İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2018/549 K.2019/220

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Davacı dava dilekçesinde; ..... Bankası A.Ş. Cennet Şubesi ...... çek numaralı ... adına kayıtlı bir adet çekinin kaybolduğunu, bilgilerini belirttiği çekin kendisine ait olduğunu, çeki aldıktan sonra tarihini bilmediği bir tarihte çaldırdığını yada kaybettiğini, kötü niyetli üçüncü şahıslar tarafından söz konusu çekin yetkili bankaya sunulması durumunda karşılığının alınmasına engel olmak ve ileride telafisi mümkün olmayan zararları önlemek için öncelikle çek üzerine ödemeden men yasağı konulmasını, yargılama sonucunda çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 10/04/2018 tarih ve 2018/353 Esas - 2018/249 Karar sayılı gerekçeli kararı ile; " ...

Her ne kadar davacı mahkememize açmış olduğu dava ile dava dilekçesinde belirttiği bir adet çekin iptalini talep etmiş ise de; dava dilekçesinden davacının iptali talep edilen çekin keşidecisi-hesap sahibi olduğunun açıkça anlaşıldığı, meşru hamil ( alacaklı ) sıfatının bulunmadığı, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, keşidecinin böyle bir dava açamayacağı, davacının meşru hamil sıfatı olmadığından dinlenebilirlik koşulu oluşmadığı nedeniyle hasımsız olduğu da gözetilerek davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir ... " gerekçeleri ile;

" Davacı hesap sahibi-keşideci konumunda olduğundan dinlenebilirlik koşulu oluşmadığı nedeniyle çek iptali davasının usulden REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen kararın istinaf yolu ile incelenmesini ve Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesini talep ettiklerini, 09.04.2018 tarihinde .... Bankası' ndan almış olduğu çeki kullanmadan boş bir şekilde kaybettiğini veya çaldırdığını beyan ederek çekin ödemeden men yasağı konularak iptaline karar verilmesini talep ettiğini, Mahkeme tarafından yapılan inceleme neticesinde çekin hamili tarafından davanın açılması gerektiği belirtilerek açmış olduğu davanın reddine karar verildiğini, Açıklanan nedenlerden dolayı Yerel Mahkeme kararının bozulmasına ve davanın kabul edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

HMK 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise re'sen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

TTK' nun 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye kambiyo senedi yerine mahkemeden alacağı zayi kararını ibraz sureti ile TTK'nun 739. maddesinde düzenlenen hamilin ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırma amacı taşıyan bir başka deyişle zayi ettiği kambiyo senedini ibraz edemeyen hamile, keşideciye karşı senet yerine geçecek olan zayi kararını ibraz sureti ile keşidecinin ödeme yapmasını sağlayan hukuki bir olanaktır.

Davacı, bankadan almış olduğu çek yaprağını kaybettiğini ileri sürerek zayi nedeniyle çeklerin iptalini talep etmiştir. Dava dilekçesindeki açıklamalardan, çek yaprağının düzenlenerek kambiyo senedi vasfı kazandığı ispatlanamadığı, ( Yargıtay 11. H.D.

2014/18998E. - 2015/ 3994K) bu haliyle çek yaprağının kambiyo senedi vasfı taşımadığı, boş çek yaprağını elinde bulunduran ve hamil sıfatı bulunmayan davacı tarafından işbu iptal davasının açıldığı, dosya kapsamından davacının hamil olmadığının açık olduğu, bu nedenle ilk derece mahkemesince kurulan hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 352/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.