tutarı aşağıdaki gibidir. Muafiyet: her bir hasarda asgari 5.000 EURO dan az olmamak kaydı ile hasarın %10 oranında tenzili muafiyet uygulanır", hükmüne istinaden %10 muafiyet uygulamıştır.

Hükme esas ikinci bilirkişi raporunda %10 değil %12,5 muafiyet uygulanmıştır. Kaldı ki ikinci bilirkişi raporundaki değer üzerinden davalının savunduğu eksperin hesaplama formülü (%10 muafiyet) uygulandığında davalının ödemesi gereken tazminat tutarı 543.564-Euro olarak bulunmakta ve sigortalıya ödenen 328.500-Euro düşüldüğünde, davacının 215.064-Euro talep edebileceği görülmektedir.Davacının talebi ise 213.960-Euro'dur.

Bu açıklamalardan oalrak, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir hata görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.