İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/2106 K.2020/612

İlk Derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu olan ve iptali talep edilen kıymetli evrakın ...San ve Tic Ltd Şti tarafından keşide edilerek ...

San Tic Ltd Şti'ye verildiğini, daha sonra ...San Tic Ltd Şti tarafından dilekçe ekinde sunulan fatura borcuna karşılık olarak ... verildiğini, müvekkilinin ... çalışanı olduğunu, dava konusu çek günü geldiğinde tahsil edilmesi için ... tarafından ciro edilerek müvekkiline teslim edildiğini, müvekkilinin çeki teslim aldıktan bir süre sonra bulamadığını, çekin zayii olduğu anlaşıldığından müvekkili tarafından Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/929E sayılı dosyasında zayii nedeniyle ödeme yasağı ve çek iptali davasının açıldığını, mahkeme tarafından ödemeden men yasağı kararı verildiğini,

10.01.2019 tarihinde davaya konu çekin yetkili hamili olduğunu iddia eden davalının Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/929E sayılı dosyasına müdahale dilekçesi vererek tedbir kararına itiraz ettiğini, mahkemece taleplerinin reddedildiğini, taraflarına ise davalı ...'ye karşı davaya konu çekin iadesi davası için süre verildiğini, davalını dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini, müvekkilinin işçi olarak çalıştığı ... ile davalı ... - ....Tic Ltd Şti ile hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, dava konusu çekin istirdadı ile müvekkiline iadesinini talep ve dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden dosya üzerinden karar verildiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi 08/04/2019 tarih ve 2019/474 Esas - 2019/306 Karar sayılı kararında;"Dava, davacının davalının elinde olduğunu iddia ettiği dava konusu çekin davacıya iadesinin gerekip gerekmediği hususunda açılan istirdat davasıdır.6100 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çeklerde uygulanması gereken 758.ve devamı maddeleri uyarınca yapılan yargılama sırasında çek iptali davasını açan davacıya mevcut çek hamiline karşı çek istirdatı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı,

açılmaması halinde ise ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. TTK'nın 757.maddesi gereğince bu hak hamile ait bulunmaktadır. Davayı açan şirket çalışanı olduğundan, ... Levent İstanbul Şubesine ait, keşidecisi .... San ve Tic. Ltd.

Şti. olan, ... çek numaralı, 31.12.2018 tarihli, 35.000,00-TL bedelli çek açısından aktif husumet yokluğunden reddine karar vermek gerekmiştir. ..."gerekçesi ile;''Davanın aktif husumet nedeni ile REDDİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/929 E. Sayılı dosyasında zayii nedeniyle ödeme yasağı ve çek iptaline konu kıymetli evrak ; .... San. Ve Tic .ltd. Şti. tarafından keşide edilerek .... San. Tic. Ltd. Şti.' ye verildiğini, daha sonra ... San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından ekte sunulu fatura borcuna karşılık olarak ... verildiğini, Davacı müvekkili ..., ... çalışanı olduğunu, dava konusu çek günü geldiğinde tahsil edilmesi için ... tarafından ciro edilerek müvekkili ...'e teslim edildiğini, Müvekkili davacı çeki teslim aldıktan bir süre sonra tüm aramalarına rağmen çeki bulamadığını, Çekin zayii olduğu anlaşıldığında müvekkili tarafından Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/929 E. sayılı dosyasında zayii nedeniyle ödeme yasağı ve çek iptali davası açıldığını,

mahkeme tarafından tedbiren çek ödeme yasağı kararı verilerek diğer işlemlerle birlikte ilgili banka şubesine de ödeme yasağı kararının gönderildiğini, 10.01.2019 tarihinde davaya konu çekin yetkili hamili olduğunu iddia eden davalı ..., Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/929 E. Sayılı dosyasına müdahale dilekçesi vererek davaya müdahale taleplerinin kabulüyle çek hakkında ödeme yasağının kaldırılmasını ve çek iptali davasının reddine karar verilmesi talebinde bulunduklarını, mahkemece bu taleplerinin reddedildiğini, davacı tarafça ise davalı ...'ye karşı ...

Levent İstanbul Şubesine ait keşidecisi ....San. ve Tic. Ltd.

