İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/2590 K.2020/21

İlk derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir talep edenler/davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ...Tic. San. Ltd. Şti, Keşidecisi ....TİC.SAN.LTD.ŞTİ. olan, ... BANKASI LALELİ ŞB.'nin ... hesap no.lu, ... çek no.lu, 07.02.2019 keşide tarihli, 12.504,00 TL miktarlı, çeki müşterisi müvekkili ...San. ve Tİc. A.Ş.’ye borcu karşılığı verildiğini, Müvekkili ... San. ve Tİc. A.Ş. firması çeki ...Tic.San.Ltd.Şti, nden çalışanı vasıtası ile aldıktan sonra ...San. ve Tİc.

A.Ş.’nin şirket merkezi olan ... mah. ... sk. No:... Silivri adresine ... kargo firması ile gönderildiğini, ...Kargo firması evrakları dağıtırken 20.07.2018 tarihinde ... Kargosunun aracına hırsız girdiğini, 67 adet dosya çalındığını, ...KARGO FİRMASININ 20.07.2018 tarihli karakol tutanağı ile sabittir.

Çalınan evraklar arasında da dava konusu çek de bulunmadığını, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/681 Esas sayılı dosyası ile ödeme yasağı talepli çek iptali davası açıldığını, Çek hesabına ödeme yasağı konulduğunu belirterek arabuluculuk başvurusu yapılıp esasa yönelik dava açılıncaya kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi 27/06/2019 tarih 2019/975 D.İş - 2019/986 Karar sayılı kararında;"...Mevzuat bu şekilde değerlendirilmekle; yapılan incelemede ihtiyati tedbir talebi yargılama ile ilde edilebilecek sonuca yönelik olduğundan HMK 389 vd. şartları oluşmadığına kanaat getirmekle ihtiyati tedbir talebinin reddine..."gerekçesi ile;''Yukarıda açıklanan nedenlerle ihtiyati tedbir isteminin REDDİNE'' karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati tedbir talep edenler vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep edenler/davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkemece, haksız ve hukuka aykırı olarak tedbir talebinin reddedildiğini, dava dilekçesinin ekindeki belgelerin yeterince değerlendirilmeden şablon gerekçe kes/kopyala/yapıştır şekliyle haksız ve hukuka aykırı olarak talebinin reddedildiğini, nitekim, aynı olayla ilgili çalınan başka çeklerle ilgili olarak İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/512 değişik iş sayılı dosyasından icra dosyanın tamamının yatırılarak ve %15 oranında teminatın da mahkemeye yatırılarak tedbir talebinin kabulüne kararın verildiğini, yerel mahkemedeki olay da aynı olayla ilgili çalınan çeklerle ilgili olup birebir aynı olduğunu,

burada alacaklının hiçbir zararının olmadığını, yerel mahkemenin gerekçesinin olayla uzaktan ve yakından en ufak bir ilgi ve alakasının olmadığını, yargılamayı gerektirir bir durumun asla olmadığını, İİK 72. Maddesinin 2. Fıkrasının son cümlesi hükmü uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekirken yasaya aykırı şablon gerekçeyle dosyanın incelenmeden verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, şuan müvekkilleri haciz tehditi altında olduğunu, mahkemenin bu kararı uyarınca hırsızlık konusu çeki, arkasındaki sahte ciroyla borçlandırılan müvekkillerini cezalandırdığını, yerel mahkemenin bu kararı uyarınca,

müvekkillerinin telafisi güç ve imkansız zararlara uğradığını ve uğramaya devam ettiğini,Bu paranın ödenmesi sonucu, bu paranın istirdatı davayı kazansa dahi istirdatının imkansız hale geleceğini, (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E. 2016/27536 K. 2018/869, 6.2.2018 tarih ) yerel mahkeme HEM İİK 72 hükmüne ve hem de Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına aykırı bir şekilde karar verdiğini,Müvekkilleri ihtiyati tedbir kararının verilmesini haklı kılacak birçok belge sunduğunu, İleri sürerek, istinaf başvurusunun kabulü ile, yapılacak istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

Talebi olan karşı taraf aleyhine açılacak Menfi Tespit davasına esas olmak üzere müvekkilleri açısından telafisi güç ve imkansız zararlar doğacağından ve İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/681 Esas sayılı dosyasınca Ödeme yasağı kararı ve çekin çalıntı kaydı da bulunduğundan; dava konusu çekin karşı tarafa ödenmemesi ve icra takibin dava sonuna kadar durdurulması yönünde İstanbul.... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına ödenmiş veya ödenecek bedelin alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine,Gecikmesinde telafisi imkansız zararlar doğuracağından dosyanın acilen incelenerek karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Talep, İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün....

Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinin durdurulması, bu talebin kabul görmemesi halinde icra veznesine yatırılacak ve takip yoluyla tahsil edilecek paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda İİK 72. maddesine göre ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkindir.

Mahkemece, yapılan incelemede ihtiyati tedbir talebi yargılama ile elde edilebilecek sonuca yönelik olduğundan HMK 389 vd. şartları oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir isteminin reddine'' karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati tedbir talep edenler vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İİK’nun 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” hükmünü içermektedir.HMK'nın 389. maddesi uyarınca,

"Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir.Aynı yasanın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.İhtiyati tedbir, geçici hukuku korumalardandır.

Tedbir talebinin icra takibinden sonra açıldığı anlaşılmaktadır. İİK'nın 72/3. maddesinde; ''İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir” denilmiştir.

Somut olayda, dosyaya ibraz edilen çek fotokopisi,kargo teslim belgesi, keşideci .... TİC. VE SAN. LTD.

ŞTİ' ne ait cari hesap dökümü ve muavin defter fotokopisi, tahsilat makbuzu, Silivri CBS.nin 2018/14815 çek teslim belgesi, sunulan sözleşme sureti ve tüm dosya kapsamı delillere göre; talep konusu çeklerin teslim edilecek mallara karşılık verildiğinin anlaşıldığı, sunulan irsaliyeli faturalar tutarısoruşturma dosyasındaki müşteki ifadesi gözönüne alındığında talep sahibinin sunduğu belgelerin yaklaşık ispat şartını sağladığı soncuna varılmıştır.İhtiyati tedbir, geçici hukuku korumalardandır.

İstinafa konu tedbir talebinin, talep konusu icra takibinden sonra açıldığı anlaşılmaktadır. İİK'nın 72/3. maddesinde; ''İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.

Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir” denilmiştir. Somut olayda icra takibinin talepten önce açıldığı anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince talebin yargılamayı gerektirir nitelikte olduğundan bahisle ihtiyati tedbir istemi reddedilmiş ise de, bu gerekçe her uyuşmazlığın çözümünün yargılamayı gerektirdiği gözönüne alındığında hukuka uygun bulunmadığından, talep edenler yönünden HMK'nın 390/3. maddesinde belirtilen yaklaşık ispat koşulu somut olayda gerçekleşmiştir.

Bu gerekçeler ile talep edenlerin tedbir talebinin İİK'nın 72/3 ve HMK'nın 389 vd. maddeleri gereğince kabulü gerekirken, reddine karar verilmiş olması isabetsiz olduğundan, istinaf başvurusunun kabulü gerekmektedir.Yukarıda açıklanan gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.2. ve 391/3. maddeleri uyarınca, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.