İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/264 K.2018/1209

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete 218744614 no'lu ... Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... San. ve Tic, A.Ş.' ye ait FAN emteasının İtalya'dan Türkiye'ye nakliyesi esnasında 15 kap/palet muhteviyatının hasara uğradığı tespit edildiğini, davacı şirkete sigortalı şirketin emtiasında meydana gelen zarardan davalı şirket ... Lojistik Hizmetleri ve Tic.

A.Ş.' nin hukuken sorumlu olduğunu, bu nakliye esnasında meydana gelen hasar dolayısı ile davacı şirket tarafından yapılan ekspertiz çalışması sonucu sigortalı şirketin 28.573,00TL tutarında zarara uğradığının tespit edildiğini, davacı şirketin bu nedenle sigortalısına 28.08.2014 tarihinde 28.573,00 TL hasar tazminatı ödendiğini ve sigortalıya halef olunduğunu belirterek 28.573,00TL tazminatın fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ödenme tarihi olan 28.08.2014 tarihinden itibaren en yüksek avans faiz oranı üzerinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle. Davacı Sigorta şirketinin, 30/04/2014 tarihli .... Sigorta Poliçesi ite sigorta edilen ...

SANAYİ ve TİCARET A.Ş'ne ait ihtar konusu ... emtiasının İtalya/Milanodan İstanbul Tuzlaya taşınması işinin müvekkil şirket tarafından üstlenildiğini, davacının taşıma sırasında emtiada 15 kap/palet muhteviyatının hasara uğradığını iddia ettiğini, CMR 30, Md. Gereğince hasar iddiasında yükün tesliminden itibaren 7 gün içinde ihbarda bulunulması ve davanın da 1 yıl içinde açılması gerektiğini, davacının oluştuğu öne sürülen zararından sorumlulukları olmadığını, CMR Konvansiyonu 17. maddesinin 1.fıkrası uyarınca "Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar,

bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur hükmü kapsamında müvekkilinin yükümlülüklerini yerine getirdiğini, 17/4- b mad. gereğince "Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması" sonucu oluşan hasarlardan sorumluluk yüklenemeyeceğini, ekspertiz raporunda emtianın sevkiyatının tamamlanmasından sonra yapılan tahliye sırasında bir kısım emtianın hasara uğradığının belirtildiğini, dolayısıyla hasarın taşımadan kaynaklanmadığını, ispat külfetinin MK 6 gereğince davacıda olduğunu,

ekspertiz raporunda belirtilen hasar sebebine ilişkin tespitlerin yasal olmadığını, CMR üzerine konan şerhten yola çıkılarak sert viraj ve/veya ani frenlemeler nedeniyle dorse üzerinde birbirlerine çarpmak ya da ambalajlarının dağılması/deforme olması suretiyle hasar olabileceği görüş ve kanaatinin kişisel kanaat olduğunu, varsayımsal bir iddia olduğunu, ekspertiz sırasında davalı şirketten kimsenin hazır olmadığını, hasar raporunun tebliğ edilmediğini, zararın bilirkişi vasıtasıyla tespiti gerektiğini, CMR 23 maddesi gereğince taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun olacağını,

CMR 27. madde gereğince dava tarihinden itibaren faiz istenebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini ve davanın ... A.Ş.’ ne ihbarına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 14/11/2017 tarih ve 2015/361 Esas - 2017/1006 Karar sayılı gerekçeli kararı ile; " ...

Taşımanın İtalya-Türkiye arasında olması sebebiyle CMR hükümlerinin uygulanacağı, davanın yasal süresi içinde açıldığı, CMR taşıma senedinde 15 paletin ambalajında hasarlı olarak teslim alındığı notunun bulunduğu, yükün sağlam hasarsız olarak yüklendiği sigorta eksperince sert viraj dönüşleri ani frenlemeler nedeniyle dorse üzerinde birbirine çarpmak veya ambalajlarının dağılması deforme olması suretiyle hasarın oluştuğu görüşünün bulunduğu CMR 17 gereğince taşıyıcının özen yükümlülüğünün bulunduğu,

emtiaların gümrüklü antrepoya alınması sırasında düzenlenen teslim tesellümde ambalajlarda bozulma suretiyle hasar oluştuğu, ambalajların malın cinsine göre seçilmiş hatasız olmasının esas olduğu, ambalaj hatalı olsa dahi olsa taşıyıcının bunu uyarması bildirmesi gerektiği, eksper raporunda taşınan ambalajın kusurlu bulunmadığı olayın istifleme ve sabitleme hatasından kaynaklandığı,

sorumluluğun CMR 25 mad göre malın taşınmak üzere taşıyıcıya teselim edildiği yer ve zamandaki değerinin dikkate alınacağı, CMR 23 ve 25 maddeleri dikkate alınarak yapılan hesaplama gereğince, meydana gelen hasarın taşımacının sorumluluk üst sınırı içinde kaldığı, davalı taşıyıcının %30 müterafık kusurlu olduğu yönündeki bilirkişi raporundaki görüş doğrultusunda kusur oranına isabet eden 8.571,90 TL oranında davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı ... Tic.

