İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/2052 K.2021/1518

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili idare tarafından Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı İstanbul Liman Başkanlığının 19/06/2018 tarihli 6387 sayılı "Karaköy Şehir Hatları İskelesinin" ...

Nak San ve Tic Ltd Şti üzerine çıkarılan gemi tasdiknamesinin iptali ve tasdiknamenin idare üzerine yenilenmesine ilişkin 28/05/2018 tarihli başvurusunu reddettiğini, red kararının iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle İstanbul 7 İdare Mahkemesine 24/09/2018 tarihinde dava açıldığını, mahkemenin 2018/1484 esas - 1377 karar sayılı kararıyla Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verildiğini, İstinaf Mahkemesi tarafından da istinaf taleplerinin reddedildiğini,

Danıştay ve Bölge İdare Mahkemelerince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesin olduğundan İstanbul 7 İdare Mahkemesinin kararının kesinleşmiş olduğunu, dolayısıyla da kesinleşen görevsizlik kararı nedeniyle işbu davanın açıldığını, Karaköy Şehir Hatları İskelesi inşaat işinin ... İnşaat AŞ 'ye ihale edildiğini, işin belli bir kısmının alt yüklenici olarak ... AŞ 'ye verildiğini,...'ın da yüzer iskelenin inşaa işleri için ...

San ve Tic Ltd Şti ile taşeronluk sözleşmesi yaptığını, bu şekilde işin tamamlandığını ve 05/03/2018 tarihinde İstanbul Liman Başkanlığından uluslararası tonilato belgesi alındığını, tonilato belgesinin düzenlenmesinden sonrada İstanbul Liman Başkanlığı tarafından 06/03/2018 tarihinde yüzer iskelenin gemi tasdiknamesinin düzenlendiğini, ancak bütün bu belgelerin alt yüklenici olan ... şirketi adına düzenlendiğini, belgelerin alınabilmesi için gerekli olan harcın da ...

Denizcilik tarafından ödendiğini, idarenin 28/05/2018 tarihinde Karaköy Şehir Hatları İskelesinin ...

Denizcilik adına çıkarılan gemi tasdiknamesinin iptali ile tasdiknamenin idare üzerine yenilenmesi talebi ile İstanbul Liman Başkanlığına yazılı müracaat edildiğini, Liman Başkanlığının 19/06/2018 tarihinde gemi siciline kayıtlı gemilerin donatan değişikliklerinin 6102 sayılı TTK'nun 1001.maddesi gereğince devir yolu ile iktisap edinilebildiği ve devir işleminin satışı yapılarak gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçesiyle idarenin talebinin reddedildiğini, ancak bu kararın iptali gerektiğini, zira Karaköy Şehir Hatları İskelesi inşaatı işinin yapım işleri ihalesi kapsamında gerçekleştirildiğini,

dolayısıyla inşa edilen yapının ihaleyi gerçekleştirmiş olan idareye ait olduğunu, bu nedenle ihalenin niteliği gereği Karaköy Şehir Hatları yüzer iskelesinin tasdiknamesinin idare adına çıkartılması gerektiğini, iskelenin gerçek malikinin ihaleyi anahtar teslimi götürü bedel olarak yapan ve sözkonusu işin yapımı için gereken hak ediş ödemelerini gerçekleştiren İstanbul Büyükşehir Belediyesi olduğunu, İstanbul Liman Başkanlığının red kararını dayandırdığı TTK'nun 1001.maddesinin dava konusu olaya uygulanamayacağını,

sözkonusu yasa maddesinin aralarında daha önceden hukuki bir bağ bulunmayan taraflar arasında ilk defa demir alınacak gemiler için uygulanan bir hüküm olduğunu, idare ile gemi tasdiknamesinin düzenlendiği ...

