İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/1827 K.2019/1291

İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2018/1513 D. İş - 2018/1541 Karar sayılı ( ihtiyati tedbir talep edenleri ... A.Ş.

Ve...A.Ş., karşı tarafı...A.Ş. olan ) dava dosyasında 23/11/2018 tarihli kararında açıklanan şekliyle; ihtiyati tedbir talep edenler vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili ile karşı taraf arasında güneş paneli alım satımına dair ticari ilişki kurulduğunu, bu kapsamda karşı tarafa verilen 21/06/2018 tarihli ve 1024385 numaralı, 1.167,95 TL bedelli çekin vadesinde ödenemeyeceği ortaya çıkınca taraflar arasında düzenlenen protokolün 4. maddesiyle protokoldeki tüm çekler ile hesaplanmış veya hesaplanacak tüm vade farkları ödemeleri bittikten sonra 15/07/2018 vadeli, 150.000 USD bedelli çekin müvekkiline iade edileceğinin düzenlendiğini,

söz konusu çekin karşı tarafa teminat amaçlı olarak verildiğini, karşı tarafın tüm taleplerine rağmen müvekkilini oyalayarak çeki iade etmediğini beyanla söz konusu çekin karşı taraf veya cirantaları tarafından bankaya ibrazı halinde banka tarafından ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve çekten dolayı başlatılacak icra takibinin teminatsız olarak aksi halde % 15 geçmeyecek bir teminat mukabilinde tedbiren durdurulmasını talep etmiştir.

İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 23/11/2018 tarih ve 2018/1513 D. İş - 2018/1541 Karar sayılı değişik iş kararı ile;

" ... Tedbir isteyen tarafından sunulan protokolün incelenmesi ile 15/07/2018 vadeli 150.000 USD bedelli çekin protokolde yer alan tüm çekler ile vade farklarının ödenmesinden sonra iade edileceğinin düzenlendiği, söz konusu çekin keşidecisinin tedbir talep eden ...A.Ş. ve lehtarının tedbir talep eden İntegreen . ... A.Ş. olduğu, protokole konu ... numaralı çeklerin ödendiğine dair tahsilat makbuzu ve vade farkı faturasının tahsiline dair banka tahsilat makbuzunun ibraz edildiği, bu şekilde çekin iade edilmesi gerektiği ve bankaya ibrazı ile tahsili halinde tedbir talep edenler aleyhine telafisi imkansız zararlar oluşacağı ... " gerekçeleri ile;

" İhtiyati Tedbir Talebinin Kabulü ile .... Bankası A.Ş. Mecidiyeköy Şubesi' ne ait 15/07/2018 vade tarihli, 8561622 çek numaralı, 150.000 USD bedelli, keşidecisi ...A.Ş. Ve lehtarı İntegreen ... A.Ş. Olan çekin bedelinin % 15' i tutarında teminat yatırıldığında karşı taraf ... Ticaret A.Ş. Ve diğer cirantalar tarafından bankaya ibrazı halinde bedelinin ödenmesinin ve icra takibine konu edilmesinin tedbiren durdurulmasına, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, asıl davanın görüldüğü İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2018/1177 Esas sayılı dava dosyasında davalı ...Ş. tarafından itiraz edilerek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 24/06/2019 tarih ve 2018/1177 Esas sayılı ara kararı ile; " ... İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2018/1513 D. İş dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararında ... T.A.Ş. taraf olmadığından ve itiraz hakkı bulunmadığından ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine ... " gerekçeleri ile; " 1-Davalı ...Ş. vekilinin ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talebinin REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İhtiyati tedbir kararı sonrası huzurdaki Menfi Tespit davasının ikame edildiğini, ihtiyat tedbir dosyasının asıl dava dosyasının eki sayıldığını ve müvekkil bankanın tedbir kararına itiraz hakkı bulunduğunu, İhtiyati tedbir kararının uygulanması sebebi ile menfaati açıkça ihlal edilen müvekkil bankanın sırf ihtiyati tedbir talebinde taraf olarak gösterilmemiş olması sebebi ile itiraz hakkının ortadan kaldırılamayacağını,

İhtiyati tedbir kararına bağlı olarak görülen esas davada müvekkil bankanın taraf sıfatı bulunduğunu, ihtiyati tedbir talebi ile huzurdaki menfi tespit davasına konu çekin aynı olduğunu ve verilen ihtiyati tedbir kararı ile müvekkil bankanın menfaatinin açıkça ihlal edilmekte olduğunu, ihtiyati tedbir kararının uygulanması sebebi ile menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişilerin de ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebileceklerini, dolayısı ile müvekkil banka lehine yerel mahkeme ara kararının ortadan kaldırılması gerektiğini, Dava konusu çekin, müvekkil bankaya ciro yolu ile geçtiğini,