A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından süresi içerisinde ihbarda bulunulmadığını, Bilirkişi Raporunda Belirtilen "Teslim Tesellüm Tutanağında" ... kaşesinin vurulduğunu ve basit bir paraf atıldığını, tutanağın kimin tarafından teslim alındığı, teslim alanın müvekkilin çalışanı olup olmadığı ve imzalayanların sıfatlarının belli olmadığını, evrak aslının da dosyaya sunulmadığını, Davacının sunmuş olduğu abonman poliçesinde işbu davaya konu taşımayı gerçekleştiren aracın plakasının bulunmadığını, davacı tarafından poliçe şartları gerçekleşmeden sigortalısına ödeme yapıldığından davacının halef sıfatını kazanmadığını,

Hükme esas alınan ekspertiz raporunda hasarın sert viraj dönüşleri veya ani frenlemeler nedeniyle dorse üzerindeki birbirine çarpmak ya da ambalajların dağılması/deforme olması suretiyle hasar olabileceği görüşünde bulunulmuş olmasına rağmen müvekkil aleyhine olan seçeneğin dikkate alındığını, bu hususun kabul edilemeyeceğini, farazi bir şekilde müvekkile kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu, Bir an için müvekkilin yüke nezaret sebebiyle kusurlu olduğu kabul edilse bile belirlenen yüzde 30 kusur oranının fahiş olup indirilmesi gerekeceğini,

istisnalar dışında hayatın olağan akışı içerisinde şoförlerin eğitim seviyeleri göz önüne alındığında açıkça görülmeyen, ambalaj veya istifleme hatalarının şoförlerce konunun uzmanıymış gibi fark edilmesi ve şerh düşülmesinin mümkün olmadığını,Hasar miktarının tayininde davacı tarafça yaptırılan ekspertiz raporunun doğrudan baz alınması,

emtianın piyasa rayici ile gerçek değerinin tespitinin bilirkişi heyetince yapılmamış olmasının hatalı olduğunu, söz konusu ekspertiz raporunun müvekkilinin hiçbir şekilde dahil olma imkanı bulunmayan sübjektif bir süreç sonunda hazırlandığını, Bilirkişi raporunun sonuç kısmında CMR 27. maddesi uyarınca dosya kapsamında davacı tarafından gönderilen ihbar yazısının bulunmadığını, bu sebeple davanın kabulü halinde dava tarihi itibariyle faize hükmedilmesi şeklinde tespite rağmen ödeme tarihi itibariyle faiz ödenmesine karar verilmesinin hatalı olduğunu,

İstinaf sebepleri kabul görmediği takdirde davacı tarafından sigortalısına ödeme yaptıktan sonra müvekkile herhangi bir ihbarda bulunulmadığından CMR 27. maddesi uyarınca dava tarihi itibariyle faize hükmedilmesini talep ettiklerini, Gerekçeli kararda faiz başlangıcı olarak dava tarihinin değil de dava dışı sigortalıya yapılan ödeme tarihinin baz alınmasının hatalı olduğunu beyanla mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

HMK 355. maddesine göre istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava. CMR hükümlerine tabi uluslararası karayolu taşımacılığı esnasında hasarlandığı öne sürülen emtianın karşılığı sigorta tazminatını sigortalısına ödeyen davacı sigorta şirketinin taşıyıcıya karşı açmış olduğu rücuan tazminat davasıdır.

İstinaf açısından uyuşmazlık konusu, istinaf konuları dahilinde olmak üzere, davalı tarafından taşınan ve hasarlanan emtinın kısmen hasarlanmasından dolayı davalının sorumlu olup olmadığı, bu bağlamda hasar ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, davacının sigortalısına yaptığı ödemenin poliçe kapsamında olup olmadığı ve davacının halefiyet koşullarının oluşup oluşmadığı, hasarın hangi aşamada ve nasıl meydana geldiği,

olayda davalının müterafık kusuru varsa kusurun değerlendirmesinin olaya uygun yapılıp yapılmadığı ve kusur oranı, tazminat miktarının belirlenmesinin hukuka uygun yapılıp yapılmadığı ve faizin başlangıç tarihinin yerinde olup olmadığı noktalarındadır. Dava konusu taşımada davalının akdi taşıyıcı olduğu sabittir. Akdi taşıyıcı fiilli taşıyıcılarla birlikte taşımak üzere teslim aldığı emtiayı, CMR 17 ye göre teslim aldığı haliyle teslim etmek zorundadır.

Olayda taşıyıcının sorumsuzluğunu düzenleyen CMR 17/2.deki haller bulunmamaktadır. Malların alıcısına EXW denilen şekilde satıldığı, malı gönderen satıcının düzenlediği 28/04/2004 tarihli faturada Incoterms tanımlamasında ifade edildiği gibi bu husus bilirkişi tarafından da belirtilmiştir. Bu teslim şeklinde ihracatçı işletmesinde malları teslim etmiş olup, malların taşıma aracına yüklenmesi dahil sigorta, gümrük işlemleri v.s alıcının sorumluluğundadır.

