İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/516 K.2023/381

Dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili,müvekkilinin rulman alımı karşılığında davalıya bir adet çek ile iki adet 25.000-TL bedelli bono verdiğini, alınan malların müvekkilinin müşterileri tarafından sahte olduğu gerekçesiyle iade edildiğini,görüşmeler sonucunda davalı tarafın iddiaları kabul ederek, birçok firmanın şikayetçi olduğunu, Gaziantep'e geldiklerinde bonoları iade edip, ayıplı malları geri alacakları konusunda anlaştıklarını, aradan 1 yıl geçtikten sonra senetlerin teslim edilmesini beklerken tüm mallarına haciz konulduğunu, ihtiyati haciz kararının itiraz üzerine kaldırıldığını, davalının esas takibi Bakırköy ...

İcra Dairesinde başlattığını, takibe itiraz ettiklerini, ayıplı mallar için iade faturası düzenlenerek malların kargo ile davalıya gönderildiğini, buna ilişkin evrakların ekte sunulduğunu, davalı şirketin ayıplı malları piyasaya bilinçli olarak sunduğunun, davalıya karşı açılan birçok davadan da anlaşılabileceğini, davalının daha önceleri de benzeri faaliyetlerde bulunduğunu,yeni şirket kurarak müşterilerini mağdur ettiğini,müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, mahkemenin yetkisiz olduğunu, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini,yapılan anlaşmaya uyularak malların teslim edildiğini, 4 ay sonra çeklerin müvekkiline verildiğini, borçların ödeme tarihlerine uyulmadığını, Bakırköy 5. ATM nin 2022/46 D.İş dosyasıyla davacı lehine ihtiyati haciz kararı verildiğini, davacının tekrar ödeme vaadinde bulunduğunu bu sebeple derhal haciz işlemi yapmadıklarını, ancak davacının bu durumu suiistimal ederek iade faturası gönderdiğini, akabinde müvekkili tarafından icra takibine geçildiğini, dava dilekçesinde ki iddiaların borcu ödememek için yapıldığını,

davacı tarafından müvekkilinin aranarak ayıp ihbarı yaptığı müvekkili tarafından ayıbın kabul edildiğine ilişkin iddiaların gerçek olmadığını davanın öncelikle usulden reddini, aksi halde esastan reddine, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davalının icra takibine süresi içinde yetki itirazında bulunduğu, yapılan yargılama sonucunda, İcra Hukuk Mahkemesi tarafından, davanın kabulüne, Bakırköy ... icra Müdürlügü'nün yetkisizliğine, Gaziantep İcra Müdürlüklerinin yetkili olduguna'' dair karar verildiği, dolayısı ile Gaziantep İcra Müdürlüklerinin münhasıran yetkili olduğu, takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı anlaşılmakla yetkili icra dairesinde usulüne uygun bir icra takibi yapılmadığından geçersiz takibe dayalı olarak açılan menfi tespit davasının usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davanın 30.03.2022 tarihinde açıldığını, menfi tespit davasına konu icra takibinin, Bakırköy ... İcra Dairesinde ...

Esas numarası ile derdest olduğunu, İİK 72. Maddeye göre, icra takibinin başlatılmasından sonra açılan menfi tespit davalarında yetkili mahkemenin, icra takibinin başlatıldığı yer mahkemesi olduğunu, dava tarihinde icra dairesinin yetkisizliğini tespit eden kesinleşen yargı kararı olmadığını, bu nedenle icra takibinin bulunduğu yerde dava açtıklarını, usul ve yasaya uygun bir gerekçe bulunmadığını, tüm bunların yanında;

usulden ret kararı verildiği durumlarda karşı taraf vekalet ücretinin maktu vekalet ücretini geçmeyecek şekilde nispi olarak belirleneceğini, ancak mahkemece davalı lehine fazla vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını dosyanın yetkili yer mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kambiyo senedine dayalı başlatılan icra takibi nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir. İİK 72/son maddesine göre menfi tespit ve istirdat davaları takibin yapıldığı icra davasının bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi davalının yerleşim yerinde de açılabilir. Öngörülen yetki kuralı kesin yetki değildir.

Davacı vekili, dava açıldıktan sonra mahkemeye verdiği dilekçe ile eldeki davaya konu icra takibinde yetki itirazlarının kabul edilerek takip dosyasının Gaziantep İcra Dairesine gönderildiğini, dava dosyasının da Gaziantep Mahkemelerine gönderilmesini talep etmiştir. Eldeki dava kambiyo senedine dayalı takibe karşı açılan menfi tesbit davası olup;ilamsız takibe ilişkin itirazın iptali davası değildir.

İİK'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasında yetkili icra dairesinde takip yapılması özel dava şartı niteliğinde olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmesi şartıyla, mahkemenin bu hususu kendiliğinden dikkate alınması ve varsa mahkemenin yetkisine itirazdan önce incelenip karara bağlanması gerekir. HMK 116(1)a maddesinde, "kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazının" ilk itiraz olduğu belirtilmiştir.

Davalı cevap süresi içinde yetki itirazında bulunmadığı takdirde mahkemenin yetkisi kesinleşir.Eldeki davada davalı vekili cevap dilekçesinde, yetki itirazında bulunmuş ise de; yetkili yer gösterilmediğinden geçerli bir yetki itirazı yoktur.

Menfi tesbit davası usulüne uygun bir yetki itirazı olmadan icra takip dosyası ile birlikte yetkili icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesine gönderilemez.Davacı vekilinin yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Gaziantep Mahkemelerine gönderilmesini talebinin de reddi gerekir.

Açıklanan nedenlerle, davanın niteliği itibariyle icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.İstinaf sebebi yerinde bulunan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.