Şti. olan .... çek numaralı, 31.12.2018 tarihli, 35.000,00 TL bedelli çekin iadesi davası için iki hafta sürenin verildiğini,Davacı tarafa verilen iki haftalık kesin sürede davalı ...'ye karşı çek iade davasının İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/474 Esas dosyasında açıldığını, Davalı ..., dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettirdiğini, müvekkili ...'ün işçi olarak çalıştığı ... ile davalı ...'nün sahibi olduğu .... San. Tic. Ltd.

Şti ile hiçbir ticari ilişkinin olmadığını, davalının Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/929 E. sayılı dosyasına müdahale talebiyle sunduğu dilekçe ekindeki faturanın ise sahte ve asla gerçek bir ticari ilişkiyi yansıtmadığını, ( TTK madde 757-)Mahkemece gerekçeli kararda davayı açan müvekkili ...'ün hamil olmadığını, şirket çalışanı olduğundan bahisle aktif husumet yokluğunden davanın reddine karar verildiğini,Yerel mahkeme kararının hatalı olduğunu,

çünkü müvekkili ...'e çek teslim tesellüm tutanağı düzenlenerek teslim edildiğini ve yargılamaya konu çek davayı açan müvekkili ...'ün zilyetliğindeyken zayi olduğunu,Zayii nedeniyle ödeme yasağı ve çek iptali davası açan müvekkili ...'ün hamil olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığından iade davası açma hakkının da bulunduğunun anlaşıldığını,Yargılamaya konu çek zayi olduğundan müvekkilinin açtığı iade davası sonucunda zayi olan çeki elde etmemesi durumunda çalıştığı şirkete karşı çek bedelini ve şirkete verdiği zararları tazmin etmek durumunda kalacağını,İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının

istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak davanın kabulü ile dava konusu edilen ... Levent İstanbul Şubesine ait keşidecisi .... San. ve Tic. Ltd. Şti. olan ... çek numaralı, 31.12.2018 tarihli, 35.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, çek istirdadı davasıdır.Mahkemece, davanın aktif husumet nedeni ile reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Uyuşmazlık, mahkemece verilen kararın dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasındadır.

Davacı vekilinin mahkemenin kabulüne yönelik istinaf sebebi incelendiğinde,Davacı tarafından dosyaya ibraz edilen davaya konu çek fotokopisi incelendiğinde; ... Levent Şubesi'ne ait ... çek nolu,31/12/2018 keşide tarihli ve 35.000,00 TL. Miktarlı çekin keşidecisinin .... San. Ve Tic .LTD. ŞTİ. olduğu,lehtarın ... San. Tic. Ltd. Şti.

Olup çekin arka yüzünde ilk ciranta olarak lehtarın kaşe ve imzasının olduğu sonraki cirantaların yer almadığı görülmüştür.Davacı tarafça ibraz edilen teslim tesellüm belge fotokopisi incelendiğinde; ... Levent Şubesi'ne ait ... çek nolu, 31/12/2018 keşide tarihli, 35.000,00 TL. Miktarlı, keşidecisi ... olan çekin ... tarafından 02/11/2018 tarihinde ...'e teslim edildiği görülmüştür.

Dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilmediği ve davalının davaya karşı beyanının alınmadığı anlaşılmıştır.Mahkemece, Gebze ATM.'nin 2018/929 Esas sayılı dosyasının tüm uyap kayıtları,bu dosyada müdahale talep eden ... tarafından çek aslı mahkemeye ibraz edilmiş ise çekin ön ve arka yüzünün onaylı sureti getirtilerek ve davaya konu çekin kim tarafından bankaya ibraz edildiği ve ibraz edilen çekin ön ve arka sayfasına ait bankaca alınan sureti ve ibraz eden kişiye ait nüfus kayıt örneği de ilgili banka şubesinden getirtilip davacı tarafça ibraz edilen delillerle bereber değerlendirme yapılıp sonucuna göre davacının aktif husumetinin olup

olmadığının değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile yukarıdaki şekilde karar verilmesi yerinde olmayıp davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmüştür.HMK'nın 353/1-a-6. maddesinde tarafların davanın esası ile gösterdikleri delillerin toplanmadan veya deliller değerlendirilmeden karar verilmiş olmasını inceleme yapılmadan kararın kaldırılarak yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesi sebeplerinden saymıştır.

Tarafların taleplerinin biri hakkında her hangi bir karar verilmemesi halini de bu madde kapsamında değerlendirmek gerekecektir.Sonuç itibariyle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a4, a6 maddeleri uyarınca kaldırılmasına ve yukarıda tespit edilen hususlarda inceleme yapılıp karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.