İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/536 K.2026/530

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 30.03.2015 tarihinde imzalanan mevduat rehin sözleşmesi kapsamında davalı bankanın ....... şubesinde bulunan müvekkiline ait... nolu hesaba 180.000-Euro tutarında bloke konularak davalının müşterisi olan dava dışı 3. kişi konumundaki ... .. ...

Şti'nin gümrük işlemlerini teminen .........Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü lehine sözleşme ile eşzamanlı olarak önce 31.03.2015 tarihli 300.000-TL bedelli, daha sonra da 23.10.2015 tarihli 150.000-TL bedelli ve 14.12.2015 tarihli 50.000-TL bedelli üç adet teminat mektubu düzenlendiğini, teminat mektuplarından 150.000-TL bedelli olanı 22.08.2019 tarihinde, diğer ikisinin ise 01.10.2019 tarihinde davalı bankaya teslim edilerek hesaptaki blokenin kaldırılmasının talep edildiğini,

davalı bankanın dava dışı ...'in başka bir kredi borcundan dolayı 28.460-Euro'luk tutar yönünden blokenin kaldırılmayacağını ileri sürerek sadece kalan kısım üzerindeki blokeyi kaldırdığını, bunun üzerine davalı bankaya ....

Noterliği'nin 17.10.2019 tarih, ...... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Rehin Sözleşmesi'nin haklı sebeple tek taraflı olarak feshedildiği ihtar edilerek mevduat üzerindeki blokenin tamamen kaldırılmasının talep edildiğini, davalı tarafından bu ihtara herhangi bir cevap verilmediğini ve üzerindeki blokenin de kaldırılmadığını belirterek davalı ... AŞ'nin ...

Şubesi'nde müvekkiline ait... numaralı hesap üzerinde bulunan 28.460-Euro'luk blokenin kaldırılmasına ve nemalandırılmış gelirleri ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı ile davalı arasında 30/03/2015 tarihli Mevduat Rehin Sözleşmesinin imzalandığı, rehin sözleşmesine istinaden davacı tarafından, dava dışı ... firmasının kredilerinin teminatını oluşturmak üzere 180.000-Euro rehin blokaj verildiği,

rehin sözleşmesi incelendiğinde, nakit blokaj teminatının hangi kredinin teminatına alındığı hususunda açık ve net bir bilginin görülemediği gibi, sözleşmenin 1.maddesinin" ...açılmış veya açılacak tüm nakit ve gayri nakit krediler ile 3.kişilerin kullanmış oldukları ve/veya kullanacakları her türlü nakdi veya gayri nakdi kredilere Müşteri'nin vermiş olduğu kefaletleri dahil olmak üzere,....” şeklinde ve yine 12.maddesinin “...Banka tarafından açıkça fekki bildirilmediği sürece rehin devam edecek ve kullandırılan,

kullandırılacak krediler ile müşterinin talimatına istinaden başkaları tarafından kullanılan ve kullanılacak krediler için Müşteri'nin borçlarına teminat teşkil etmeğe devam edecektir.....” şeklinde düzenlenmiş olduğu, rehin sözleşmesi ve verilen teminat mektuplarına konu olan dava dışı 3. şahıs olan ... ...Ltd.

Şti'nin 03.10.2017 tarihinde 24 ay vadeli kredi kullandığı ve kredinin vadesinin 03.10.2019 tarihinde sona erdiği, davalı bankaya yazılan müzekkere cevabında sunulan CD nin ve yapılan açıklamanın incelenmesinde dava tarihinden önce söz konusu kredi borcunun kapatıldığı, ancak davacı banka tarafından sunulan 22.09.2020 tarihli hesap ekstresinde davacıya ait 28.460-Euro'nun 20.000-Euro kısmının 27.02.2020 tarihinde 8.460-Euro kısmının 20.07.2020 tarihinde talimata istinaden havale ile ödendiği, yine davalı bankaya yazılan 08/08/2022 tarihli müzekkere cevabında davacının hesapları üzerinde herhangi bir blokenin kalmadığı,

ancak söz konusu şahsın hesabından 30/03/2015 tarihinde ... ..... Şti firması için teminat olarak blokeye alınan bedelin 28.460-Euro kısmının 21/10/2019 tarihinde çıkış yapıldığı, ancak davacı tarafın banka hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde kaldırılan bloke sonucunda ödemelerin 20/07/2020 tarihinde "rehin sözleşmesine istinaden" "giden havale/...

Sanayi ve Ticaret" açıklamalı havale çıkışının olduğu, bu bedelin 20.000-Euro kadar tutarının kime ödendiğinin davalı bankaya yazılan tüm müzekkerelere rağmen cevaplanmadığı, bu haliyle aksini ispat etmesi gereken davalı tarafından ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının 30/03/2015 tarihli Mevduat Rehin Sözleşmesi'nin haklı nedenle davacı tarafından feshedildiğinin tespiti talebi yönünden davanın reddine, davacının, davalı ... AŞ ...