Denizcilik arasında Karaköy Şehir Hatları İskelesinin bedel ödenmeden deniz toplu taşıma hizmetine alınması konusunda sonradan kira sözleşmesi imzalandığını, kira sözleşmesinde de Karaköy Şehir Hatları İskelesinin bedelsiz olarak idareye kiraya verildiğinin belirtildiğini, bu durumun dahi iskelenin mülkiyetinin idareye ait olduğunu gösterdiğini ileri sürerek davanın kabulü ile Karaköy Şehir Hatları İskelesinin ...

Denizcilik Turizm Nakliyat San ve Tic Ltd Şti üzerine çıkarılan gemi tasdiknamesinin iptali ile tasdiknamenin idare adına çıkarılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davanın TTK'nun 34.maddesine göre süresinde ikame edilmediğini, dava konusu Karaköy Şehir Hatları isimli dubanın TTK'nun 931.maddesine göre ticari gemi niteliğinde olduğunu, bu nedenle TTK'nun 1001.maddesi hükmünün uygulanması gerektiğini, TTK'nun 1001.maddesine göre sicilde kayıtlı bir geminin donatan değişikliği için malik ile iktisap edenin mülkiyetin iktisap edene devri konusunda anlaşmaları ve geminin zilyetliğinin de geçirilmesinin şart olduğunu savunarak usul ve esasa yönelik itirazları doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 03/07/2021 tarih 2019/29 Esas - 2019/314 Karar sayılı kararında;" İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Karaköy Şehir Hatları İskelesi inşası işinin ... nolu ihale ile ... Yapı İnşaat Taahhüt ve Tic AŞ 'ye verildiği, bu şirketin sözleşme ile üstlendiği iskelenin yapımının alt yükleniciler ... ve ... Denizcilik tarafından yerine getirildiği, işin yapımına başlandıktan sonra "gemi / su aracı inşa izin belgesi"nin taşeron firma ...

Denizcilik adına alındığı, iskelenin inşası tamamlandıktan sonra 28/05/2018 tarihinde davacı idare tarafından işin geçici kabulü yapılarak hakediş bedellerinin de yüklenici firmaya ödendiği, ancak gemi tasdiknamesinin ... Denizcilik adına düzenlendiği, oysa ki ihaleyi veren ve hakediş bedelini ödeyen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı olduğundan iskelenin maliki olarak gemi tasdiknamesinin de İstanbul Büyükşehir Belediyesi adına düzenlenmesi gerektiği, kaldı ki ...

Denizciliğinde kendi adına çıkarılan tasdiknamenin iptaline bir itirazının olmadığı, davalı Liman Başkanlığı tarafından davacının bu konudaki talebi hernekadar TTK'nun 1001.maddesine göre reddedilmiş ise de davacı Büyükşehir Belediyesinin bedelini ödeyerek inşa ettirdiği iskeleyi taşeron firmadan devir yolu ile iktisap etmesinin beklenemeyeceği, dolayısıyla TTK'nun 1001.maddesinin somut uyuşmazlık açısından uygulanma yerinin bulunmadığı, neticede, Karaköy Şehir Hatları İskelesi ile ilgili "gemi tasdiknamesinin" İstanbul Büyükşehir Belediyesi adına düzenlenmesi gerektiği kanaatine varıldığından,

... adına düzenlenen tasdiknamenin iptali ile davacı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı adına gemi tasdiknamesi düzenlenmesi konusunda aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir..."gerekçesi ile, 1-Davanın KABULÜ ile Karaköy Şehir Hatları İskelesi ile ilgili İstanbul Liman Başkanlığı tarafından davadışı ...

Denizcilik Turizm adına düzenlenen gemi tasdiknamesinin iptali ile Karaköy Şehir Hatları İskelesi ile ilgili davacı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı adına tasdikname düzenlenmesine, karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, Yerel mahkemenin hükme esas aldığı gerekçesinde "TTK 34. Maddeye ilişkin hak düşürücü sürenin somut olayda mülkiyet hakkı söz konusu olduğundan geçerli olmayacağı keza TTK 1001. Maddenin de somut uyuşmazlıkta uygulanma yerinin bulunmadığı bununla birlikte dava dışı ve halihazırda tasdikname sahibi ... Denizcilikle yapılan mahkeme yazışmaları neticesinde ...

