İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/1604 K.2019/1526

İlk Derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Lehtarının müvekkilim şirket olduğu, Keşidecisinin ... TC Kimlik Numaralı.... Olduğu, müvekkil ... lehine keşide edilmiş, 70.000-TL bedelli bir adet senet, keşidecisinin ... TC Kimlik Numaralı ... Olduğu, müvekkil ... lehine keşide edilmiş, 100.000-TL bedelli bir adet senet, keşidecisinin ... TC Kimlik Numaralı ... Olduğu, müvekkil ... lehine keşide edilmiş, 110.000-TL bedelli bir adet senedin müvekkil şirket malikliği ve zilyetliğinde iken iradesi dışında elinden çıktığını, kaybolduğunu, müvekkil şirket bir araç kiralama şirketi olup araç kiralama formlarıyla birlikte söz konusu senetleri kiracılardan teslim aldığını, çekler hakkında ödeme yasağı verilerek, senetlerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 09/01/2018 tarih ve 2018/14 Esas - 2018/8 Karar sayılı kararı ile; " ... Mahkememizce yapılan yargılama ve dosya içerisinde toplanan delillerin bir bütün olarak irdelenmesi sonucu; dava dilekçesi ekinde yer alan davaya konu senet örneklerinde düzenlenme tarihlerinin bulunmadığı, işbu senetlerin TTK.'nın 776/1-f maddesinde yer alan zorunlu unsuru içermedikleri anlaşılmakla kambiyo senedi olarak değerlendirilmeyecekleri anlaşılmakla açılan davanın HMK.'nın 114/2 maddesi gereğince usulden reddine ... " gerekçesi ile; " Açılan davanın HMK.'nın 114/2 maddesi gereğince usulden REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yerel Mahkeme tarafından, belirtmiş oldukları gerekçelerin, kararın esasına etki eden taleplerinin, dosyada mübrez kiralama sözleşmesinin dikkate dahi alınmadığını, sonuç olarak açık yasa hükümlerine aykırılık teşkil eden hatalı bir karar verildiğini, işbu kararın hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle incelenerek talepleri yönünde kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiğini, Yerel Mahkeme tarafından açık yasal düzenlemeler ile davanın esasına etki edecek kira sözleşmesinin incelenmediğini,

dava konusu kambiyo senedinin sözleşme ile birlikte düzenlenmesinden ötürü, senedin düzenleme tarihinin de sözleşme tarihi ile aynı olduğu dikkate alınmadan davalarının reddedildiğini, bu bağlamda istinaf talepleri göz önünde bulundurularak hakkaniyetli ve usule uygun şekilde işbu dosyanın irdelenmesi gerektiğini, Lehtarı müvekkil şirket olan, keşidecisinin ...

TC kimlik numaralı ... olduğu, müvekkil şirket lehine keşide edilmiş, 70.000,00 TL bedelli bir adet senedin, keşidecisinin ... TC kimlik numaralı ... olduğu, müvekkil şirket lehine keşide edilmiş, 100.000,00 TL bedelli bir adet senet, keşidecisinin ...

TC kimlik numaralı ... olduğu, müvekkil şirket lehine keşide edilmiş, 110.000,00 TL bedelli bir adet senedin müvekkil şirket malikliği ve zilyetliğinde iken iradesi dışında elinden çıktığını, kaybolduğunu, müvekkil şirketin bir araç kiralama şirketi olup araç kiralama formlarıyla birlikte söz konusu senetleri kiracılardan teslim aldığını, senetler hakkında ödeme yasağı verilerek,

senetlerin iptaline karar verilmesini talep ettiklerini, İşbu senetlerin kira sözleşmesiyle beraber düzenlenmiş senetler olduğundan, senetlerin düzenleme tarihlerinin, kira sözleşmesinin düzenlenme tarihiyle aynı olduğunun açıkça görüldüğünü, buna rağmen Yerel Mahkemenin senetler üzerinde düzenlenme tarihleri olmamasından ötürü davalarını reddettiğini, Müvekkil şirketin iyi niyetli olarak davasının kabulünü talep ettiğini, ancak davanın yeterli düzeyde inceleme yapılmaksızın reddedilmesinin müvekkil şirketin mağduriyetine sebep olduğunu,

kira sözleşmesi ile beraber düzenlenen senetlerin düzenlenme tarihlerinin de aynı tarihli olduğunu beyanla.

Belirtilen sebepler ve re'sen gözetilecek tüm hukuki ve fiili sebepler çerçevesinde; (fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile) - İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2018/14 E. - 2018/8 K. sayılı, 09.01.2018 tarihli kararın kaldırılarak; istinaf incelemesi sonucunda davalarının kabulüne karar verilmesini, - Tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK' nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava zayi nedeniyle kıymetli evrak (bono) iptali davasıdır. Mahkeme zayi olduğu iddia edilen senetlerin düzenleme tarihi içermediği, bu senetlerin kambiyo senedi vasfı taşıyamayacağı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

Davacı, dava konusu senetleri, araç kiralama sözleşmeleri uyarınca kiracılardan aldığını, düzenleme tarihi olmasa bile kiralama tarihlerinde düzenlenmiş sayılması gerektiğini öne sürmektedir. Davacı, dava dilekçesi ekinde kira sözleşmesi örnekleri sunmuştur. Kiralayan (kiracı) şahısların keşideci, kiraya veren davacı şirketin lehdar olduğu bonoların kaybolduğu belirtilerek, düzenleme tarihi ve vade dışında diğer bilgileri vermiştir.

Yargıtay 11. HD' nin 09/04/2014 tarih ve 2013/18310 E-2014/6984 K. Sayılı kararında: "...6102 sayılı TTK'nın 778. maddesinin atfıyla aynı Yasa'nın 680. maddesine göre bir bononun tamamen doldurulmamış olarak tedavüle çıkarılma olanağı mevcut olduğundan mahkemenin iptali talep edilen senedin bono vasfını taşımadığına ilişkin gerekçesi yerinde olmadığı gibi esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir...Davacının daha fazlasını ispata zorlanması,

zayi nedeniyle bono iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile kambiyo senedinin iptali kararının iptali talep edilebilecektir." şeklinde karar verilmiştir.

Sonuç olarak davacının zayi olduğunu iddia ettiği bonolar yönünden gerekli muhtıra tebliği ile ilanlar yapılarak ve deliller toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın reddedilmesi yerinde olmamış, ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesi yönünde aşağıdaki hüküm kurulmuştur.