İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/1844 K.2019/1272

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 10/05/2019 tarih ve 2018/756 Esas - 2019/550 Karar sayılı kararı üzerine dosya ele alındı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Yargılanmanın yenilenmesini talep eden taraf ...

Ticaret Limited Şirketi vekili dilekçesinde; davalısı olduğu Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 31/05/2017 tarih ve 2015/1010 Esas - 2017/400 Karar sayılı kararının istinafı üzerine dairemizin ( İstanbul BAM 13. HD ) 14/03/2018 tarih ve 2017/863 Esas - 2018/207 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne dair kararın ve bu kararın11/05/2018 tarihinde temyiz edilmeksizin kesinleştirilmesi işleminin geçersiz olduğunu, adres kapı numaralarının belediye tarafından değiştirildiğini, tebligatların Tebligat Kanunu 35. maddesine göre yapıldığını, davadan ve karardan İstanbul Anadolu ....

İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası ile yapılan ilamlı icra takibi ile haberdar olduklarını, adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini öne sürerek, ilamlı icra takibinin tedbiren durdurulması ile yargılamanın HMK 374. maddesi uyarınca iadesini talep etmiştir. Yargılamanın yenilenmesi davasına bakan mahkeme, kararın dairemizce verildiği gerekçesiyle dosyayı dairemize göndermiştir.

Yargılamanın yenilenmesi istenilen dosyada nihai karar dairemizce verilmiş ise de; dosya esasen Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin dosyasıdır. Yargılamanın yenilenmesi, kesinleşmiş bir kararda ağır hukuki hatalar olma ihtimaline binaen kabul edilen bir olağanüstü kanun yoludur. Hem doktrinde hem de 31.03.1937 tarih, 1/13 sayılı ve 23.05.1956 tarih, 8/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararlarında yargılamanın yenilenmesi ayrı bir dava olarak kabul edilmektedir.

Uygulamada yargılamanın yenilenmesi talep edildiğinde ayrı bir esasa kaydedilerek, HMK hükümlerine göre yargılama yapılmaktadır. Yargılamanın yenilenmesinin kabul edilmesi halinde verilecek karar, yenilik doğurucu bir karar olarak eski hükmü kaldırdığından, yargılamanın yenilenmesi olağanüstü bir kanun yolu olarak ifade edilse de müstakil bir dava olarak kabul edilmek zorundadır.

Yargılamanın yenilenmesi, ancak maddi ve şekli anlamda kesinleşmiş kararlara karşı gidilebilen bir olağanüstü kanun yolu ve ayrı bir dava olduğu kabul edilmelidir. Ayrı bir davada verilecek kararın da ilk davadan bağımsız kanun yoluna tabi olduğu sonucu da kendiliğinden çıkmaktadır.

Nitekim, Medeni Usul Hukuku, 15. Baskı, Cilt 3'de Pekcanıtez, 2346 sayfada “Yargılamanın iadesi talebi bir dava olarak açılıp görüldüğünden, dava hakkında mahkemenin verdiği karara karşı süresi içerisinde diğer koşulların da bulunması halinde olağan kanun yollarına başvurulabilir.” denilmektedir. Aynı şekilde İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku (Ağustos 2016. Sayfa 804) adlı eserde Prof.

Dr. Baki Kuru “yargılamanın iadesi davası sonucunda verdiği karar istinaf edilebilir.” şeklinde konuyu açıklamış bulunmaktadır. Yeni bir dava niteliğinde olan yargılanmanın yenilenmesinde istinaf kanun yolunun atlanması halinde yürürlükte olmasına rağmen tarafların iki dereceli kanun yolu sisteminden faydalanamaması sonucu ortaya çıkmaktadır.

Tartışmalı hallerde taraflara daha ziyade başvuru hakkı tanıyan ve hak arama özgürlüğünün önünü açacak nitelikte yorumlara üstünlük tanınması gerekmektedir. HMK' nın 341 maddesinde istinaf mahkemelerinin görevli yasada sınırlı olarak sayılmış olup müstakil, ilk derece mahkemesi sıfatı ile görülmesi gereken davalar da aynı şekilde sınırlı olarak belirlenmiş olup, yargılamanın yenilenmesine ilişkin davalara bakma konusunda Bölge Adliye Mahkemeleri görevlendirilmemiştir.

6100 sayılı HMK' nun 1. maddesine göre; mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Müstakil yeni bir dava mahiyetindeki yargılamanın yenilenmesi davasının ilk derece mahkemesi olarak Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi yasa gereğidir. Bölge Adliye Mahkemesi ancak istinaf olunan kararları incelemekle görevlidir. Nitekim Bölge Adliye Mahkemelerindeki uygulama da bu yönde olup örnek olarak Dairemizin 2018/857 E-2019/792 K. Sayılı kararı belirtilebilir.

Bu karar, Bakırköy 5. Asliye Ticaret mahkemesinin kısmen kabul ile sonuçlanan 12/12/2016 tarih ve 2015/157 E-2016/863 K sayılı kararının istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM 14.H.D'nin 10/04/2017 tarih ve 2017/121 E-2017/137 K. Sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden karar verilmesi üzerine, yargılamanın yenilenmesi talebiyle Bakırköy 5. ATM'de açılan ve Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 16/04/2018 tarih ve 2018/146 E-2018/434 K sayılı kararıyla sonuçlanan kararın istinaf incelemesi sonucunda verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle. Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2015/1010 Esas -2017/400 Karar sayılı dosyasına yönelik olarak talep edilen yargılamanın yenilenmesi talebinin müstakil yeni bir dava olması nedeni ile ilk derece mahkemesi dosyası olarak Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nde görülmesi gerekmekle. HMK 341 ve 352. maddeleri uyarınca dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.