Denizciliğin kendi üzerine olan gemi tasdiknamesinin iptaline ve buna müteakip tasdiknamenin İBB Başkanlığı lehine yenilenmesine bir itirazının olmadığı " ndan bahisle davanın kabulüne karar verdiğini, TTK 34. Maddesi gerekçesi ile birlikte Gemi Sicil Müdürlükleri kararlarına ilişkin 8 günlük bir hak düşürücü süre belirttiğini bununla birlikte bu hak düşürücü sürenin geçmesi akabinde kişi/kişilerin gemi sicil müdürlüklerince verilen kararlara itiraz edemeyeceğini ve bu kararların kesinleştiğinin hüküm altına alındığını,

somut uyuşmazlıkta mülkiyet hakkı söz konusu olduğundan mutlak iptal sebebinin varlığına yönelik kararın hukuka aykırı olduğunu ve TTK 34. Madde işbu hususta da uygulama alanı bulacağından davanın usulden reddi gerektiğini, TTK 1001.madde "Gemi siciline kayıtlı olan bir geminin devri için, malik ile iktisap edenin, Mülkiyetin İktisap edene devri hususunda anlaşmaları ve geminin zilyetliğinin geçirilmesinin şart olduğunu, mülkiyetin devrine ilişkin anlaşmanın yazılı şekilde yapılması ve imzaların noterce onaylı olması gerektiğini,

bu anlaşma gemi sicil müdürlüğünde de yapılabilir." hükmüne amir olup sicilde kayıtlı bir geminin bir başkası adına kaydının nasıl ve ne şekilde yapılması gerektiğinin açıkça düzenlendiğini, somut olayda ilk derece mahkemesi'nce ilamda belirtildiği üzere meselenin mülkiyet hakkına ilişkin ise TTK 1001.maddenin somut olayda uygulanacağını, malik ile iktisap eden arasında herhangi bir yazılı anlaşma bulunmamasına rağmen ve dahi dava konusu iskelenin zilyetliği hali hazırda tasdikname sahibi ...

Denizcilik Tic. Ltd. Şti.'nde bulunmasına rağmen mahkemesince dava dışı ... Denizcilik ile yapılan müzekkere yazışmaları neticesinde ... Denizciliğin itirazının olmamasının TTK 1001.maddenin ihlaline sebebiyet vermeyeceğini, İleri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, Karaköy Şehir Hatları İskelesinin (yüzer iskelenin) dava dışı ...

Denizcilik Turizm Nak San ve Tic Ltd Şti üzerine çıkarılan gemi tasdiknamesinin iptali ve davacı idare adına gemi tasdiknamesi düzenlenmesi istemine ilişkindir.Davacı vekili, Karaköy Şehir Hatları İskelesi inşaatı işinin yapım işleri ihalesi kapsamında gerçekleştirildiğini, dolayısıyla inşa edilen yapının ihaleyi gerçekleştirmiş olan idareye ait olduğunu, bu nedenle ihalenin niteliği gereği Karaköy Şehir Hatları yüzer iskelesinin tasdiknamesinin idare adına çıkartılması gerektiğini,

iskelenin gerçek malikinin ihaleyi anahtar teslimi götürü bedel olarak yapan ve sözkonusu işin yapımı için gereken hak ediş ödemelerini gerçekleştiren İstanbul Büyükşehir Belediyesi olduğunu belirterek davaya konu Karaköy Şehir Hatları yüzer iskelesini ihale sonucu alt taşeron olarak yapımını gerçekleştiren dava dışı ...

Denizcilik Turizm Nak San ve Tic Ltd Şti üzerine çıkarılan gemi tasdiknamesinin iptali ile davacı adına düzenlenmesine karar verilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne Karaköy Şehir Hatları İskelesi ile ilgili İstanbul Liman Başkanlığı tarafından dava dışı ...

