İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/1020 K.2018/825

- İhtiyat Tedbir Talebi

KARAR TARİHİ: 19/09/2018

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin keşidecisi ... Petrol Ürünleri İhtiyaç Maddeleri İnşaat Metal San. Tic. Taah. Ltd. Şti. olan ... Bankası Seydişehir Konya Şubesine ait ... çek nolu 15/06/2018 tarihli 21.500,00.TL bedelli bir adet çeki zayi ettiğini ileri sürerek, ileride telafisi güç zararların doğmaması için bir adet çek hakkında öncelikle ödeme yasağı kararı verilmesini ve yapılacak yargılama soncunda çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 29/06/2018 tarih 2018/753 Esas sayılı ara kararında;

"Her ne kadar davacı tarafça hamili olduğu çekin zayi olduğundan bahisle ödemeden men kararı verilmesi talep edilmiş ise de dava dilekçesine ekli olarak çekin ön yüzünün fotokopisinin sunulduğu, arka yüzüne ilişkin herhangi bir bilgi ve belegenin sunulmadığı, ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için yeterli kanaatin oluşması gerektiği , ancak yeterli belge ve bilgi sunulmadığından davacının hamil olup olmadığının ve çekin varlığı ile zayi olup olmadığının da ancak yargılama ile ortaya konulabileceği dikkate alınarak..."gerekçesi ile,

Koşulları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile,

İlk derce mahkemesi ara kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu,

Davaya konu çekin ön yüzünün görüntüsü keşideci tarafından onay almak maksadıyla müvekkili şirkete mail yoluyla gönderildiğini, müvekkilinin onay verdikten sonra da çek keşideci tarafından taraflarına ulaştırılmak üzere kargoya teslim edildiğini, ancak davaya konu çekin taraflarına ulaşmadan kargoda kaybolduğunu, bunun üzerine müvekkilinin çekin ön yüzünün fotokopisi ile işbu davayı açarak çek hakkında ihtiyati tedbir talebinde bulunduğunu, ancak mahkemenin müvekkilinin çekin arka yüzünün fotokopisini delil olarak sunmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebini reddettiğini,

Ellerine ulaşmayan çekin arka yüzünde bir işleme maruz kalmadığını, çekin ön yüzünde müvekkilinin unvanının açıkça yer aldığını, bunun da mahkemeye yeterli bir kanaat vereceğini, çekin arka yüzüne ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı gerekçesiyle mahkemenin ihtiyati tedbir talebini reddetmesinin hak ve hukuka aykırı olduğunu ve müvekkilinin daha da mağdur olmasına sebep olduğunu,

İleri sürerek, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin 29/06/2018 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/753 Esas sayılı dosyası kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

TTK'nun 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye kambiyo senedi yerine mahkemeden alacağı zayi kararını ibraz sureti ile TTK'nun 739. maddesinde düzenlenen hamilin ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırma amacı taşıyan bir başka deyişle zayi ettiği kambiyo senedini ibraz edemeyen hamile, keşideciye karşı senet yerine geçecek olan zayi kararını ibraz sureti ile keşidecinin ödeme yapmasını sağlayan hukuki bir olanaktır.

Mahkemece, davacı tarafça dava dilekçesine ekli olarak çekin ön yüzünün fotokopisinin sunulduğu, arka yüzüne ilişkin herhangi bir belge ve bilginin sunulmadığı, ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için yeterli kanaatin oluşmadığı gerekçesiyle önleyici önlem niteliğinde ödeme yasağı talebinin reddine karar verlmiştir.

Dava zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çekin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çekin tarih, numarası ve bilgileri ile çek keşidecisi olduğu ileri sürülen 3. Kişi ile ilgili bilgiler, çek fotokopisi sunulmuştur.

Sunulan çek fotokopisinden ilgili çekin lehdarının davacı olduğu, çekin davacı adına keşide edildiği görülmüştür Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.

Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını ve bu nitelikte açılan davalarda ödeme yasağı talebini imkânsız hale getirecektir.

Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek; bu durumda 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devamı maddeleri uyarınca çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilecek, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise, ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulacaktır.

Tüm bu hususlar da gözetildiğinde;

Mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılarak ve davacının işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı da değerlendirilerek yazılı gerekçe ile koruyucu önlem niteliğinde talep edilen ödeme yasağı talebinin reddi kararı doğru görülmemiştir. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin ödeme yasağı talebinin reddine dair 29/06/2018 tarihli kararının ortadan kaldırılarak dairemizce dava konusu çek tutarları üzerinde takdir edilecek teminat karşılığında ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.