Şubesi... nolu hesap üzerinde bulunan 28.460-Euro'luk blokenin kaldırılması talebinin blokenin dava tarihinden önce kaldırılması nedeniyle reddine, 20.000-Euro bedelin 27/02/2020 tarihinden itibaren fiili ödeme tarihindeki TC Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 3095 Sayılı Kanunun 4.a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; rehin sözleşmesinin dava dışı firma adına açılmış veya açılacak tüm nakit ve gayrinakit krediler için yapıldığını, sözleşme ile davacının blokeye muvafakat ettiğini, bununla birlikte blokelerin dava tarihinden önce kaldırıldığını, hesap ekstresinden de sabit olduğu üzere 20.000-Euronun 27/02/2020 tarihinde 8460-Euro'nın 20/07/2020 tarihinde davacıya ödendiğini, 20.000-Euro'nun hangi nedenle ödendiğinin açık olduğunu, bu hususta dosyada banka müzekkere cevabı bulunduğunu, buna rağmen müvekkili bankadan istenilen hususların ispatlanmadığından bahisle davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

davacının hesabındaki tutarın 30/03/2015 tarihinde rehin blokaj taahhütnamesi ile blokeye alındığını, 27/02/2020 tarihinde blokenin çözülerek dava dışı ... firmasının kredi borcunun ödendiğini, bu ödemenin dayanağının sözleşmede yer aldığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacıya ait banka hesabı üzerindeki blokenin kaldırılarak hesaptaki paranın davacıya ödenmesi istemine ilişkindir.

Davacı rehin veren ile davalı banka arasında imzalanan 30/03/2015 tarihli Rehin Sözleşmesi ile davalı bankanın kredi müşterilerinden olan ... ...Ltd. Şti lehine davalı banka nezdinde açılmış ya da açılacak tüm kredilerle 3. kişilerin kullandıkları ya da kullanacakları kredilere ... ...Ltd.

Şti'nin verdiği kefaletleri de dahil olmak üzere davalı bankanın alacağının teminat altında alınması için davacının hesabına 180.000-Euro tutarında bloke konulduğu, dava dışı 3. kişi olan ... ...Ltd. Şti'nin bu bankadaki hesabından gümrük işlemlerini teminen 3 adet toplam 500.000-TL tutarlı teminat mektubu düzenlendiği, bu teminat mektuplarının en son 01/10/2019 tarihinde risklerinin kapatılarak bankaya iade edildiği, dava dışı ... ...Ltd.

Şti tarafından 03/10/2017 tarihli 24 taksitli 125.000-TL tutarlı taksitli ticari kredinin bulunduğu, bahsi geçen kredinin 03/10/2019 tarihli son taksitinin de ödenerek kredi borcunun sona erdiği, davacının hesabında bulunan ve teminat için blokeye alınan tutardan 28.460-Euro'ya kısmının 21/10/2019 tarihinde hesaptan çıkışının yapıldığı, bu tutardan 20.000-Euro'nun 20/07/2020 tarihinde "...

Sanayi ve T rehin sözleşmesine istinaden" açıklamasıyla çıkışının yapıldığı, 8.460-Euro'nun ise 20/07/2020 tarihinde nakit ödendiği anlaşılmaktadır.Bankaya yazılan müzekkereye verilen 08/08/2022 tarihli cevapta davacının hesabından 27/02/2020 tarihinde "...

Sanayi ve T rehin sözleşmesine istinaden" açıklamasıyla çıkışı yapılan 20.000-Euro'nun ... ...Ltd Şti'nin hesabına havalesinin yapıldığı belirtilmiş, mahkemece bu ödemenin dayanağı hususunda yeniden yazı yazılmış ise de bankaca bu hususun dayanağına ilişkin herhangi bir bilgi sunulmamıştır.

Davalı banka vekili tarafından ibraz edilen e-posta dökümlerinde davalı banka yetkilisi tarafından 19/02/2020 tarihinde diğer yetkili şube görevlilerine gönderilen e-posta ile 28.460-Euro'nun rehin sözleşmesinin 2. maddesine atfen ... ...Ltd Şti'nin hesabına havalesinin yapılması talimatı verilmiştir. Rehin Sözleşmesi'nin 2. maddesinde bankaya rehin edilen hesaplardan kredi borçlusunun borcu için takas, mahsup ve virman yetkisi tanınmıştır.

Davalı banka vekili tarafından, 27/02/2020 tarihinde yapılan 20.000-Euro para aktarımının ... ...Ltd Şti'nin borcu için yapıldığı ileri sürülmüştür.

Ancak dosyadaki delillere, bankaya yazılan müzekkere cavaplarına ve bilirkişi raporlarına göre bahsi geçen tarihte dava dışı ... ...Ltd Şti'nin davalı bankaya herhangi bir borcu bulunduğuna ilişkin bir delil bulunmadığı, o tarih itibariyle dava dışı firmanın kullandığı kredi borçlarının ödendiği ve teminat mektuplarının risk çıkışlarının yapıldığı, uyuşmazlık konusu aktarımın niçin yapıldığının davalı banka tarafından usulünce ispat edilemediği anlaşıldığından davalı banka vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.