Davanın dayanağını oluşturan CMR belgesinde malların taşıyıcıya hasarsız teslim edildiği sabittir. Emtiaların dosyada bulunan taşıma, gümrük ve sigorta evrakına göre fiili taşımanın, davalı sorumluluğunda, alt taşıyıcı ... firması tarafından temin edilen araç ile yapıldığı, 05/05/2014 tarihinde nakliyeci ... a ait Erenköy Gümrük Müdürlüğü'ne bağlı ...

Antrepo'ya malların tahliyesi esnasında 15 kapın ambalajının hasarlı olduğunun tespiti üzerine aynı tarihli antepo görevlisi ve davalı temsilcisinin imzaladığı teslim tesellüm tutanağı ile CMR belgesine hasar kaydı düşülmüş olduğu görülmektedir. CMR belgesinin aslı ve okunaklı bir örneği bulunmamakla birlikte hasar kaydı okunabilmektedir.

Daha sonra gümrük işlemleri tamamlanan emtianın, 26/05/2014 tarihinde sigortalının tesislerine sevkedildiği, burada yapılan ayrıntılı hasar tespitinde 15 paletten 6 palet içinde bulunan 36 fan cihazının hasarlı olduğunun belirlendiği ve bu konuda 26/05/2014 tarihinde uygunsuzluk formu ve tutanak tanzim edildiği anlaşılmaktadır. Daha sonra malların alıcısı ... firması davalı .... lojistik firmasına 04/06/2014 tarihinde faks ile hasar bildirimi göndermiştir.

Tüm bu belirtilen safahat karşısında taşınan emtianın ambalajlanması ve yüklenmesi konusunda davalı taşıyanın sorumluluğu olmadığı fakat hatalı yükleme, ambalajlama ve boşaltma işlemlerine nezaret yükümlülüğü olduğu, TBK 52. Maddesi kapsamında istifleme ve sabitleme sürecinde gerekli uyarılarla bu işlemleri yapanları yönlendirmesi gerektiği, CMR belgesindeki açıklama karşısında hasar ihbarının da süresinde olduğu kabul edilmelidir.

Gerçi davalı adına atılan imzalarda atan kişinin kimliği belli değilse de gümrük memurlarının huzurunda yapılan belirlemelerde atılan imzaların davalı yetkilisi tarafından atıldığı ve CMR 30. Maddedeki ihbar yükümlülüğünün yerine getirildiği kabul edilmelidir.

Davacı ile dava dışı sigortalısı arasında 26/04/2014-26/04/2015 tarihlerini kapsayan abonman sigorta poliçesinin bulunduğu, bununla bağlantılı spesifik nakliyat emtea taşıma sigorta poliçesinin 30/04/2014 tarihinde düzenlendiği, dava konusu taşımanın bu poliçe kapsamında gerçekleştirildiği, taşımanın İtalya Milano 'dan kalkış, İstanbul Tuzla ...

Varış olarak belirtildiği, aracın plakasının somutlaştırılmamış olmasının sigorta sözleşmesinin geçerliliğini etkilemediği, davacının sigortalısına yaptığı ödemeyle halefiyet koşullarının oluştuğu anlaşılmakla buna yönelik istinaf nedeni yerinde değildir. Taşınan emtianın hasarlı yüklendiğine ilişkin bir bilgi yoktur. Malların gümrük antepoya indirilmesi esnasında hasarlı oldukları tespit edildiğine göre yolda, taşıma esnasında hasarlanmış olmalıdır.

Aynı şekilde davalı taşıyanın ambalaj ve yükleme sorumluluğu olmasa da (EXW satıştan dolayı) bu işlemlere nezaret görevini yerine getirmediği anlaşılmakla meydana gelen hasardan % 30 müterafık kusurlu olduğu şeklindeki kabul, olayın oluş şartlarına uygun bir değerlendirme olarak görülmektedir.

Taşınan emtianın CMR 23.maddesi kapsamında sınırlı sorumluluk hükümlerine göre yapılan değer tespitinin emtianın fatura ve malın yüklenmek üzeri taşıyıcıya teslim edildiği yer ve zamandaki değeri dikkate alınarak yapıldığı ve bu tespitin, gerçek zarar tutarını yansıttığı anlaşılmaktadır.Davacı TL olarak ödeme yapmış olup, davalıdan da aynı şekilde talepte bulunmaktadır. CMR 27/1. maddesinin uygulanması söz konusu değildir.

Faizin başlangıç tarihi olarak da davacının sigortalısına ödeme tarihinin belirlenmesi yerinde olup, sonuç itibariyle eldeki davada yargılamanın usul ve yasaya uygun olduğu toplanan deliller sonucu verilen kararın da dosya içeriğine, usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu kanaatine varılmış ve davalının istinaf başvurusunun reddi doğrultusunda aşağıdaki hüküm kurulmuştur.