İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/1377 K.2019/1007

İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz isteyen vekili dilekçesi ile; borçlu ....tarafından müvekkiline 08/10/2018 tanzim, 20/02/2019 vade tarihli ve düzenleme yeri İstanbul/Beyoğlu olan 110.000,00 ABD doları bedelli senet tanzim edildiğini, söz konusu senedin vadesinin geçmiş olduğunu, yine de müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, borçlunun mal kaçırma veya ülke değiştirme ihtimalinin olduğunu belirterek ihtiyati haciz talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından 26/02/2019 tarih 2019/361 D.

İş - 2019/358 sayılı kararı ile % 15 teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin itiraz dilekçesi ile; müvekkili ... kılavuz kaptan olduğunu, 18/09/2018 tarihinde ihtiyati haciz isteyen şirkette çalışmaya başladığını, kendisine baskı ve bir kısım geçerlilik unsuru boş tutularak doldurulmaya müsait kambiyo senedi niteliğini haiz olmayan bir maktu senet sayfasını imza ettirildiğini, ihtiyati haciz isteyen şirketin kötüniyetle hareket ettiğini, ihtiyati haciz isteyen şirket ile aralarında yalnızca işçi-işveren ilişkinin mevcut olduğunu,

işçinin bu senede dayalı bir borcu yahut bu borca esas alınabilecek herhangi bir borç dayanağı olmadığını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi 11/04/2019 tarih 2019/361 D.İş - 2019/358 K sayılı ek kararında; " ... İtiraz edenin dayanağı vade tarihinin sonradan (anlaşmaya aykırı) doldurulduğu iddiasının belirtilen yasa maddesinde sayılan sebeplerden olmayıp açılacak bir davada yargılamaya konu edilebilecek sebeplerden olduğu, Teminat senedine ilişkin iddiaların ise açılacak menfi tespit davasında ileri sürülebilecek hususlardan olduğu, Mal kaçırmaya ilişkin delil bulunmadığı,

yerleşim yerinin belirli olduğu gerekçesiyle itiraz edilmiş ise de ihtiyati haczin vadesi gelen borç nedeniyle İİK 257/1 maddesi gereğince verildiği bu nedenle İİK 257/2. maddesi gereğince verilen ihtiyati haciz itiraz gerekçesinin somut olayımızda yerinin bulunmadığı ... " gerekçesi ile itirazın reddine, karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesi ile, Usul yönünden İhtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinin sunulmasından sonra ihtiyati hacze konu “senet” hakkında İstanbul 6. İş Mahkemesi' nin 2019/101 E sayılı dosya üzerinden menfi tespit davasının açıldığının bildirildiğini, İhtiyati haciz kararına itiraz eden tarafından menfi tespit davasının açılmış olması halinde ihtiyati haciz kararına itirazın menfi tespit davası açılan mahkemece değerlendirilmesinin gerektirdiğini,

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2018/717E ve 2018/625K - Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2015/5015 esas 2015/5640 Karar sayılı ilamı) Esas yönünden Sözkonusu “senet”in müvekkili işçinin işe alımı esnasında Alacaklı Şirket’ in iş taahüdü ile baskı kurması neticesinde iş sözleşmesi ile birlikte imzalandığını, sair senet unsurlarının boş bırakılan matbu bir kambiyo senedi olduğunu, İİK madde 257/1’ de belirtilen ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığını, Menfi tespit istemine ilişkin halihazırda iş mahkemesinde görülen davada “ihtiyati tedbir” kararı verildiğini,

ayrıca verilen ihtiyati tedbir kararı uyarınca İstanbul 31. İş Mahkemesi 2019/1 D. İş. sayılı ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü ....

E sayılı icra dosyalara sunulan banka teminat mektupları toplam değeri ile borcun %115’inin teminat altına alındığını, İhtiyati haczin sebeplerinin oluşmadığını ve kambiyo senedi vasfı olmayan ve vade tarihi sonradan doldurulduğunun aşikar olan borca dayanak belgenin, borçlu hilafına vade tarihi belirlenmesi borcun vadesinin gelmediğine delalet edeceğinden vadesi gelmemiş borç senedi olarak kabul edilerek değerlendirilmesinin gerektiğini, İhtiyati Haciz Kararı’nda ve ek kararda “İhtiyati Haciz Talep Eden” yararına ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedildiğini,

menfi tespit esas davası ile birlikte değerlendirilmesi gereken itirazın dikkate alındığında ve her halükarda yerel mahkemenin vekalet ücreti takdirinde hukuka aykırılığın bulunduğunu ileri sürerek, istinaf başvurusunun kabulü ile, yapılacak istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesinin ek kararının öncelikle usul yönünden kaldırılmasına, dosyanın ihtiyati hacze itirazının hali için İstanbul 6. İş Mahkemesi 2019/101 E Sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesine,