Denizcilik Turizm adına düzenlenen gemi tasdiknamesinin iptali ile davacı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı adına tasdikname düzenlenmesine karar verilmiş, karara karşı davalı istinafa başvurmuştur.Gemi sicilinde tutulan kayıtlarda (gemi sicil tasdiknamesi) yapılacak malik düzeltmelerinin, kayıtta malik olarak görünene karşı açılması gerekir. Dava ise sadece liman başkanlığına karşı açılmış olup kayıt maliki davalı gösterilmemiştir.

Dava sırasında kayıt maliki sicil kayıtlarında malik düzeltilmesine muvafakatları olduğunu belirtmiş ise de kayıt malikinin davalı olarak yer almadığı yargılama sonunda onun haklarını ilgilendiren konuda karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Davada husumet dava şartlarından olup mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Bu nedenle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

İLK DERECE YÖNÜNDEN

2-Dairemiz karar tarihi itibariyle alınması gereken 59,30.TL harçtan davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 44,40.TL harcın mahsubu ile bakiye 14,90.TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-İlk derece mahkemesi karar tarihi itibariyle davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 4.080,00.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Kullanılmayan gider avansı varsa talep halinde ve karar kesinleştiğinde avansı yatıran tarafa iadesine,

İSTİNAF YÖNÜNDEN

6-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Artan gider avansı varsa talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK' nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 26/10/2021 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ Somut olayda yapım işleri ihalesi kapsamında inşa edilen Karaköy Şehir hatları yüzer iskelenin(dubanın) iş sahibinin davacı idare olmasına rağmen, İstanbul Liman Başkanlığı tarafından gemi tasdiknamesinin dava dışı taşeron şirketi adına düzenlendiğini, yapı sahibinin davacı idare olup yapı sahibinde herhangi bir değişiklik olmadığından taşeron adına düzenlenen tasdiknamenin baştan itibaren fiili durum ile usule aykırı olduğunu dolayısıyla somut olayda TTK'nın 1001.maddesinin uygulanmasına olanak bulunmadığından bahisle tasdiknamenin iptali ile davacı adına düzenlenmesini talep etmiştir.

Hak sahipliği ve usul tekniği açısından görülen davanın mevcut davalı ile birlikte dava dışı tasdikname sahibi taşeron şirkete de karşı açılması gerekmektedir.

Ancak somut olayda davacı idare ile dava dışı taşeron şirket arasındaki iskeleye dair fiili ve hukuki ilişkinin kapsamı ve dava sırasında mahkemenin ara kararı uyarınca dava dışı taşeron şirketin avukatı aracılığıyla mahkemeye sunduğu dilekçesinde; davacı iddialarını destekler mahiyette beyanda bulunup müvekkili adına düzenlenmiş gemi tasdiknamesinin iptal edilerek davacı idare adına tescil edilmesine itirazların olmadığını bildirmiş olmasının TTK'nın 975/1 maddesi hükmü ile birlikte değerlendirildiğinde;

dava dışı tasdikname sahibi şirketin görülen davaya ve yapılacak işleme açık onayının bulunduğu dolayısıyla istinafa konu ilam ile hükmedilen işlemin dava dışı şirket aleyhine sonuç doğurmayacağı ve hak kaybına yol açılmayacağı sabittir.

Yargılama sırasında verilen onay nedeniyle hak kaybı söz konusu olmaması, pratik fayda ve usul ekonomisi gözetilerek davalının istinaf taleplerinin esastan incelenmesi gerektiği düşünüldüğünden ve çoğunluğun kabulüne göre de, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak mahkemesine iade edilmek suretiyle davacı idareye dava dışı şirkete ek dava açarak davaların birleştirilip görülmesine olanak tanınmadan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine ilişkin verilen çoğunluk kararına katılmıyor muhalif kalıyorum.

27/10/2021