İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/68 K.2025/139

Gereği düşünüldü

İhtiyati haciz isteyen vekili.

10/06/2022 düzenleme tarihli, 05/09/2022 vade tarihli, 385.000-TL bedelli, 23/11/2022 düzenleme tarihli, 23/12/2022 vade tarihli, 1.500.000-TL bedelli 2 adet bono suretine istinaden 1.885.000-TL alacağının tahsilini teminen ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece talebinin %15 teminatla kabulüne karar verilmiş ihtiyati haciz süresinde infaz edilerek esas takibe başlanılmış, alacaklının teminatın iadesi talebi mahkemece"karşı yan borçlunun borca itiraz ettiği, teminatın iadesine muvafakat etmediği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiş, alacaklı vekili takibin kesinleştiğini,

borçlunun ihtiyati haciz kararına itiraz etmediği, borca itiraz ettiği ,ancak takibin durdurulması hakkında yaptığı ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği belirtilerek ara kararın kaldırılarak teminatın iadesine karar verilmesi talep edilmiştir.İİK'nın 259. maddesinde "İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve HMK'nun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur." hükmünü haizdir.

İİK'nda ihtiyati haciz sırasında teminat alınmasını gerektiren haller düzenlenmiş ise de, teminatın ne şekilde iade edileceği düzenlenmemiştir.

Bu nedenle konuya ilişkin genel hükümler incelenmelidir.HMK'nın 89(1) maddesinde, "Teminat gösterilmesini gerektiren sebep ortadan kalktığı takdirde ilgilinin talebi üzerine mahkeme teminatın iadesine karar verir." denilmektedir.HMK 392(2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir ."hükmünü haizdir.

Teminatın iadesi talebi olduğunda teminatın iadesi koşullarının mevcut olup olmadığı HMK 392(2)maddesi kıyasen uygulanmak suretiyle karara bağlanacaktır.Yazı İşlerinin yürütülmesine ilişkin yönetmeliği teminatların iadesi başlıklı 217(1) maddesinde " İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz taleplerinde teminat olarak yatırılan para, banka mektubu, tahvil veya benzeri evrakın iadesinin istenmesi halinde yazı işleri müdürü teminatın iadesi için kanunî şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırıp bu hususu belgelendirerek görüşü ile birlikte dosyayı hâkim ya da daire başkanına sunar.

Teminat gösterilmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalktığının anlaşılması halinde mahkemece, teminatın iadesine karar verilir." denilmektedir. Somut durumda; ihtiyati haciz kararı kambiyo senedine dayalı olarak verilmiştir. Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte icra müdürü borçluya (örnek 10) kambiyo senetlerine mahsus haciz ödeme emri gönderir (İİK m.168).

Genel haciz yolu ile takipten farklı olarak kambiyo senetlerine özgü takip yolunda itiraz ve ödeme süreleri farklıdır.

Buna göre borçlunun ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde kambiyo senedinde gösterilen borca ya da senet altındaki imzaya itiraz etmemesi halinde takip kesinleşir, fakat bu durum ihtiyati haczi kesin hacze dönüştürmeye yetmemektedir.Zira borçluya tanınan ödeme süresi on gündür ve ancak bu sürenin ödeme yapılmaksızın geçirilmesi ile alacaklıya kesin haciz isteme yetkisi gelir ve ihtiyati haciz de bu sürenin sonunda kesin hacze dönüşür.

(İİK m.264/V) Öte yandan borçlunun sırf borca ya da imzaya yönelik itirazı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibi durdurmaz. Bunun için ayrıca takibin durmasına yönelik bir tedbir kararı alınmalıdır (İİK nın 22 ve HMK m.209). Bu yönde bir tedbir kararı alınmadıkça on günlük ödeme süresi devam etmekte, doğal olarak bu sürenin ödemesiz geçirilmesi üzerine (derdest itiraz yargılaması bulunmasına rağmen) ihtiyati haciz kesin hacze dönüşür.

Ancak icra mahkemesinin itirazı kabul etmesi halindedir ki, icra takibi durur ve dolayısıyla ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesi söz konusu olmaz.

Aksine icra mahkemesinin itirazı reddetmesi halinde borçlunun yasa yollarına başvurması icra takibini durdurmayacak ve satış ile satış bedelinin ödenmesi dâhil bütün cebri icra işlemleri yapılabilecektir.(İhtiyati Haczin Kesin Hacze Dönüşmesi --İYİLİKLİ /KARAKAŞ s:18 ) Açıklanan nedenlerle ;karşı yan borçlunun ihtiyati haciz kararına itiraz etmediği ;başlatılan kambiyo takibine karşı yapılan borca itiraz davasında İcra Hukuk Mahkemesinden talep ettiği "icra takibinin durdurulması" talebi 09/12/2024 tarihli tensip tutanağı ile reddedildiğinden ihtiyati haciz kararı kesin hacze dönüşmüştür.Bu halde ;ihtiyati haciz kararı kesin hacze

dönüştüğünden ihtiyati haciz kararı verilmesiyle ilgili alınan teminatın iadesine karar verilmek gerekirken talebin reddine karar verilmesi doğru olmamış kararın kaldırılarak alınan teminatın alacaklıya iadesine karar verilmiştir.