İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2023/767 K.2026/352

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ayçiçek yağı ithalatı yapmak amacıyla davalı şirket ile irtibata geçtiğini ve Ukrayna'dan Dakar'a ayçiçek yağı ithal edilmek üzere anlaşmaya vardıklarını, müvekkili tarafından davalıya 21.10.2021 tarihinde 9.890-USD ve 02.11.2021 tarihinde 5.000-USD olmak üzere toplam 14.890-USD ödeme yaptığını, sonrasında davalı tarafın ve irtibatlı olduğu kişilerin ihmalinden kaynaklı ve ayrıca Ukrayna'da savaş çıkması nedeniyle ithalatın gerçekleşmediğini,

davalı tarafın ayçiçek yağlarını 3. kişilere satarak bedelinin tahsili ile borcun kapatılacağını söylendiğini,ödeme yapılmaması nedeniyle İstanbul 24. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası ile davalı aleyhinde başlattıkları icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptaline, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının müvekkili şirket ile yağ satımı ile ilgili hiçbir şekilde iletişime geçmediğini, müvekkili şirketin iştigal ettiği faaliyetler arasında yağ satımının mevcut olmadığını, dava dilekçesinin ekindeki faturanın ... unvanlı ...

Ukrayna adresinde faaliyet gösteren bir şirket tarafından kesildiğini, satım sözleşmesinin bu şirketle davacı arasında düzenlendiğini, müvekkili şirketin sahibinin, davacının sunduğu faturayı düzenleyen dava dışı ... şirketinin satışlarına aracılık eden ... adlı şirketin sahibi ... adlı şahsı tanıdığını, bu şahsın ricası ve davacının kabulü dahilinde davacı ile bu şahsın alışverişinde müvekkilinin banka hesabını kullandırdığını, davacının müvekkilinin hesabına gönderdiği bedellerin bu kişinin hesabına aktarıldığını, davacının bunları bilmesine rağmen, Ukrayna'da bulunan asıl muhataba dava açması ve karar alması uzun süreceğinden,

haksız ve kötü niyetli olarak müvekkili aleyhinde takibe geçtiğini belirterek davanın reddini, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının davalıya "...

Yağ İthalatı Bedeli" açıklamasıyla 02/11/2021 tarihinde 5.000-USD ve 22/10/2021 tarihinde 9.890-USD havale yaptığı, davalının davacı ile dava dışı ...'un alışverişinde sadece banka hesabını kullandırdığını beyan ettiği, davacının ödemeleri ayçiçek yağı ithalatı için yaptığı, ödeme edimini yerine getirmesine rağmen taahhüt edilen ayçiçek yağlarının tesliminin yapılmadığı, davalının ayçiçek yağlarının teslim edildiğine ilişkin bir iddiası ya da delilinin bulunmadığı,

davalının savunmasına itibar edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının İstanbul 24. İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasında itirazının iptaline, takibin 14.890-USD alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince faiz işletilmesine, alacak miktarı üzerinden % 20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAFSEBEPLERİ

Davalı vekili; davacının müvekkili ile yağ satımı için irtibata geçmediğini, müvekkilinin yağ satmadığını, müvekkili ile davacı arasında yağ satımına ilişkin bir sözleşmenin ibraz edilmediğini, aksine faturayı düzenleyen firmanın başka bir firma olduğunu, satım sözleşmesinin faturayı düzenleyen şirketle davacı şirket arasında olduğunu, müvekkilinin ne davacıdan ne dava dışı firmadan komisyon almadığını, müvekkiline ait banka hesaplarının incelenmesi talep edilmiş ise de mahkemece bu yönde bir inceleme yaptırılmadığını,... adlı şirketin sahibi ... isimli kişinin ricası üzerine ödemenin müvekkili şirket aracılığıyla yapılmasını talep ettiğini,

müvekkilinin bu ilişkide sadece banka hesabını kullandırdığını, tahsil ettiği tutarı da yurt dışındaki satıcı firmaya gönderdiğini, buna ilişkin dekontların sunulduğunu, davanın Ukrana'daki şirket aleyhine açılmasındaki zorluk nedeniyle müvekkiline yöneltildiğini, oysa satım ilişkisinin faturanın tamamen faturayı düzenleyen dava dışı şirketle davacı arasında olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesi kapsamında avans olarak gönderildiği iddia edilen tutarın iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı, davalıya Ukrayna'dan yapılacak ayçiçek yağı ithalatı kapsamında 21.10.2021 tarihinde 9.890-USD ve 02.11.2021 tarihinde 5.000-USD tutarlı ödemeleri yapmasına rağmen yağ ithalatının gerçekleşmediğini belirterek davalıya ödenen tutarın icra takibi vasıtasıyla tahsilini talep etmiş, davalı ise ayçiçek yağı satışının davacı ile dava dışı ... şirketi arasında olduğunu, kendisinin sadece banka hesabının kullanıldığını,

sözleşme ilişkisinde yer almadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Davacının davalıya "... Yağ İthalatı Bedeli" açıklamasıyla 02/11/2021 tarihinde 5.000-USD, 22/10/2021 tarihinde 9.890-USD tutarlı havale yaptığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, satım sözleşmesinin tarafının davalı olup olmadığı, davalının sözleşmesel yükümlülük altına girip girmediği noktasında toplanmaktadır.

Havale bir ödeme aracı olup, mevcut bir borcun tasfiyesi için yapıldığına karinedir. Aksinin havaleyi yapan davacı tarafından kesin delillerle ispatı gerekir. Bununla birlikte havale dekontolarında "yağ ithalat bedeli" açıklamasına yer verilmiştir. Davalı basiretli tacir olup havale edilen tutarları, dekontlarda yer alan açıklamalara karşı herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin tahsil ettiğinden ödemelerin ithal edilecek yağlar için yapıldığının kabulü gerekir.

Bu durumda faturanın Ukrayna'da yerleşik dava dışı şirket tarafından düzenlendiği anlaşılmakta ise havale açıklaması karşısında davalının davacıya karşı sözleşme ilişkisi kapsamında yağ teslim edimini üstlendiğinin kabulü gerekir. Yağın teslim edilmediği hususunda ihtilaf bulunmadığı da dikkate alındığında bahsi geçen tutar yönünden davalının itirazının iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak icra inkar tazminatına yabancı para üzerinden hükmedilmiş ise de yabancı para alacağı olan icra takibine dayalı itirazın iptali davasında, icra inkar tazminatına kabul edilen alacağın takip tarihindeki kur karşılığı Türk Lirası üzerinden hükmedilmesi gerekmekte olup, bu husus kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece re'sen gözetilmesi gerekir.

İstinaf sebebi olarak ileri sürülmese de resen dikkate alınarak kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle; kabul edilen alacağın takip tarihindeki kur karşılığı Türk Lirası üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken USD olarak hükmedilen alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, itirazın iptaline, alacağın takip tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden hesaplanan %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.