İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/663 K.2025/922

Davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; lehtarı ..., keşidecisi ... San. ve Tic Ltd Şti olan ... Bankası Merter Şubesine ait, 160.000-TL bedelli, 30/06/2024 tarihli, ... nolu çek Lehtarı ..., keşidecisi ...San. ve Tic. Ltd. Şti. olan ... Bankası Merter Şubesi, 130.000-TL bedelli, 31/07/2024 tarihli, ... nolu ve çeklerin kaybedildiğini ileri sürerek, iki adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; banka tarafından verilen cevabi yazıda dava konusu çeklerin bankaya ibraz edildiğinin belirtildiği, davacı vekili tarafından dava konusu çekler hakkında istirdat davası açıldığından huzurda görülen dava konusuz kalmış olup davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, çeklerin üzerindeki ödemeden men yasağının karar kesinleşinceye kadar devamına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; yapılan ilanlara rağmen dava konusu çekleri elinde bulunduran kişi/kişilerin çekleri mahkemeye ibraz etmediklerini, çeklerin iptaline karar verilmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin verilen karar hukuka aykırı olduğunu;

gerekçeli karar ile çeklerin üzerindeki ödemeden men yasağının karar kesinleşinceye kadar devamına," karar verildiği halde karar kesinleşmemesine rağmen ve gerekçeli karar tarafına tebliğ edilmeden 10/02/2025 tarihinde mahkemenin ödeme yasağının kaldırılmasına karar verildiğini, ödeme yasağının kaldırılması sebebi belirtilmediğini ,keza hiçbir talep olmaksızın mahkemece ödeme yasağının hangi gerekçeyle ve nasıl kaldırıldığının anlaşılamadığını, gerekçeli karar tebliğ edilmeden, kesin hükmün re'sen değiştirilmesi kabul edilemeyeceğini,

ödemeden men yasağının kaldırılması ile birlikte hukuka aykırı olarak çeki elinde bulunduran kişi çek bedelini bankadan tahsil ettiğini, hukuka aykırı gerekçeli kararın kaldırılmasına,yeniden yargılama yapılarak çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir. Davacı tarafça açılan iki adet çekin iptali talebi üzerine mahkemece yasal ilanlar tamamlanmış, banka tarafından verilen cevapta çeklerin ibraz edildiği bilgisi verilmiştir.

Davacı vekili tarafından mahkemeye verilen 25.11.2024 tarihli dilekçe ile; her ne kadar, 3 aylık sürede mahkemeye ibraz edilmeyen çekler hakkında iptal kararı verilmesi gerekse de hak kaybı yaşanmaması ve ihtiyati tedbirin kaldırılmaması için tedbiren yine de iki çek için ayrı ayrı istirdat davası açıldığı 1- ... Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti tarafından keşide edilmiş olan 31.07.2024 tarihli, 130.000-TL tutarlı,... nolu çek ile ilgili olarak Bakırköy 5. ATM nin 2024/934 esas sayılı, 30.06.2024 tarihli, 160.000-TL tutarlı, ... nolu çek ile ilgili olarak Bakırköy 1. ATM nin 2024/982 esas sayılı dosyası ile dava açıldığı mahkemeye bildirilmiştir.

6102 sayılı TTK’nin 763. maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini, sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması durumunda kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının kaldırılmaması gerekir.

İstirdat davasını açan davacı senedin ödeneceği endişesinden uzak bir şekilde yürütür. (Yargıtay 11.HD nin 2016/9910 esas 2018/2361 karar sayılı 3.4.2018 tarihli ilamı ) İstirdat davasında hamil aleyhinde ihtiyati tedbir kararı verilmemiş ise çek bulunduğundan ödeme yasağının kaldırılması gerekmektedir. İlk derece mahkemesince; ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar devamına karar verilmiştir.

Ne var ki istirdat davası açılması nedeniyle artık kararın kesinleşmesine gerek bulunmadığı gibi davacı vekili istinaf başvuru tarihinden (4.4.2025 ) önce 14.3.2025 tarihinde kararın kesinleştirilmesi için mahkemeye dilekçe sunmuştur. Bakırköy 5 ATM'nin 2024/934 esas sayılı dosyasında açtığı istirdat davasında davacı vekili mahkemeye verdiği.

19.2.2025 tarihli dilekçe ile davalının dava konusu çeki davacıya iade ettiğini, davanın kapatılması talebi üzerine mahkemece konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına, ödeme yasağının derhal kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.Açıklanan nedenlerle; mahkemece ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmediği gibi çek zayi davası ile bağlantılı olarak açılan istirdat davasında çek üzerinde ki ödeme yasağının kaldırılmasına davacı vekilinin beyanı üzerine dosyanın karara bağlandığı,

ibraz olunan çeklerin kaybolmadığının anlaşılması nedeniyle iptal kararı da verilemeyeceği, mahkemenin kesinleşmiş kararını değiştirdiğine ilişkin istinaf nedeni doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.