İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/1319 K.2019/1015

İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dava dilekçesi ile, borçlu şirketin ekonomik durumunun sıkışık ve mali durumunun kötü olduğunun konkordato talebinde bulunmasından anlaşıldığını, faturadan doğmuş 3.321,08.-USD bakiye bedelin halen ödenmediğinden ve borçlunun kaçma ihtimali mevcut olduğundan borçlu hakkında yapacağı icra takibi için, borca yeter tutarda, taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasını talep ettiği, bu talep üzerine ilk derece mahkemesinin 28/01/2019 tarihli kararı ile;

"a- Taşınır mallarının, b) Taşınmaz mallarının, c ) Üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İHTİYATEN HACZİNE, karar verdiği anlaşılmıştır.

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili dilekçesi ile, müvekkili şirket adresinin itiraz konusu kararda, karara dayanak gösterilen faturada ve ticaret sicil kayıtlarında Torbalı/İzmir'de olduğunu, taraflar arasında yetki sözleşmesi ya da özel yetki kuralının uygulanmasını gerektirecek bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından genel yetki kuralı gereğince ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemenin belirleneceğini, yetkili mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi 21/03/2019 tarih 2019/74 D. İş - 2019/74 Karar sayılı kararında;"...İhtiyati haciz talep eden vekilinin beyanları, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde. İcra iflas kanunun 50. Maddesinde para veya teminat borcu için takip hususunda yetki durumu düzenlenmiştir.

Buna göre:Madde 50 – (Değişik: 3/7/1940 - 3890/1 md.)"Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir.Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır. İcra mahkemesi tarafından önce yetki meselesi tetkik ve kati surette karara raptolunur.

İki icra mahkemesi arasında yetki noktasından ihtilaf çıkarsa Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu' nun 25 inci maddesi hükmü tatbik olunur."şeklinde düzenlenme mevcuttur. 6100 sayılı HMK.'nun 6. Maddesinde genel yetkili mahkemenin davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu belirtilmiştir. Yine HMK.

19/2 maddesi gereğince yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazında bulunan tarafın yetkili mahkemeyi bildireceğine dair düzenleme bulunduğu görülmektedir. Tüm dosya kapsamı itiraz eden vekilinin beyanları, hep birlikte incelenmiş.

İİK'nın 50., 257.maddeleri ve HMK'nın 6.maddeleri doğrultusunda yetkili mahkemenin davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu anlaşılmış, davalı şirket merkezinin İzmir Torbalı'da bulunduğu dikkate alınarak İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili ve görevli mahkemeler olduğu tespit edilmiş..."gerekçesi ile, İhtiyati hacze itiraz edenin yetkiye ilişkin itirazının KABÛLÜ ile, İİK'nın 50. ve 265.maddeleri doğrultusunda mahkememizin yetkisizliğine, mahkememizin 2019/74D.İş sayılı kararının kaldırılmasına,

yetkili mahkemelerin İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna,, karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesi ile, Takibe ve ihtiyati hacze konu olan fatura bedelinin borçlu şirket tarafından ödenmediğini, fatura konusu malın müvekkili tarafından teslim edildiğini, sevk irsaliyesinin de dosyaya sunulduğunu, Müvekkilinin alacağı faturadan kaynaklı cari hesap alacak olduğunu, borçlu hakkında yapılan icra takibine ve dolayısıyla ihtiyati haciz talebine konu borç para borcu ve götürülecek borçlardan olduğunu, HMK 10. ve 6098 sayılı TBK 89. maddeleri uyarınca, borcun ödeme yerinin müvekkilinin şirket merkez adresi olması ve merkez adresinin de ...

Merkezi ...

Caddesi No.... .... - Maltepe / İSTANBUL olması nedeniyle bu alacağa ilişkin yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, İhtiyati hacze ilamsız takipler için yetkili olan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi yetkili olması nedeniyle borçlunun yetki itirazının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ( Yargıtay 19. Hukuk Dairesi' nin 2015/8327 E. 2016/343 K. sayılı 19.01.2016 tarih) Borçlunun yerel mahkemece verilen ihtiyati haciz kararına karşı itirazlarının tamamen kötü niyetli ve işi uzatmaya yönelik olduğunu, haksız itirazlarının reddine karar verilmesinin gerektiğini, İleri sürerek,

istinaf başvurusunun kabulü ile, yapılacak istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılmasına, karşı tarafın yetki itirazının reddi ile yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olarak belirlenmesine, davanın İstinaf Mahkemesinde yeniden görülmesi mümkün değilse, hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. İstinafa konu uyuşmazlık, ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkili olup olmadığı ve ihtiyati haciz koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarındadır.

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden fatura ve irsaliye belgesine istinaden karşı tarafa satıp teslim ettiği mal bedelinin ödenmeyen bakiyesi için ihtiyati haciz talep etmektedir. Taraflar arasında sözlü alım sözleşmesine istinaden ticari ilişki bulunduğu ihtilafsızdır. İhtiyati hacze itiraz edenin sözleşme gereği edim borcu para olup, HMK 10 ve TBK 89 maddeleri uyarınca alacaklının yerleşim yerinde ifa edilebilir.

İİK 50 ve belirtilen HMK hükümlerine göre alacaklı yetkili olan yerleşim yeri mahkemesinde ihtiyati haciz talep ettiğinden, ilk derece mahkemesinin yetkisizliğe ilişkin kararı usul ve yasaya aykırı olmuştur. İhtiyati haciz talebi, mal satış ve teslimine ilişkin fatura, irsaliye ve karşı taraf şirketin İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açtığı konkordato iptali davasındaki borcun varlığına dair belge ve beyanlarına istinaden yapılmıştır.

İİK.' nun 257. ve HMK.' nun 389. ve devamı maddeleri uyarınca alacağın varlığına yaklaşık olarak kanaat getirilmesi ve rehinle temin edilmemiş muaccel bir alacağın bulunması yeterlidir. Somut olayda ihtiyati haczin koşullarının bulunduğu tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince karşı tarafın itirazlarının reddine karar vermesi gerekirken, yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılması açıklanan nedenlerle dosya kapsamına, usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Sonuç olarak; "istinaf eden alacaklının istinaf talebinin kabulü ile, ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353/1-b/2 uyarınca kaldırarak yeniden hüküm kurmak suretiyle itiraz edenin itirazının reddine, itiraz reddedildiğinden ve önceki ihtiyati haciz kararının geçerli olduğundan yeniden ihtiyati haciz kararı verilmesine gerek ve neden olmadığına" şeklinde karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.