İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/2441 K.2024/30

İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin D.İş kararın ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili. Borçlu ...Ltd. Şti. tarafından keşide edilen verilen 30.04.2023 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 189.000 -TL bedelli, ... Bankası A.Ş-Şemikler-İzmir Şubesi, ... seri nolu çek ve 05.05.2023 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 189.000-TL bedelli, ...

Bankası A.Ş-Şemikler-İzmir Şubesi, ... seri nolu çeklerin bankaya ibraz edildiğini ve çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapıldığını, müvekkilin alacağının muaccel olması, rehinle teminat alınmamış olması, borçluların bir çok firmaya borcu olması nedeniyle üzerlerine kayıtlı menkul ve gayrimenkulleri ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyaten haciz zorunluluğunun hasıl olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle davacının 378.000-TL alacağı için borçluların menkul, gayrimenkul ve 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi ve muhafazası için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

D.İŞ KARARI

Mahkemece ,talebe konu çeklerin incelenmesinde ... San A.Ş tarafından ... bankasına ibraz edildiği ve karşılıksız olduğunun tespit edildiği, ihtiyati haciz talep eden bankanın çeklerde meşru hamil olmadığı anlaşıldığından haciz isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; müvekkili bankanın çekin arkasına ciro imzası atmasına gerek olmadığını, benzer konuda verilen Yargıtay HGK kararında "O hâlde, çekin bankaya ibrazı sırasında 5. maddede öngörülen imzayı atmayan hamilin, artık bu sıfatını kaybettiği düşüncesiyle, takibe geçmeden önce imza atmak için çekin arkasında yer arama veya bunun yerine takip talebine çek tevdi bordrosunu ekleme çabası, yersiz ve gereksizdir.

Çeki elinde bulunduranın veya icra takibi yapanın yetkili/meşru hamil sıfatı 5. maddede sözü geçen imzanın atılıp atılmadığı dikkate alınmadan 6762 sayılı TTK'nın 702. maddesine göre (ayrıca bkz. m. 713) tayin ve tespit edilecektir.

Dolayısıyla, çekin bankaya ibrazı sırasında Çek Kanunu'nun 5. maddesi hükmünde öngörülen imzayı atmayan hamil, müracaat hakkını kullanabileceği gibi çeki (gecikmiş) ciroyla da devredebilir (TTK. m. 705) ve böyle bir devir hâlinde sözü edilen imzanın bulunmaması ciro zincirinde kopukluk yaratmaz ... çeki beyaz ciro ile devralan alacaklı ... Bankası T.A.O.

Güzelyalı Şubesi tarafından, muhatap ... bank adına vekâleten çekin arka yüzüne ibraz tarihini de içeren karşılıksızdır kaydı yazılıp yetkilisince imzalanması suretiyle, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 8. maddesinin 3 ve 4. fıkrası ile Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetmeliği'nin 14. maddesi kapsamında çekin bankalararası takas odaları aracılığı ile elektronik ortamda muhatap bankaya ibraz edildiği anlaşılmaktadır.

Şu hâle göre çekin 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 8. maddesinin 3. maddesi göndermesi ile TTK'nın 798. maddesi hükmü uyarınca takas odasına ödeme için ibraz eden alacaklı bankanın yetkili hamil olduğunun kabulü gerekir."(Yargıtay HGK nın 2017/12-337 esas 2019/1176 karar nolu ilamı ) denildiğini, anılan karar doğrultusunda kararın kaldırılmasını ve talebin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep iki adet karşılıksız çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir. Karşı yan borçlu ...Ltd. Şti. tarafından keşide edilen iki adet çek lehdar ...AŞ tarafından beyaz ciro ile ciro edildikten sonra çek arkasında alacaklı banka Avcılar-Cihangir şubesi tarafından karşılıksız işlemi yapıldığı ve çeklerin ihtiyati haciz talep eden alacaklı banka elinde olduğu, her iki çekin muhatap bankasının ... Bankası-Şemikler şubesi olduğu anlaşılmaktadır.

İncelenmesi gereken hukuki sorun çeklerin alacaklıya geçerli bir şekilde ciro edilip edilmediği, bu suretle alacaklının yetkili hamil olup olmadığıdır.6102 sayılı TTKnın 789.4 maddesi "Muhatap lehindeki ciro yalnız makbuz hükmündedir;

meğer ki, muhatabın birden fazla şubesi olup da ciro, çekin üzerine çekildiği şubeden başka bir şube üzerine yazılmış bulunsun.” hükmünü amir olup, anılan madde uyarınca muhatabın birden fazla şubesi bulunup da ciro muhatap banka şubesinden başka bir şube üzerine yapılmışsa muhataba yapılan cironun geçerli sayılacaktır.Lehdar ...AŞ'nin beyaz cirosu temlik cirosu hükmünde olduğundan ihtiyati haciz isteyen bankanın yetkili hamil olduğunun kabulü gerekir.

İlk derece mahkemesince; muhatap bankanın Şemikler şubesi olduğu dikkate alınarak anılan şube dışındaki cironun geçerli olduğunun kabulü ile ihtiyati haciz talebinin kabulü gerekirken talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

(Yargıtay 11 HD nin 02/03/2022 tarihli 2020/7207 esas,2022/1433 karar sayılı ilamı aynı yöndedir.) Açıklanan nedenlerle iki adet karşılıksız şerhi taşıyan çekler nedeniyle kanaat verici delil sunulduğunun kabulü gerektiğinden kararın kaldırılarak 6741 sayılı Kanun'un 4. Maddesinin verdiği yetkiye istinaden 24/01/2017 tarih ve 2017/9756 karar sayılı Bakanlar Kurulu kararnamesinin ekinde yayınlanan karar ile Varlık Fonu'na devredilen ... Bankası A.Ş.

6741 sayılı kanunun 8/2.maddesi uyarınca teminattan muaf tutulduğundan teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmiştir.