İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2024/1641 K.2024/1570

Davanın kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı tarafından keşide edilen ... Tümsan İki Telli Şubesi ... seri nolu çekin dava dışı 3. kişi tarafından cirolanarak müvekkiline verildiğini, müvekkilinin çeki kaybetmesi nedeniyle Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/483 Esas sayılı davasını açarak zayi belgesi aldığını, zayi belgesine istinaden davalıdan mevcut hali ile alacağın ödenmesi talep edilmiş ise de davalının bedeli ödememesi nedeniyle İstanbul ... İcra Dairesi'nin... E. Sayılı dosyası icra takibi başlatıldığını, davalı yanca mevcut icra takibine haksız ve hukuka aykırı bir şekilde itiraz edildiğini belirterek davalının itirazının iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı şirket vekili; şirket kayıtlarının tetkikinde davacı taraf ile herhangi bir ticari ilişkinin olmadığının tespit edildiğini, davacının dava dilekçesi ekinde nasıl ve ne şekilde alacaklı olduğuna dair herhangi bir fatura bilgi belge sunmadığını, her ne kadar zayi kararı alınmış olsa da bu durumun davacının müvekkili firmadan alacaklı olduğu sonucunu doğurmayacağını, davacı taraf davasını ispat edecek delil, bilgi ve belge sunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacının hak sahibi olduğunu ileri sürdüğü ... Bankası Tümsan İkitelli Şubesi’nin ... seri numaralı, 15.02.2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 90.000-TL değerindeki çekle ilgili iptal kararı aldığı, iptal kararının çekin teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırdığı ve çek aslının yerine geçerek hak sahibine çek aslına dayanarak ileri sürebileceği haklarını mahkeme kararı ile çek keşidecisine ileri sürebileceğine ilişkin TTK'nın 652. maddesindeki düzenleme birlikte değerlendirildiğinde davalının takibe yönelik itirazının yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline, takibin devamına, alacak yargılamayı gerektirdiğinden inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; icra inkar tazminatı koşulları oluştuğu halde hükmedilmemesinin doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayi olan çek bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava dosyası davacı vekilinin istinafı üzerine Dairemizce inceleme sırasında iken davalı şirketin Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/456 Esas sayılı dosyasından 14/08/2024 günü saat 10:17 itibariyle açılmasına karar verilmiştir. İflas tasfiyesine Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ...İflas sayılı dosyasında başlanılmıştır.

Kural olarak, İİK'nın 191. maddesi gereğince borçlunun iflas açıldıktan sonra masaya ait mallar üzerinde her türlü tasarrufu alacaklılara karşı hükümsüz olup, müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi iflas ile kısıtlandığından, aynı Kanunun 226. maddesinde de masanın kanuni mümessilinin iflas idaresi olduğu hükmü kabul edilmiştir.

Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanmış olması (İİK m.191), müflisin iflas masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis, nasıl iflasın açılması ile hak ehliyetini kaybetmiyorsa, dava ehliyetini de kaybetmez. Ancak müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflas idaresine aittir.

Adi tasfiyede İİK'nın 226-229 maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye (İİK 218.madde) usulü benimsenmişse, bu temsil yetkisi İflas Dairesine aittir. İflas idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını (yani davaları takip edip etmeyeceğini) tespit edebilmek için, ilk önce iflas organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise, zaman isteyen bir husustur.

İşte bu nedenle Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının, iflasın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir (m.194).İflastan önce açılmış olup da devam eden, müflisin (davacı veya davalı olarak) taraf bulunduğu hukuk davaları, (maddede yazılı istisnalar dışında) iflasın açılması ile durur. Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından (m.237) on gün sonraya kadar devam eder ancak bundan sonra duran hukuk davalarına devam edilebilir (m.194/1).

Davalı şirketin istinafa konu karardan sonra iflasının açıldığı anlaşılmakla, taraf ehliyeti re'sen incelenmesi gereken bir husus olduğundan davacı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeden istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemece İİK'nın 194. maddesi uyarınca gerekli işlemler yapılmak üzere kararın kaldırılmasına, dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.