çek üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğunu ve müvekkil bankanın çeki temlik cirosu ile devralan iyi niyetli yetkili hamil olup, bile bile davacıların zararına hareket etmiş olmadığını,Müvekkil bankanın bile bile borçlunun zararına hareket etmediğini, bu nedenle verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması ve açık kanun hükümlerine göre müvekkilin alacak hakkının korunması gerekirken ihtiyati tedbirin kaldırılması taleplerinin sırf tedbir talebinde taraf olmadıkları gerekçesi ile reddedilmesinin ve açıklamalarının görmezden gelinmesinin hukuka aykırı olduğunu,

Eksik inceleme ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılması taleplerinin reddine karar verildiğini ve bu verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle ara kararın müvekkil lehine ortadan kaldırılması gerektiğini beyanla. Yerel Mahkeme ara kararının ortadan kaldırılmasına, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2018/1513 D.

İş sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

HMK 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

İstinaf, ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talebinin reddine yönelik 24/06/2018 tarihli ara karara yöneliktir. İstanbul 3 ATM' nin 23/11/2018 tarih ve 2018/1513 D.İş -2018/1541 K sayılı kararıyla İntegreen ... A.Ş ve ... A.Ş'nin talebiyle karşı tarafı ....Ticaret A.Ş. aleyhine ... Bankası A.Ş. Mecidiyeköy şubesi 30/11/2018 tarihli 8561622 no.lu keşidecisi ...

A.Ş lehdarı İntegreen ...sistemleri A.Ş. olan çeke ilişkin teminat karşılığından çekin ...ve diğer cirantalar tarafından bankaya ibrazı halinde bedelinin ödenmesinin ve icra takibine konu edilmesinin tedbiren durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Daha sonra tedbir kararına konu çekten dolayı İntegreen ... Sistemleri A.Ş ve ... A.Ş tarafından...Tic.

A.Ş ve...bank TAŞ aleyhine bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası açılmıştır. ...bank vekilinin ihtiyati tedbirin kaldırılması yönündeki talebi üzerine mahkemenin 24/06/2019 tarih ve 2018/1177 E sayılı ara kararı ile 23/11/2018 tarih ve 2018/1513 D.İş -2018/1541 K sayılı ihtiyati tedbir kararında...bank' ın taraf olmadığı ve itiraz hakkı bulunmadığı gerekçesiyle itirazı reddedilmiştir.

İstanbul 3 ATM' nin 23/11/2018 tarih ve 2018/1513 D.İş -2018/1541 K sayılı kararında ...bank taraf değildir fakat ihtiyati tedbir kararı sonrası açılan ve İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1177 E sayılı dosyasında görülen menfi tespit davasında davalılar arasında yer almaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 394/3.maddesine göre ihtiyati tedbir kararının uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler dahi ihtiyati tedbire itiraz edebilirler.

İhtiyati tedbir kararında karşı taraf ve cirantalar tarafından ibrazı halinde denilerek 3. şahısları da bağlayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. İhtiyati tedbir kararı sonrası asıl dava ....A.Ş ile ...bank aleyhine açılmıştır.HMK'nın 397/4. Maddesine göre ihtiyati tedbir dosyası asıl dava dosyasının eki sayılır. ...bank'ın hem davanın tarafı, hem de ihtiyati tedbirden etkilenen sıfatıyla ihtiyati tedbire itiraz hakkı vardır.

Bu nedenlerle ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin mahkeme kararının gerekçesi yasaya aykırıdır. ...bank açısından ihtiyati tedbir kararı verme koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi açısından ...bank,

davanın diğer taraflarını oluşturan çekin keşidecisi .ı..A.Ş ile lehdar İntegreen ...i A.Ş ile ciranta ...Ticaret A.Ş. arasındaki ticari ilişkinin tarafı değildir. ...bank'ın dava konusu çeki teminat olarak aldığı ve ciranta olarak tahsil için ibraz ettiği bu nedenle kötüniyetli olduğu öne sürülmüşse de her ihtiyati tedbir talebinde olduğu gibi bu talep ve davada da HMK' nın 390/3.maddesi uyarınca haklılığın yaklaşık olarak ispat edilmesi gerekmektedir.

Davacılar ...bank'ın, ...'nun kullandığı krediye karşılık aldığı çekteki cironun rehin cirosu olduğu yönündeki Yargıtay uygulamasından bahsetmiş ise de ...bank' ın dava konusu çekteki hak sahipliğinin rehinden kaynaklandığı yönünde bir delil sunmamışlardır. Çekin ödeme aracı ve kambiyo senedi olarak sebepten mücerret olması ve senetten doğan hakkın senede mündemiç olması ilkesi karşısında ...bank yönünden ihtiyati tedbir kararı verme koşullarının oluşmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; ihtiyati tedbir kararının kaldırılması yönündeki talebin reddi kararı, dosya kapsamına, yasa ve usule aykırı olduğundan, istinaf eden davalı ... vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmekle, istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.