aksi kanaatte olunması halinde esasa yönelik yeniden yargılama yapılarak ihtiyati hacze itirazının kabulüne, her halükarda talebi doğrultusunda menfi tespit davası sonuna dek karşı tarafa teminatının iade olunmamasına, vekalet ücreti ile istinaf masraflarının da karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Uyuşmazlık, ihtiyati haciz kararına itiraz üzerine mahkemece itirazın reddi yönünde verilen kararın yasa ve usule dosya içeriğine uygun olup olmadığı noktasındadır.

Alacaklı İhtiyati haciz isteyen tarafından sunulan 08/10/2018 tanzim, 20/02/2019 vade tarihli ve düzenleme yeri İstanbul/ Beyoğlu, keşidecisi ..., lehdarı ... San. Tic. A.Ş olan 110.000,00 USD bedelli senede istinaden Mahkemece 26/02/2019 tarih 2019/361 Diş, 2019/358 sayılı kararı ile %15 teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı vermiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu olarak görünen ...'nın kılavuz kaptan olduğunu, 18/09/2018 tarihinde ihtiyati haciz isteyen şirkette çalışmaya başladığını, kendisine baskı ve bir kısım geçerlilik unsuru boş tutularak doldurulmaya müsait kambiyo senedi niteliğini haiz olmayan bir maktu senet imza ettirildiğini, borçlu olmadığını öne sürerek ihtiyati hacze itiraz etmiştir.

Mahkeme iddia edilen hususların yargılamayı gerektirmesi, senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu yönündeki savunma ve senedin teminat senedi olduğu yönündeki itirazın İİK' nın 265. maddeindeki itiraz nedenleri arasında yer almadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir.

İstinaf eden karşı taraf borçlu, itiraz sonrasında İstanbul 6. İş Mahkemesi' nin 2019/101 E sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığını itirazın o mahkemede değerlendirilmesi gerektiğini öne sürmektedir.

Dosyada bulunan evraka göre ...' nın 04/03/2019 tarihinde arabuluculuk başvurusunda bulunduğu, 05/03/2019 tarihinde de ihtiyati haczi veren mahkemeye itiraz ettiği, arabuluculuk sürecinin tamamlanmasıyla da İstanbul 6. İş Mahkemesinin 2019/101 E sayılı dosyasında 27/03/2019 tarihinde menfi tespit davası açtığı anlaşılmaktadır. ...' nın bunun dışında alacaklının kendisi hakkında başlattığı ve İstanbul ....

İcra Md.nün ... sayılı takip dosyasında takibin durdurulması ve ihtiyati tedbir talep ettiği bu husustaki talebinin görüldüğü İstanbul 31. İş Mahkemesi' nin 07/03/2019 tarih ve E. 2019/1 D.İş 2019/1 K sayılı kararda mahkemenin takibin durdurulması talebini reddettiği, İİK 72/3.maddeye göre ihtiyati tedbir kararı verdiği anlaşılmaktadır.

İcra İflas Kanunu’ nun 265/1. maddesi uyarınca kendisi dinlenilmeden ihtiyati haciz kararı verilen borçlu, verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı kararı veren mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Ancak, ihtiyati hacze konu alacak hakkında dava açılması, ihtiyati hacze itirazı incelemeye bu kararı veren mahkemenin görevli bulunduğuna ilişkin kuralın istisnasını teşkil etmektedir.

Borçlunun, itirazından önce açılması gereken davanın bir ön şartı olarak arabuluculuğa başvurduğu anlaşılmakla eldeki itirazın değerlendirilme yeri artık İstanbul 6. İş Mahkemesinin 2019/101 E sayılı dosyası olmalıdır. Mahkemenin bu konuda itirazı incelemeyerek dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesi gerekirken istinafa konu kararın verilmesi usule aykırı olmuştur.

İhtiyati hacze itirazın, esas hakkında dava açılan mahkeme tarafından incelenmesi gerektiği dikkate alınmadan işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması görevle ilgili olduğundan istinaf incelemesi sırasında re'sen gözetilmesi gerektiği görülmekle, HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince mahkemenin itirazın reddine yönelik kararının kaldırılmasına, borçluların ihtiyati hacze ilişkin itirazlarının değerlendirilmesi için dosyanın asıl davaya bakan İstanbul 6. İş Mahkemesi' nin 2019/101 Esas sayılı dosyasına gönderilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.